Postępowanie pielęgnacyjne w przypadku zmian na skórze będących wynikiem zaniedbań pielęgnacyjnych.

Skóra – ogólna powłoka ciała, pełni ona szereg funkcji, dzięki swojej elastyczności ochrania organizm przed promieniowaniem nadfioletowym, szkodliwymi czynnikami chemicznymi, urazami mechanicznymi i technicznymi.
- unieszkodliwia drobnoustroje
- utrzymuje stała temperaturę ciała (parowanie potu, izolacja cieplna)
Skóra jest siedliskiem niektórych zmysłów (dotyku, ucisku, bólu ciepła i zimna a także czucia)
- wytwarza witaminę D3
- reguluje gospodarkę wodną i mineralną organizmu, bierze udział w wymianie tlenu i CO2. Skóra spełnia rolę powłoki ochronnej narządy magazynowego, regulatora ciepła, narządu wydzielniczego i narządu czucia.

Skóra składa się z trzech warstw:
- naskórka
- skóry właściwej: zbudowana jest ona z tkanki łącznej zbitej, która składa się z dwóch warstw zewnętrznej -brodawkowej i wewnętrznej - siatkowej. Brodawki skóry właściwej zawierają naczynia włosowate, ciałka nerwowe i dotykowe.
- tkanki podskórnej

Schorzenia skóry mogą odbić się niekorzystnie na całym organizmie szczególnie u małych dzieci. Skóra jest narażona na szkodliwe działanie wielu czynników: mechanicznych, fizykochemicznych, infekcyjnych, alergicznych i toksycznych. Skutkiem ich działania jest powstanie wykwitów skórnych.
Dzielimy je na pierwotne i wtórne:
• Pierwotne – plamy, pęcherzyki, pęcherze, krosty, grudki, bąble, guzy i guziki
• Wtórne – łuski, strupy, nadżerki, owrzodzenia, blizny
Skóra dziecka jest bardzo wrażliwa na oparzenia.

Do zmian skórnych wynikających z zaniedbań pielęgnacyjnych zaliczamy: wyprzenia na pośladkach, ciemieniuchę, świerzb, wszawicę, ropne zapalenie skóry- liszajec, grzybicę strzygącą, pieluszkowe zapalenie skóry, potówki, pleśniawki, odparzenia

Do najczęstszych ropnych zakażeń skóry u dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym należy liszajec zakaźny, czyli ropne zapalenie skóry, wywołany jest przez paciorkowce i gronkowce. Choroba przenoszona jest bezpośrednio od chorego dziecka lub pośrednio poprzez przedmioty wspólnego użytku. Zakaźność jest bardzo wysoka, szczególnie w dużych zbiorowiskach dzieci, takich jak przedszkola, domy dziecka i szkoły.
Objawy Infekcja manifestuje się występowaniem pęcherzy lub pęcherzyków wypełnionych wodnistą treścią, które szybko pękają, przechodząc w grube, miodowe strupy. Zmiany zlokalizowane są zwykle na twarzy, w okolicy jamy ustnej i nosa, rzadziej na się rękach i szyi. Lokalizacja okołonosowa liszajca może być wynikiem infekcji górnych dróg oddechowych. Pęcherzykom, nadżerkom i strupom często towarzyszy świąd i niewielka bolesność oraz powiększenie okolicznych węzłów chłonnych. Niekiedy widoczne są zajady i zapalenie wałów paznokciowych. Liszajec zakaźny może występować pierwotnie w obrębie skóry niezmienionej lub też stanowić powikłanie innych chorób skóry, np.: atopowego zapalenia skóry (AZS), wszawicy, świerzbu, ospy wietrznej, wyprysku i grzybicy. Poprzez drapanie dziecko przenosi bakterie na skórę zdrową, powodując rozprzestrzenianie się infekcji. Liszajec nieleczony może trwać kilka tygodni, po czym ustępuje samoistnie lub niekiedy staje się źródłem powikłań. Zmiany ustępują zwykle bez pozostawiania blizn.
Leczenie miejscowe: Zewnętrznie stosuje się aerozole, emulsje, kremy i maści antybiotykowe oraz środki odkażające (woda utleniona, barwniki). Obecnie istnieje dość duży wybór antybiotyków do stosowania miejscowego (mupirocyna, bacytracyna, erytromycyna, klindamycyna, neomycyna), które są skuteczne w leczeniu liszajca zakaźnego. Lekiem z wyboru do miejscowego stosowania w liszajcu zakaźnym jest mupirocyna. Skuteczność mupirocyny stosowanej miejscowo jest porównywalna z antybiotykami stosowanymi doustnie. Preparat ten powinien być stosowany 4-5 x dziennie. Mupirocyna w kremie jest dobrze tolerowana. Stosunkowo rzadko obserwuje się podrażnienie skóry w miejscu aplikacji preparatu. Lek należy stosować, ze wskazań lekarza.

Kolejną z chorób skóry są wyprzenia: Zaczerwienienie skóry na skutek maceracji naskórka, przez mocz lub kał. Występują u niemowląt w okolicy odbytu, będące następstwem złej pielęgnacji, zbyt rzadko przewijanych, u dzieci z biegunką, i skórą nadwrażliwą na środki piorące, zwłaszcza detergenty, u dzieci ze skazą wysiękową. Występowaniu sprzyja także używanie ceratek, nieprzemakalnych majtek, niedokładne pranie i płukanie pieluszek, nie podmywanie niemowlęcia po oddaniu moczu i stolca. Przy pielęgnacji nie należy używać oliwki, korzystne jest wietrzenie skóry, zasypywanie pośladków zasypkami lub papkami wysuszającymi skórę, smarowanie skóry maściami np. Linomagiem

Pleśniawki (Drożdżyca) – najczęściej spowodowana jest przez grzyby atakujące skórę, błony śluzowe i narządy wewnętrzne. Przyczyny: Wystąpieniu sprzyja wyniszczenie organizmu, niedobory witaminowe i leczenie antybiotykami, brak przestrzegania higieny karmienia. Pleśniawki najczęściej występują u niemowląt w postaci bolesnych kremowo- białawych bolesnych nalotów plamistych w jamie ustnej. Leczenie ma charakter miejscowy i ogólny. Miejscowo stosuje się preparaty przeciwgrzybiczne, pędzlowanie jamy ustnej, delikatne usuwanie nalotów szpatułką owiniętą w wilgotną gazę jałową, z roztworem boraksu z gliceryną zawiesiną Nystatyny. Po pędzlowaniu - - można zastosować fiolet. Zabieg wykonujemy po karmieniu.

Grzybica strzygąca – jest wywołana przez grzyby. Wyróżniamy dwie postacie tej choroby powierzchowną i głęboką. Grzybica strzygąca powierzchowna występuje na owłosionej skórze głowy i cechuje się pojedynczymi lub mnogimi ogniskami typu łupieżu oraz łamliwością i przerzedzeniem się włosów. Na skórze nieowłosionej tworzą się plamy rumieniowe o łuszczącej się powierzchni z nasilonym stanem zapalnym. Grzybica ta głęboko dotyczy owłosionej skóry głowy, w której tworzą się różnej wielkości bolesne guzy, stopniowo rozmiękające i ropiejące.

Ciemieniucha – są to drobne łuski pokrywające skórę głowy niemowlęcia. Tworzy się ona u dzieci z tzw. skazą łojotokową lub źle pielęgnowanych. Aby ją usunąć należy najpierw natłuścić głowę na 2 godziny pozostawić, a później ją zmyć szamponem dziecięcym, spłukać i wymasować ręcznikiem najlepiej z froty. Po umyciu należy uczesać pod włos. Zabieg powtarzamy kilka razy.

Świerzb – jest schorzeniem wywołanym przez świerzbowca. Przenosi się w sposób bezpośredni za pośrednictwem różnych przedmiotów. Objawem choroby jest silny świąd, który nasila się w nocy pod wpływem ciepła. Powstaje rumieniec, grudki, najczęściej na bocznych krawędziach dłoni i stóp. W skutek drapania dochodzi do zakażenia wtórnego skóry. Leczenie: polega na smarowaniu skóry 5-10% maścią siarkową, maścią Wilkinsona, lub preparatem Novoscabin prze okres 7 dni. Aby leczenie było skuteczne dziecko przed smarowaniem maścią należy wykąpać w ciepłej wodzie z mydłem, co spowoduje rozpulchnienie naskórka i ułatwi przenikanie maści. Zalecaną maść należy wcierać mocno do skóry ze szczególnym uwzględnieniem miejsc najbardziej dotkniętych chorobą. Twarz i głowa pozostają nie smarowane. Zabieg powtarza się 1-2 razy dziennie. Po kuracji leczenia obowiązuje kąpiel ii odkażanie bielizny. Dzieci chore należy odizolować.

Wszawica – wywołana jest przez wesz głowową pasożytująca na owłosionej skórze głowy. Ukąszenie przez wesz powoduje świąd skóry, na której tworzą się bąble i grudki pokrzywkowe. Dzieci zakażają się przez kontakt bezpośredni lub za pośrednictwem grzebieni. Samiczki znoszą jaja tzw. gnidy, które mocno są przytwierdzone do włosów. Z nich zaś wylęgają się larwy a te po 18 dniach uzyskują zdolność płciową. Wszy utrzymują się w okolicy skroniowej i potylicznej. U dzieci i dorosłych najczęściej występuje na skutek złego postępowania pielęgnacyjnego. Likwidacja wszawicy polega na obcięciu włosów krótko przy skórze lub nacieraniu jej preparatem takim jak ocet sabadylowy, Dalacinem lub mycie włosów szamponem Nizoral. Po dokonaniu nacierania zakłada się czepiec na okres kilku godzin, następnie myje głowę szamponem i spłukuje ciepłą wodą.

Pieluszkowe zapalenie skóry – zaczerwienienie skóry z drobną wysypką w miejscu przylegania pieluszki. Przyczyny: mocz, środki piorące, kosmetyki płyny do płukania. Zapobieganie: częsta zmiana pieluch, pranie w płatkach mydlanych, używanie pieluch tetrowych.

Potówki – na skutek przegrzania różowa wysypka – drobne pęcherzyki, mogą ulec zropieniu. Występują na twarzy, tułowiu, fałdach skórnych. Zapobieganie: nie przegrzewać. Leczenie: usunąć przyczyny pocenia się, stosownie środków wysuszających,, potówki przecierać spirytusem, 1 % roztwór gencjany, odzież bawełniana, kąpiele rumiankowe lub nadmanganianu potasu.

Odparzenia – skóra zaczerwieniona pokryta czerwonymi plamkami, wystękującymi na pośladkach i grzbiecie. Zapobieganie: częste mycie pośladków, natłuszczanie skóry pośladków, naświetlanie lampą solux, maści przeciwzapalne, 1 % roztwór gencjany. Przyczyny: używanie ceratek, przegrzewanie, długie przebywanie w mokrych. pieluchach