Budżet Państwa

Budżet Państwa może być definiowany jako:
AKT PRAWNY
budżet jest określony na dany rok w ustawie budżetowej. Ustawa budżetowa określa dochody i wydatki państwa na okres roku kalendarzowego. Dochody i wydatki ustalone są na podstawie obowiązujących norm prawnych.
PLAN FINANSOWY
Najbardziej popularne określenie budżetu to plan przyszłych dochodów i wydatków państwa. Budżet jest planem dyrektywnym, tj nakłada na organy finansowe i innych wykonawców obowiązek zrealizowania dochodów w zaplanowanej wysokości, a także dokonania wydatków określonych w planie czyniąc jednocześnie te organy odpowiedzialnymi za wykonanie zadania.
FUNDUSZ
Zasób Å›rodków pieniężnych – to strumienie dochodów i wydatków, które w danym czasie równoważą siÄ™ / redukujÄ….
1.1. Funkcje budżetu państwa
Budżet państwa spełnia dwie podstawowe funkcje:
Funkcja ekonomiczna
- redystrybucyjna,
- stabilizacyjna,
- alokacyjna
Funkcja polityczna
Zasady budżetowe
Zasady budżetowe – to pewne postulaty które majÄ… zapewnić najbardziej prawidÅ‚owe tworzenie budżetu oraz dziaÅ‚anie gospodarki budżetowej.
Najistotniejsze zasady dotyczące konstruowania budżetu:
1. Zasada jedności budżetu (zasada jedności formalnej i materialnej)
2. Zasada zupełności (powszechności)
3. Zasada równowagi budżetowej
4. Zasada roczności budżetu
5. Zasada jasności i przejrzystości
Dochody budżetowe
To środki pieniężne pobierane przez państwo lub gminy od osób fizycznych, podmiotów gospodarczych oraz z innych źródeł na sfinansowanie wydatków związanych z realizacja zadań państwowych.
Mogą być klasyfikowane wg kryterium:
A) Kryterium ekonomiczne – czyli wg źródeÅ‚ pochodzenia
ŹródÅ‚a dochodów budżetu paÅ„stwa okreÅ›la ustawa „Prawo budżetowe”. Dochodami budżetu paÅ„stwa m.in. sÄ…:
- podatki,
- opłaty,
- obowiązkowe wpłaty z zysków przedsiębiorstw państwowych,
- cła,
- zyski z NBP, wpłaty z NBP,
- dochody ze sprzedaży, najmu, dzierżawy składników majątkowych skarbu państwa,
- pieniężne darowizny, spadki i zapisy na rzecz Skarbu Państwa,
- inne wpłaty i wpływy
A) Kryterium prawne – dochody mogÄ… być:
- bezzwrotne i przymusowe (zdecydowana większość)
- zwrotne i dobrowolne (obligacje i darowizny)
- odpłatne (opłata taryfowa)
- nieodpłatne (zdecydowana większość)
- zasadnicze (podatki, opÅ‚aty, cÅ‚a – zdecydowana wiÄ™kszość)
- uboczne (mandaty, grzywny, kolegia)
B) Kryterium organizacyjne – dochody mogÄ… być:
- dochody budżetu państwa
- dochody budżetu gminy
Częściowo dochody te powtarzają się. Dominują tutaj:
· dochody podatkowe gmin,
· dochody z opÅ‚at,
· dochody z tytuÅ‚u udziaÅ‚u w podatkach stanowiÄ…cych dochód budżetu paÅ„stwa
· subwencje oÅ›wiatowe,
· dochody z pożyczek i kredytów,
· wpÅ‚ywy z emisji papierów wartoÅ›ciowych,
· inne wpÅ‚ywy należne gminom na podstawie odrÄ™bnych przepisów
Wydatki budżetowe
Wydatki budżetowe, to środki pieniężne przekazywane z budżetu państwa na finansowanie zadań państwa, gminy. Możemy je podzielić wg kilku kryteriów:
A) Kryterium ekonomiczne
- wydatki nabywcze – zwiÄ…zane sÄ… z dokonywaniem przez paÅ„stwo zakupów dóbr i usÅ‚ug o charakterze materialnym i okreÅ›lajÄ… wysokość udziaÅ‚u paÅ„stwa w produkcie spoÅ‚ecznym.
- wydatki redystrybucyjne (transfery) – wydatki te decydujÄ… o wykorzystaniu produktu spoÅ‚ecznego
B) Kryterium z punktu widzenia zadań realizowanych przez podmiot publiczno-prawny
- działalność niezbędna dla funkcjonowania państwa (policja, wojska, administracja)
- wydatki socjalno-kulturowe (oświata, służba zdrowia),
- wydatki na gospodarkę w celu zapewnienia równomiernego wzrostu gospodarczego,
- wydatki na obsługę długu publicznego,
C) Kryterium ze względu na konieczność ponoszenia wydatków
- wydatki konieczne – wynikajÄ… z obowiÄ…zujÄ…cego prawa – sÄ…dy, wojsko,
- wydatki pożądane – kwestia infrastruktury – budowa dróg, urzÄ…dzeÅ„ zwiÄ…zanych z ochronÄ…
środowiska naturalnego
D) Kryterium ze względu na charakter ponoszonych wydatków
- charakter inwestycyjny,
- wydatki bieżące sfery budżetowej – sÅ‚użba zdrowia, oÅ›wiata, dotacje do jedn. budżetowych