Alegorie w bajkach Ignacego Krasickiego. Opisz ukryte znaczenie kilku postaw motywów lub fabuł.

W swoich bajkach Krasicki zawierał obserwacje obyczajowe, opisywał ludzi reprezentujących różne stany, zawody światopoglądy. Nie bał się poruszać spraw związanych z wiarą. W większości bajek do ukazania postępowania ludzi wykorzystane zostały zwierzęta, czyli tzw. alegorie. Świat widziany oczyma autora bajek aż roi się od obłudy, skrywanego okrucieństwa, intryg, fałszu i pychy.

JednÄ… z bajek alegorycznych jest bajka pt. Kruk i Lis. WystÄ™pujÄ… w niej zwierzÄ™ta symbolizujÄ…ce uÅ‚omnoÅ›ci ludzkie. Posiada klasycznÄ… formÄ™. Zaczyna siÄ™ moraÅ‚em w postaci przysÅ‚owia „Bywa czÄ™sto zdziwionym, kto lubi być chwalonym”, a po nim nastÄ™puje część epicka majÄ…ca funkcjÄ™ ilustracyjnÄ…. WystarczyÅ‚o kilka pochlebstw i faÅ‚szywych zachwytów nad wdziÄ™kami kruka by ten uwierzyÅ‚ w swój talent Å›piewaczy otworzyÅ‚ dziób i wypuÅ›ciÅ‚ kawaÅ‚ek sera, na co czekaÅ‚ sprytny lis.

ArcydzieÅ‚em bajki akcji jest „Szczur i kot”, utwór zaledwie czterowersowy, ale o rzadkiej dynamice zdarzeÅ„ ostatniego dwuwersu przeciwstawionej bezczynnoÅ›ci pierwszego dwuwersu. TytuÅ‚owy szczur cheÅ‚pi siÄ™ swojÄ… sytuacjÄ… („ mnie to kadzÄ…”), i kiedy, jak można siÄ™ domyÅ›lić trwa w samouwielbieniu kres jego pysze kÅ‚adzie szybki tok zdarzeÅ„:
„Wtem, gdy siÄ™ dymem kadzidÅ‚ zbytecznych zakrztusiÅ‚,
Wpadł kot z boku na niego, porwał i udusił. W tej bajce Krasicki przestrzega przed pychą. Bajka jest dynamiczna i ośmiesza wadę pychy.

IstniejÄ…ce w Å›wiecie prawd też da siÄ™ znakomicie ukazać w krótkiej bajce. Za przykÅ‚ad możemy tu podać utwór pt. „Lew i zwierzÄ™ta”. Liczy siÄ™ siÅ‚a, spryt, przebiegÅ‚ość. Chce ukazać to, że silniejsi wykorzystujÄ… sÅ‚abszych. Lew byÅ‚ silny i sprytny, wiÄ™c najpierw kazaÅ‚ zwierzÄ™tom zjadać siebie nawzajem, a potem, kiedy byÅ‚y już wystarczajÄ…co tÅ‚uste sam je zjadÅ‚. PrzykÅ‚adem bajki, w której silniejszy zwycięża może być także bajka pt. „JagniÄ™ i wilcy”, w której to dwóch wilków zjada jedno jagniÄ™, gdy jagniÄ™ zapytaÅ‚o:, „Jakim prawem?”,
Dwóch wilków odpowiada: „SmacznyÅ›, sÅ‚aby i w lesie”. Te dzieÅ‚o również ukazuje przewagÄ™ silniejszego nad sÅ‚abszym.

W swoich utworach poeta porusza także temat faÅ‚szywych przyjaciół. W bajce „Przyjaciele”, autor ukazuje egoizm ludzi. Przyjaciele sÄ… najlepsi tylko wtedy, gdy nie oczekujemy od nich pomocy. JeÅ›li potrzebujemy ich wsparcia, odsuwajÄ… siÄ™ od nas. Wymagaj pomocy od innych, ale w zamian nic nie oferujÄ…. „Prawdziwych przyjaciół poznaje siÄ™ w biedzie”, taki moraÅ‚ wypÅ‚ywa z tej bajki. PouczajÄ…c wszystkich Krasicki przestrzega nas przed ludźmi, którzy tak naprawdÄ™ tylko udajÄ… naszych przyjaciół, ale wcale nimi nie sÄ….

W bajce „Wół i mrówki” Krasicki wyÅ›miewa wadÄ™ lenistwa. W morale, który zawiera siÄ™ w ostatnich dwóch wersach:
„Z umysÅ‚u pracujÄ…cych szacunek roboty,
Ty pracujesz, bo musisz, my mrówki z ochoty”,
Wynika, iż ludzie pracują tylko, dlatego, że nie mają innego wyboru i ich praca wcale ich nie satysfakcjonuje, wręcz przeciwnie, męczy i nudzi. Ludzka natura sprawiła, że jesteśmy leniwi i nie lubimy pracować.

Każdy wÅ‚asny kÄ…t lepszy, niż innych paÅ‚ace. WÅ‚aÅ›nie to autor chce nam przekazać w bajce pt. „Żółw i mysz”. MoraÅ‚, który Krasicki przekazuje nam w ostatnich dwóch wersach:
„Mniej ty sobie paÅ‚ace, ja mój domek ciasny;
Prawda, nie jest wspaniaÅ‚y, szczupÅ‚y, ale wÅ‚asny”, uczy nas tego, abyÅ›my zawsze liczyli na siebie, a nie na innych. Zawsze lepsze jest to, co mamy, to, co jest nasze wÅ‚asne, od tego, co inni nam oferujÄ…. Z naszÄ… wÅ‚asnoÅ›ciÄ… możemy zrobić to, co nam siÄ™ żywnie podoba i inni nam nie mogÄ… w tym przeszkodzić.

Spryt nie zawsze popÅ‚aca, bo nieraz możemy spotkać kogoÅ›, kto jest sprytniejszy od nas. WÅ‚aÅ›nie to gÅ‚osi Krasicki w bajce pt. „Czapla, ryby i rak. Czapla byÅ‚a zbyt zachÅ‚anna. Naiwne ryby jej uwierzyÅ‚y, ale sprytny rak przeczuÅ‚ co siÄ™ Å›wiÄ™ci:
„jeden z nich widzÄ…c, iż go czapla niesie w krzaki,
postrzegł zdradę, o zemstę zaraz się pokusił,
tak dobrze za kark ujÄ…Å‚, iż czaple udusiÅ‚”.