Faszyzm i Stalinizm (jak powstały i jak funkcjonowały dwa systemy totalitarne)

Jak powstały i funkcjonowały dwa systemy totalitarne faszyzm i stalinizm

Faszyzm kierunek polityczny który powstał po I wojnie światowej zwany też hitleryzmem, nazizmem, nacjonalizmem. Głosił hasła skrajnie nacjonalistyczne, antydemokratyczne i antyliberalne. Zmierzał do stworzenia państwa totalitarnego i monopartyjnego. Skupiał w swych szeregach nie tylko warstwy średnie ale także zacofane grupy klasy robotniczej. Podłożem faszyzmu stała się klęska militarna w wojnie. Na fali rozgoryczenia spowodowanego przegraną wojną w Niemczech licznie powstawały organizacje kombatanckie i nacjonalistyczne. Organizacje te tworzyły podwaliny ideologii niemieckiego skrajnego nacjonalizmu: chęci odwetu za klęskę nienawiści i dążeń zaborczych wobec innych narodów.
Wśród innych podobnych grup powstała w 1919 roku w Bawarii Niemiecka Partia Robotników DAP. W 1921 roku nikomu dotąd bliżej nieznany Adolf Hitler, Austriak kapral z czasu wojny odznaczony „Żelaznym Krzyżem”, przekształcił niewielką partię jaką była DAP w masową Narodowosocjalistyczna Niemiecką Partię Robotników NSDAP. Szerszy rozgłos przyniosła NSDAP i jej przywódcy próba zbrojnego zdobycia władzy w Monachium w listopadzie 1923 roku. Po nieudanym puczu monachijskim, Hitler znalazł się w więzieniu. Napisał tam książkę „Mein Kampf”
(Moja walka), w której zawarł swój program polityczny, który zapowiadał bezwzględną walkę w systemie wersalskim , nazwanym „dyktatem”, jako dziełem spisku Żydów dążących do zniszczenia Niemiec. Niemcy jako przedstawiciele najdoskonalszej rasy nordyckiej, potrzebują przestrzeni życiowej dla niemieckiej kolonizacji rolniczej. Niemcy powołani przez naturę i rasę do sprawowania władzy w Europie. Aby urzeczywistnić tą ideę Hitler nawoływał do całkowitego wyeliminowania Żydów ze wszystkich dziedzin życia w Niemczech.
W 1925 roku Hitler znalazł się już na wolności. Szybko odbudował NSDAP. Partia rozszerzyła swoje wpływy z lokalnego, bawarskiego ugrupowania przerodziła się w partię ogólno niemiecką.
Szybko rosła liczba członków i zwolenników NSDAP. Wzrastało znaczenie polityczne tej partii. W 1930 roku naziści zyskali w wyborach 107 miejsc w parlamencie, komuniści-77. Tym samym partia hitlerowska stała się drugą siłą polityczną w Reichstagu.
Do sukcesu wyborczego nazistów przyczynili się przerażeni „widmem komunizmu” niemieccy przemysłowcy, którzy pospieszyli z pomocą finansową w czasie wyborów prezydenckich. W roku 1932 w przeprowadzonych wyborach do Reichstagu komuniści zdobyli 100 miejsc podczas gdy naziści – 196. Prawica próbowała pozyskać Hitlera oferując mu wejście w skład rządu jako wicekanclerzowi. Hitler odrzucił wszelkie ustępstwa ponieważ liczył na przejęcie całej władzy.
30 stycznia 1933 roku prezydent Niemiec Paul von Hindenburg zlecił Hitlerowi misję sformowania nowego rządu. Jako kanclerz Rzeszy przejął władzę w państwie w legalny sposób.
27lutego 1933 roku podpalono gmach Reichsagu. Pożar ten stał się pretekstem do wprowadzenia stanu wyjątkowego w Niemczech. 28 lutego wprowadzono zarządzenia „ O ochronie narodu i państwa” i „Przeciwko zdradzie”
Zarządzenia te stały się podstawą funkcjonowania systemu nazistowskiego aż do 1945 roku.. Ograniczały wolność osobistą, prasy, zgromadzeń. Nie było także prywatności korenspondencji bo dopuszczalne było kontrolowanie korespondencji. Były konfiskaty i przeszukiwania domów.
W 1933 roku Hitler przedstawił projekt ustawy o uprawnieniach, który czynił Hitlera dyktatorem Niemiec. Do dyspozycji miał oddziały bezpieczeństwa SS. Policja polityczna działała w sposób bezkarny
I tajny. Ludzie którzy mogli stanowić zagrożenie dla państwa totalitarnego byli zamykani w więzieniach i obozach koncentracyjnych gdzie trafiali najwcześniej komuniści żydzi i socjaliści. Obozy były to miejsca pracy niewolniczej i terroru fizycznego.
Hitler wystąpił z oskarżeniem o wrogą działalność wobec III Rzeszy przeciw ludziom niewygodnym dla siebie. W czerwcu 1934r w ślad za tymi oskarżeniami wydał rozkaz wymordowania około 150 osób. Jako usprawiedliwienie tego wydarzenia określonego „Nocą długich Noży” Hitler powiedział że działał jako najwyższy sędzia narodu niemieckiego.
W sierpniu 1934r zmarł prezydent III Rzeszy. Hitler to wykorzystał dla zagarnięcia dla siebie czołowego urzędu w państwie. Odtąd nazywano go wodzem i kanclerzem Rzeszy. Osiągnął w ten sposób najwyższą i nieograniczoną władzę w Niemczech. Armia złożyła mu przysięgę wierności. Wszystkie dziedziny życia społeczeństwa zostały poddane kontroli gestapo.
Władze faszystowskie przywiązywały dużą uwagę do wychowania młodzieży. W tym celu tworzył specjalne organizacje, głosząc pogardę i nienawiść do innych narodów.
W 1935 roku weszły w życie zakazy zawierania małżeństw między Żydami i Niemcami. Żydów usuwano z administracji i przedsiębiorstw, organizowano bojkot sklepów żydowskich. Punktem kulminacyjnym była tzw Kryształowa noc 9 listopada 1938r. gdy minister propagandy Gebels za przyzwoleniem Hitlera wezwał do rozprawy z Żydami Śmierć setek Żydów i spalenie synagog świadczyły jak dalece antysemityzm został zaakceptowany przez społeczeństwo niemieckie jako część jego życia.

Stalinizm system polityczny ukształtowany w ZSRR
U schyłku lat 20, XX wieku przez J. Stalina. Oznaczał panowanie aparatu partyjnego nad wszelkimi dziedzinami życia oraz przekształcenie państwa w dyktatorski reżim policyjny.
Stalin już na początku lat trzydziestych ugruntował swoją pozycję przywódcy partii i państwa w ZSRR. Coraz szerzej stosowano masowy terror. Od 1934r funkcję przejął NKWD. Wprowadzono specjalny tryb rozpatrywania spraw uznanych za przestępstwa terrorystyczne na przykład sobotaż. Oskarżeni sobotażyści byli sądeni w trybie doraźnym i pozbawieni prawa do obrony. Przyznawanie się do winy co było wymuszane torturami było jako dowód do winy. W 1934r weszło w życie prawo o zdradzie ojczyzny które nakazywało natychmiast wykonać wyrok śmierci. Stosowana w tym przypadku odpowiedzialność zbiorowa obciążała rodzinę nawet przyjaciół. Obowiązujące od roku 1932 paszporty ograniczały wolność posuwania się obywateli po kraju.
Największe nasilenie terroru stalinowskiego przypadło na lata1936-1938. Czystki w aparacie władzy pokazowe procesy na podstawie sfabrykowanych dowodów masowe wysyłki do obozów pracy a nawet zmiana kodeksu karnego, by dopuścić wykonywanie wyroków śmierci na dzieciach od dwunastego roku życia – oto świadectwa terroru który ogarnął jedną dwudziestą mieszkańców Rosji. Skazano na śmierć 3marszałków 14 komendantów armii 60 dowódców korpusu 136 dowódców dywizji W sumie zginęło 35 tysięcy oficerów (około 40% całego korpusu armii radzieckiej). Stalin stynstansował Hitlera tym co można było nazwać specjalizacją. Były łagry dla matek z dziećmi i dla dzieci poniżej 12stu lat, były łagry dla wrogów ludu oraz ich rodzin, jako że stosowano odpowiedzialność zbiorową, obejmującą dzieci i rodziców oraz krewnych „wroga ludu”
Stopniowy odwrót od Stalinizmu rozpoczął się po śmierci jego twórcy w 1953 roku.

Hitleryzm i Stalinizm były ideologiami które odcisnęły wielkie piętno na życiu ludzkiej społeczności w XX wieku. Ich wspólną cechą było stworzenie państwa totalitarnego, które poddało wszechogarniającemu wpływowi miliony obywateli. Totalitarne stanowienie o jednostce było powodem strachu i zniewolenia całych społeczeństw. Ograniczone prawa obywatelskie świadczyły o zanikaniu praworządności w skali państwowej