OdwoÅ‚ujÄ…c siÄ™ do bajek udowodnij sÅ‚uszność stwierdzenia: „SÅ‚owo mocniej bije niż najtęższe kije”.

Bajka jest gatunkiem literackim powstałym w drugiej połowie XVIII wieku, czyli w epoce polskiej literatury zwanej oświeceniem. Ów gatunek epicki ze względu na układ wierszowany, wesołą, przejrzystą i zrozumiałą treść chętnie odbierany był zarówno przez grono dzieci, jak i dorosłych. Pomimo prostoty budowy bajek, cechą dla nich charakterystyczną jest alegoryczne poruszenie ważnych problemów, oraz zawarty w treści morał, który obrazuje różnorodne prawdy wynikające z doświadczeń życiowych. Dlatego też czytanie bajek nie tylko pobudza wyobraźnię odbiorcy, ale również, co najważniejsze - uczy.

Chociaż ówczesny poziom życia i cywilizacji jest wysoki i każdemu człowiekowi dane jest żyć wśród społeczeństwa, jednak natura ludzka zbudowana tak, iż każdy pragnie swej niezależności i samodzielności. Dlatego też owa niechęć podporządkowania innym nieraz powoduje zejście człowieka na złą drogę życia. Kłamstwo wypowiedzieć jest zawsze łatwiej niż bolesną, jednak szczerą prawdę. Być może skłonności do fałszu, wyzysku i egoizmu spowodowane są lękiem przed konsekwencjami, oraz chciwą rządzą władzy i pieniądza. Życie dla każdego człowieka jest nauką, podczas której poznaje świat, uczy się radzić sobie w najcięższych sytuacjach i funkcjonować wśród społeczeństwa. Dlatego każdy z nas od urodzenia, po życia kres potrzebuje odpowiednich wzorów, godnych naśladowania autorytetów moralnych i przejrzystego ukazania negatywnych wad ludzkich.

„SÅ‚owo mocniej bije niż najtęższe kije” – sÅ‚uszność tego stwierdzenia zobrazować można wÅ‚aÅ›nie na podstawie licznych utworów literackich, jakimi sÄ… bajki. Każda z nich zawiera bardzo ważnÄ… naukÄ™ życiowÄ…, czyli moraÅ‚, który wyraźnie ilustruje pejoratywne skutki niewÅ‚aÅ›ciwego postÄ™powania. Sztuka przemawiania do ludu polega miÄ™dzy innymi na ujÄ™ciu problemu w sposób interesujÄ…cy, ciekawy i stosunkowo krótki. Bajki zawierajÄ… wszystkie te cechy, przedstawienie problemu za pomocÄ… słów z zabarwieniem humorystycznym nieraz wyraża go dosadniej, peÅ‚niej, popierajÄ…c tezÄ™ odpowiednimi przykÅ‚adami z życia. EgzemplifikacjÄ… tego stwierdzenia może być chociażby krótka, lecz pouczajÄ…ca bajka Ignacego Krasickiego pt. „WoÅ‚y krnÄ…brne”.

„MiÅ‚e zÅ‚ego poczÄ…tki, lecz koniec żaÅ‚osny.
Nie chciały w jarzmie chodzić woły podczas wiosny;
W jesieni nie woziły zboża do stodoły;
W zimie chleba nie staÅ‚o, zjadÅ‚ gospodarz woÅ‚y.”

PrawdÄ… życiowÄ… zawartÄ… w bajce jest potwierdzenie przysÅ‚owia ludowego „Bez pracy nie ma koÅ‚aczy”. Celem autora byÅ‚o za pomocÄ… zastosowania alegorii – przedstawienie zÅ‚ego postÄ™powania ludzkiego oraz nastÄ™pujÄ…cych po nim fatalnych skutków. Ignacy Krasicki potÄ™piaÅ‚ lenistwo, podkreÅ›lajÄ…c, że w życiu nic nie przychodzi za darmo i na wszelkie wygody i dobra materialne należy sobie zasÅ‚użyć.

Z pewnością takie specyficzne ujęcie problemu bardziej wpływa na ludzką świadomość niźli próba wmówienia człowiekowi obowiązujących zasad za pomocą innych środków. Ponieważ bajki stworzone zostały głównie z myślą o najmłodszych odbiorcach, elementem na który ich autorzy musieli zwracać uwagę było przedstawienie zaistniałej sytuacji w sposób barwny i łatwy do zinterpretowania. Twórcy bajek musieli dostosować ich treść, by odpowiednio podziałać na kształtującą się wyobraźnię dziecka i zakodować w ich pamięci stosowne postępowanie w późniejszym życiu.