Dziedziny wychowania
Wyróżniamy wychowanie:- zdrowotne
- moralne
- umysłowe
- estetyczne
Wychowanie zdrowotne
Czynniki wpływające na zagrożenie zdrowia:
- niewÅ‚aÅ›ciwe odżywianie (maÅ‚o warzyw i owoców, tÅ‚usto, sÅ‚odko) – przyczyna – tradycja, brak funduszy,
- brak ruchu – przyczyna: tradycje, mentalność ludzi
- naÅ‚ogi – przyczyna: tradycja, problemy,
- zanieczyszczenia powietrza,
- stres (długotrwały, przewlekły jest czynnikiem zagrażającym zdrowiu, jest również przyczyną popadania w nałogi),
- niska świadomość jeśli chodzi o stan zdrowia, nie wiemy jak o nie dbać, co mu szkodzi, nie robimy badań profilaktycznych,
Wychowanie zdrowotne to wychowanie, które ma prowadzić do kształtowanie pozytywnych postaw do własnego zdrowia i pozytywnych postaw co do zdrowia innych ludzi. Chodzi tu o ukształtowanie postaw pro zdrowotnych.
Wychowanie pro zdrowotne powinno być realizowane przede wszystkim w rodzinie, szkole oraz innych instytucjach opiekuÅ„czo – wychowawczych. SzczególnÄ… rolÄ™ odgrywajÄ… tu placówki zdrowia, które powinny współpracować z innymi placówkami.
Zdrowie to:
1) brak choroby
2) rozpatrywane jest w 3 aspektach (płaszczyznach):
· pÅ‚aszczyzna fizyczna – zdrowie fizyczne lub somatyczne i odnosi siÄ™ do organizmu ludzkiego, na który wpÅ‚ywajÄ… pewne czynniki przyrodnicze jak i higieniczne,
· na drugiej pÅ‚aszczyźnie – mówimy o zdrowiu psychicznym. Mówi siÄ™, że czÅ‚owiek pod wzglÄ™dem psychicznym jest zdrowy, kiedy wystÄ™puje integracja osobowoÅ›ci zarówno w sensie strukturalnym jak i funkcjonalnym. To oznacza stan wewnÄ™trznej harmonii,
· pÅ‚aszczyzna spoÅ‚eczna – mówimy o tym, że czÅ‚owiek jest zdrowy, kiedy potrafi nawiÄ…zać prawidÅ‚owe relacje z innymi ludźmi i spoÅ‚eczeÅ„stwem, czyli gdy potrafi harmonijnie współpracować z otoczeniem.
Promocja zdrowia związana jest z działalnością Światowej Organizacji Zdrowia, z inicjatywy której powstały liczne programy promujące zdrowie. Programy te zakładają przede wszystkim czynny udział całego społeczeństwa w promowaniu zdrowia. W konsekwencji ta Światowa Organizacja Zdrowia stwierdziła, że każdy członek społeczeństwa powinien:
- propagować ruch pro zdrowotny,
- dzielić odpowiedzialność za zdrowie,
- odgrywać istotna role w działaniu dla pozyskiwania potrzeb i utrzymywania zdrowia,
- rozwinąć w sobie potrzebę odczytywania w sobie potrzeb zdrowotnych,
Każdy członek powinien mieć prawo do uzyskania informacji na temat swojego zdrowia i ingerowania w nie.
Warunki kształtowania postaw pro zdrowotnych :
· trwaÅ‚y pokój,
· podstawowe warunki bytowania, żywność, mieszkanie i odpowiednie zarobki,
· w spoÅ‚eczeÅ„stwie musi być zapewniana edukacja,
· stabilny system ekologiczny,
· równość i sprawiedliwość,
Zdrowy styl życia oznacza:
- prawidłowe odżywanie,
- aktywność ruchowa,
- radzenie sobie ze stresami,
- utrzymywanie prawidłowych kontaktów interpersonalnych,
- nie palenie i nie nadużywanie alkoholu oraz innych używek,
Wychowanie zdrowotne jest umiejscowione na pograniczu pedagogiki i medycyny. Medycyna dostarcza treści, a pedagogika formy oddziaływania wychowawczego.
Jakie treści należy przekazać uczniom?:
1) należy przekazać wiedzę na temat zdrowia: czym ono jest, jakie są warunki jego zachowania, co szkodzi zdrowiu,
2) należy przekazać wiedzę o tym, jak dbać o higienę i zdrowie osobiste i społeczne,
Przekazanie tej wiedzy ma dążyć do przekonania, że zdrowie jest wartością.
To wychowanie ma prowadzić do kultury zdrowotnej.
Jakie wpływają dyrektywy wychowania?:
Wychowanie zdrowotne ma doprowadzić do tego, aby każdy uczeń po pierwsze zrozumiał, że jest odpowiedzialny za zdrowie swoje i innych, aby doskonalił je i zapobiegał chorobom. Po drugie, aby wiedział co szkodzi zdrowiu a co powoduje jego przedłużenie, aby wiedział jak korzystać z palcówek służby zdrowia, aby zrozumiał, że zdrowie zależy od jego czynnej postawy.
Realizując takie wychowanie zdrowotne musimy w szkole stworzyć:
1. odpowiednie warunki sanitarno – higieniczne,
2. podsumować młodzieży pewne wzory osobowe,
3. odpowiednio organizować życie,
Takie warunki powinny być tworzone zarówno w rodzinie, jak i w szkole.
SzkoÅ‚a i placówki opiekuÅ„czo – wychowawcze powinny również zwrócić uwagÄ™ na:
· higienÄ™ osobistÄ… uczniów i pracowników,
· higienÄ™ otoczenia,
· higienÄ™ psychicznÄ…,
· higienÄ™ żywienia,
W szkole ważne jest:
1)higiena szkoÅ‚y – ważne sÄ… pewne warunki zdrowotne Å›rodowiska szkolnego czyli:
· lokalizacja szkoÅ‚y – szkoÅ‚a nie powinna znajdować siÄ™ przy gÅ‚oÅ›nych ulicach, ale blisko placówek rekreacyjnych, przy szkole powinno być boisko sportowe,
· otoczenie szkoÅ‚y – nie powinno być sklepów monopolowych, szpitali psychiatrycznych, zakÅ‚adów karnych ,
· wyposażenie szkoÅ‚y przede wszystkim w odpowiedni sprzÄ™t meblowy: Å‚awki, krzesÅ‚a powinny rosnąć wraz z uczniem,
· wÅ‚aÅ›ciwe oÅ›wietlenie i ogrzanie szkoÅ‚y: oÅ›wietlenie prawidÅ‚owe, natężenie, promienie Å›wiatÅ‚a powinny padać pod wÅ‚aÅ›ciwym kÄ…tem,
· walka z haÅ‚asem,
· czystość w pomieszczeniach, w których przygotowuje siÄ™ posiÅ‚ki, sal gimnastycznych i wÄ™złów sanitarnych,
· żywienie i dożywianie w szkole,
2)higiena procesu dydaktyczno – wychowawczego
· prawidÅ‚owy rozkÅ‚ad zajęć lekcyjnych i pozalekcyjnych, lekcje od rana do poÅ‚udnia, codziennie taka sama ilość lekcji, lekcje z przedmiotów trudnych powinny znajdować siÄ™ w Å›rodku i być rozÅ‚ożone na caÅ‚y tydzieÅ„, lekcje wf-u powinny być ostatnie,
· organizowanie ćwiczeÅ„ Å›ródlekcyjnych i rekreacyjnych,
· obciążenie uczniów pracÄ… domowÄ… – na wykonanie trudnych prac domowych uczeÅ„ powinien mieć odpowiedniÄ… ilość czasu, trudne i obszerne zadania powinny być rozÅ‚ożone w ciÄ…gu tygodnia, zadaÅ„ domowych nie zadaje siÄ™ na Å›wiÄ™ta i dni wolne od szkoÅ‚y, prawidÅ‚owe rozÅ‚ożenie w tygodniu prac kontrolnych ( w tygodniu 2-3 sprawdziany), nie powinno być 2 sprawdzianów w ciÄ…gu dnia, kartkówki mogÄ… być na każdej lekcji.
· czÄ™stotliwość wystawiania ocen – ocenÄ™ koÅ„cowÄ… wystawia siÄ™ na podstawie wielu ocen,
· organizowanie czasu wolnego szczególnie z uwzglÄ™dnieniem wolnych sobót (imprezy, wycieczki),
3)opieka zdrowotna nad uczniami:
· organizacja opieki lekarsko – higienicznej,
· współpraca dyrekcji z placówkami sÅ‚użby zdrowia,
· ważna jest znajomość przez nauczycieli stanu zdrowia swoich uczniów,
· organizowanie w szkole leczenia rehabilitacyjnego, ortopedycznego, logopedycznego i ortodontycznego,
4)wychowanie zdrowotne:
· realizacja treÅ›ci dydaktycznych wynikajÄ…cych z programu,
· propagowanie kultury zdrowotnej,
· organizowanie dodatkowych zajęć, które wspierajÄ… realizacje programu,
pedagogizacja rodziców w zakresie wychowania zdrowotnego,