Co wiem o filozofii?

Jest to bardzo trudne pytanie, na które brak jest jednoznacznej odpowiedzi. Sam termin stanowił i dalej stanowi zagwozdkę dla wielu myślicieli. Pytanie to jest samo w sobie bardzo filozoficzne. Udzielając odpowiedzi zaczerpniętej ze słownika, że filozofia jest to nauka o świecie otaczającym nas, myślę że, nie wyczerpujemy w pełni pojęcia tego słowa. Filozofia, którą najbardziej znamy na codzień powstała w Grecji. Samo pojęcie jest złożeniem słów fileo + sophia = miłość + mądrość, co dokładnie oznacza: miłość mądrości. Filozofię można dzielić według różnych kryteriów podziału. Najczęściej spotykanym podziałem (ze względu na przedmiot badania) jest podział na:
• Ontologię, czyli metafizykę, badającą najogólniejsze problemy rzeczywistości przyrodniczej i społecznej.
• Gnoseologię lub teorię poznania, badającą naturę i rozwój ludzkiego poznania, problematykę możliwości poznawczych człowieka i problematykę prawdy i kryteriów prawdy.
• Logikę, badającą prawa poprawnego rozumowania.
• Etykę, zajmującą się moralnością w aspekcie opisowym i normatywnym.
• Estetykę, zajmującą się problemami piękna i brzydoty.
• Filozofię społeczną, rozważającą najważniejsze problemy teoretyczne życia społecznego ludzi. Znamy jeszcze starsze prądy miłujące mądrość powstałe w Chinach i Indiach, lecz w naszej kulturze najbardziej znaną filozofią jest właśnie ta pochodząca z Grecji.
Na nauce tej spoczywało bardzo poważne zadanie a mianowicie znalezienie odpowiedzi na pytania: Jak powstał świat? Czy za tym co się dzieje, kryje się czyjaś wola, jakiś sens? Czy istnieje życie po śmierci? W jaki w ogóle sposób znaleźć odpowiedź na podobne pytania? I przede wszystkim: Jak powinniśmy żyć? Przez całe wieki ludzie zastanawiali się nad budową i funkcjonowaniem świata. Niestety, ale do dnia dzisiejszego nie znamy odpowiedzi na większość z tych pytań. W dawnych czasach gdy poszczególne nauki nie były tak rozwinięte i wyspecjalizowane, odpowiedzi na wiele pytań próbowali dostarczyć filozofowie, poprzez stawienie pewnych tez a następnie szukanie odpowiednich argumentów na ich potwierdzenie. Niegdyś bardzo istotnym problemem, który spędzał sen z powiek filozofom była budowa materii. Poprzez rozwój techniki i wykształcenie się takich nauk jak chemia i fizyka ludzkość zna już dość dobrze w jaki sposób zbudowana jest materia. Z upływem czasu poznajemy coraz to więcej szczegółów w tej dziedzinie, chociaż tak naprawdę to wszystkiego poznać nigdy nie będziemy mogli, gdyż pojawiają się coraz to nowe nieznane problemy. Nauka bardzo wiele zawdzięcza filozofom bardzo często ich absurdalne i mogłoby się wydawać niedorzeczne pomysły znajdowały swe potwierdzenie w badaniach naukowych. Jeden z filozofów wysnuł teorię, że wszystko co nas otacza zbudowane jest z maluteńkich, niewidocznych gołym okiem kulek, które później okazały się atomami. Z teorii jego przez wiele lat szydzono, aż wreszcie ku zdziwieniu okazała się ona słuszna.
Należy poważnie się zastanowić czy przy dzisiejszym stylu życia filozofia potrzebna jest współczesnemu człowiekowi? Większość z nas z braku odpowiedniej wiedzy uważa filozofa za dziwaka, który całymi dniami buja w obłokach szukając odpowiedzi na pytania, na które i tak odpowiedzieć się nie da. Bardzo często się zdarza, że w stosunku do kogoś używamy stwierdzenia: nie filozofuj (np. nauczyciel do ucznia w szkole ¬¬— osobiście byłem wiele razy świadkiem takiej sytuacji). Wówczas osoba w stosunku do której użyto tego stwierdzenia uważana jest jako „nie poważna”, często jej światopogląd znacznie odbiega od ogólnie narzuconych i przyjętych kanonów wypowiedzi i postępowania. Zazwyczaj taki ktoś zostaje osamotniony w swych przekonaniach i wszyscy się od niego odwracają, sądząc iż konwersacja z dziwakiem nie ma sensu. Panuje powszechne przekonanie, że z gdybań nad światem, to rodziny się nie utrzyma i lepiej by było aby filozof wziął się za uczciwą pracę. Obecnie większość z nas bojąc się ośmieszenia nie chce zostać ogłoszonym filozofem i z tego powodu nie podejmuje polemiki na tematy wyższe.
Poza filozofią rozumianą jako nauka o poznaniu i bycie, możemy wyróżnić tzw. filozofię życiową. Rozumiemy ją jako wewnętrzny system wartości wyznawany przez każdego człowieka, szereg zasad jakimi się kieruje w podejmowaniu decyzji. Ten termin odnoszący się do filozofii ma wydźwięk pozytywny i z pewnością nikt nie nazwie nas ironicznie filozofem.
Moim zdaniem najbardziej godny uwagi jest fakt, że filozofowie żyjący wiele wieków temu poprzez zwyczajną obserwację świata sformułowali pewne uniwersalne prawdy, które są bardzo aktualne w dzisiejszym świecie. Każdy z nas jest pochłonięty różnymi obowiązkami: nauką, pracą, wszystkie te zabiegi prowadzą jedynie do zdobywania pieniędzy i dóbr materialnych, które wcale nie muszą dać nam upragnionego szczęścia. Tę właśnie ogólną życiową prawdę już dawno zauważyli filozofowie. Na codzień jesteśmy tak zajęci dążeniem do posiadania coraz to więcej, że zapominamy o sprawach naprawdę ważnych, brak nam czasu na przemyślenia o swoim życiu, o świecie jaki nas otacza. Dodatkowo zajęci bogaceniem się wyzbywamy się moralności. Prawdziwy filozof zwraca na ten fakt uwagę, przez co staje się w pewnym stopniu niewygodny. Mówi głośno to o czym wszyscy wiemy, ale z czystego wygodnictwa milczymy w tych sprawach. Przykładem takiego filozofa był Demokryt, roztrwonił swój cały majątek, gdyż uważał, że przedmioty nie są mu potrzebne i tylko przeszkadzają w poznawaniu świata.
Filozofia głównie bazuje na rozumie ludzkim, za pomocą rozumu można wydedukować rozwiązanie każdego problemu. Wydaje mi się że największym kłopotem było zdefiniowanie istnienia Boga. Jedni uważali, że to właśnie wszystko od niego pochodzi, inni natomiast obalali tę tezę. Niestety konflikt pozostał i nadal stanowi poważny temat do rozważań.
Filozofia i poszczególne jej gałęzie mogą być szczególnie potrzebne dzisiejszej nauce, gdyż mogą wyznaczać nowe kierunki badań oraz pomóc ustalić dalszy sens już rozpoczętych. Chodzi w szczególności o badania wysoce kontrowersyjne jak np. klonowanie — czy jest ono ogromną szansą dla ludzkości, czy wręcz przeciwnie pomimo potencjalnych korzyści należy zaprzestać tych badań. Inną ważną sprawą może być modyfikacja genetyczna żywności: czy wolno człowiekowi poprawiać naturę tylko ze względów osiągnięcia większego zysku. Jeszcze jednym poważnym problemem jest eutanazja, czy możemy skrócić cierpienia człowieka śmiertelnie chorego poprzez jego zabicie? Sam wielokrotnie nad tym myślałem i do dziś nie mogę jednoznacznie odpowiedzieć. Myślę, że filozofia która gromadzi wiedzę z różnych dziedzin nauki będzie w stanie pomóc badaczom i prostym ludziom nakreślić jednoznaczny kierunek. Chyba jest to jedyny dział nauki zdolny do podjęcia obiektywnej i najlepszej decyzji. Dopóki istnieje ludzkość to filozofia nie będzie narzekać na brak problemów do przemyśleń. Jest wiele pytań nierozwiązanych od wieków, a jeszcze z ciągłym postępem pojawiają się coraz to nowe problemy.