Glony - powtórka

1.Informacje wstępne.
Glony (Algae)to ogólna nazwa grupy organizmów.W systematyce nie figuruje jako osobna jednostka, a konkretne glony zgromadzone sš w poszczególne gromady w obrębie Królestwa Roliny (Plantae).
Do charakterystyki dołšczam również sinice - to prokariotyczne organizmy majšce wiele wspólnych cech z glonami.

- glony sš organizmami jedno lub wielokomórkowymi, eukariotycznymi
- posiadajš cianę komórkowš (oprócz euglenin !)
- posiadajš barwniki :karoten, ksantofil, chlorofil, fikobiliny zgromadzone w chromatoforach
- w ich komórkach gromadzone sš materiały zapasowe :

EUGLENINY - PARAMYLON
BRUZDNICE - SKROBIA
CHRYZOFITY -CHRYZOLAMINARYNA (wielocukier)
BRUNATNICE - LAMINARYNA, MANNITOL (alkohol)
KRASNOROSTY - SKROBIA KRASNOROSTOWA
*SINICE - SKROBIA SINICOWA (subst.porednia między skrobiš,a glikogenem)
- rozmnażanie - występuje przemiana pokoleń.Pokolenie płciowe może wyć izomorficzne (gametofit męski i żeński sš morfologicznie identyczne) lub heteromorficzne (gametofit męski i żeński różniš się od siebie) - u glonów dwupiennych; sš również jednopienne (jeden organizm wytwarza gemety żeńskie i męskie)
Przemiana pokoleń przebiega wegług schematu ogólnego:

Sporofit2n ŽmejozaŽzoospory 1nŽ gametofit1n (jedno lub dwupienny)Žgamety1n Žzygota 2nŽsporofit

2.Systematyka glonów.

GROMADA:Eugleniny (Euglenophyta)
GROMADA:Dinofity (Dinophyta) -Tobołki
GROMADA:Chryzofity (Chrisophyta)
GROMADA:Zielenice (Chlorophyta)
GROMADA:Brunatnice (Phaeophyta)
GROMADA:Krasnorosty(Rhodophyta)
*GROMADA:Sinice (Cyanophyta)

3.Charakterystyka najważniejszycg gromad :zielenic, brunatnic i krasnorostów.

ZIELENICE
1)Podział:
-zielenice właciwe, np.zawłotnia, toczek, chlorella, pierwotek
-sprzężnice, np..skrętnica
-ramienice, np.ramienica
2)Opis
Większoc zielenic zamieszkuje wody słodkie jako składnik planktonu, mogš prowadzić również osiadły tryb życia.Sš również takie, które żyjš na ziemi, skałach, korze drzew.Mogš wchodzić w skład porostów (znana chlorella) lub występować w ciele zwierzšt - np. u stłubi .

3)Najważniejsze zielenice:
v Zawłotnia (Chlamydomonas), opatrzona wiciami
v Toczek(Volvox), wielokomórkowy
v Chlorella, pozbawiona wici
v Pierwotek(Pleurococcus), żyje na korze drzew
v Gałęzatka (Cladophora), jest nitkowata i posiada wielojšdrowe komórki
v Skrętnica (Spirogyra)
v Sałata morska (Ulva lactuca), zbudowana z wielokomórkowych płató
v Ramienica (Chara), wystepuje u niej oogamia !
v Pełzatka (Caulerpa), jest komórczakiem! - cały organizm zbudowany z jednej wielkiej, wielojšdrowej komórki

4)Rozmnażanie.
Występuje przemiana pokoleń.Oznacza to, że mamy doczynienia z rozmnażaniem:
-płciowym (izogamia, anizogamia lub oogamia)
-bezpłciowym (np.poprzez zoospory, czli ruchome zarodniki)
Występuje również rozmnażanie wegetatywne.

CYKL ROZWOJOWY TAMY (Enteromorpha) - obydwa pokolenia
identyczne(izomorficzne)

gametofit żeński 1n Žgamety żeńskie
Sporofit2n ŽmejozaŽzoospory 1nŽ identyczne morfologicznie Žzygota 2nŽsporofit
gametofit męski 1n Žgamety męskie

CYKL ROZWOJOWY SKRĘTNICY - jej plecha jest haploidalna!!!
Każda gameta to przekształcona komórka bioršca udział w rozmnażaniu.
Między dwoma komórkami różnych osobników powstaje kanalik, przez który protoplasty łšczš się ze sobš.Powstaje zygota, która przechodzi mejozę podczas kiełkowania.

BRUNATNICE
Sš to doć duże, osiadłe (!) glony, w większoci żyjšce w morzach (strefa wód przybżeżnych).
Ich plecha wykazuje dużš organizację i można w niej wyróżnić częci:
- przytwierdzajšcš do podłoża
- łodygokształtnš
- liciokształtnš
W budowie wewnętrznej wyróżnić możemy częć asymilacyjnę(tworzonš przez zewnętrzne komórki zawierajšce chromatofory z chlorofilem) oraz wewnętrznš zbudowanš z komórek bezbarwnych, wydłużonych o funkcji tkanki mechanicznej.
Czasami występujš też elementy przypominajace rurki sitowe oraz tkanki twórcze.

W cyklu rozwojowym pokolenie płciowe może być izomorficzne (np. u dwupiennej Dicyota) lub heteromorficzne ( np. Laminaria, czyli listownica; wielkomorszcz.Ich plechy sš diploidalne!)
Schemat cyklu rozwojowego pozostaje taki sam.

Wyjštek stanowi jedynie MORSZCZYN.
Pokolenie płciowe reprezentowane jest jedynie przez gamety, natomiast inne elementy sš diploidalne.:

Lęgnia Ž mejoza Ž kom. jajowa1n
Sporofit2n Ž stanowiš gametofit! Zygota 2n sporofit
PlemniaŽmejoza Ž plemnik 1n

KRASNOROSTY
To duże, czerwone (!) glony.Ich ciany komórkowe sš często luzowate lub zwapniałe i sztywne.Plechy sš w zdecydowanej większoci wielokomówkowe
I mogš być:
- plechy nitkowate
- plechy plektenchymatyczne
a)jednoosiowe
b)wieloosoiwe

Ciekawy jest cykl rozwojowy krasnorostów.Występujš w nim 3 pokolenia :

Gametofit 1n jednopienny!!
Ą
na gemetoficie sš:męskie spermatangia i żeńskie karpogony
Ą
W spermatangiach powstajš spermacja(nieruchliwe plemniki)
A w karpogonach komórki jajowe
Ą
spermacjum + kom.jaj =zygota 2n tworzšca karposporofit
Ą
karposporofit rozwija się na gametoficie
produkujšc diploidalne karpospory
Ą
z kiełkujšcych karposporów powstaje
tetrasporofit 2n jest on samodzielnš rolinš zwykle podobnš do gametofitu
Ą
produkuje haploidalne tetraspory 1n
Ą
z tertaspor wyrasta haploidalny gametofit

Krótka charakterystyka innych glonów.

Tobołki , czyli dinofity- to jednokomórkowe glony opatrzone wiciami.Najwazniejsi przedstawiciele to Peridinium, Gymnodinium i Ceratium.Komórki okryte sš celulozowymi pancerzykami tworzšcymi charakterystyczne bruzdy, w których leżš wici.

Eugleniny, czyli klejnotki - nie obawiajš się wód zanieczyszczonych.Komórki posiadajš gardziel, w której znajdujš się 2 wici : jedna bardzo krótka, a druga dłuższa służšca do poruszania się.Posiadajš plamkę ocznš(stigmę) oraz charakterystyczne dla pierwotniaków wodniczki tętnišce.Reagujš na wiatło wykazujšc fototaksję dodatniš

Okrzemki w obrębie gromady chryzofitów - posiadajš charakterystyczny pancerzyk zbudowany z wieczka i denka.Rozmnażajš się poprzez podział komórkowy, w czasie którego pancerzyk rozdziela się, a komórki potomne dostajš po jednej z jego częci, po czym dobudowujš sobie drugš - jest niš zawsze mniejsza częc, czyli denkio.Powoduje to, iż każde następne pokolenie jest mniejsze w zwišzku z tym co jaki czas okrzemka zrzuca pancerzyk, jej protoplast ronie i buduje skorupkę od nowa.