prawa konsumenta

Prawa konsumenta - czyli jak nie dać się zrobić w balona?
Nagminną praktyką spotykaną w handlu jest brak poszanowania przez sprzedawców praw konsumenckich. Często w najbardziej widocznym miejscu w sklepie widnieje napis: "Po odejściu od kasy reklamacji nie uwzględnia się" pomimo faktu, że tego typu informacja nie ma żadnej mocy prawnej. Sprzedający kpią sobie z prawa, gdy klient powołuje się na przepisy lub straszą skierowaniem sprawy do sądu. Oni wiedzą, że w obliczu kosztownego i długotrwałego postępowania, a także z braku właściwej wiedzy o przysługujących prawach kupujący w końcu zrezygnuje z ich dochodzenia, bo czy dla 200 zł warto poświęcać tyle czasu i uwagi ? Treści zamieszczone w poniższym artykule mają na celu przybliżenie Państwu jakie w rzeczywistości przysługują konsumentowi prawa, a jakie obowiązki spoczywają na barkach sprzedającego towar, aby kolejnym razem "nie dać się zrobić w balona"...
Artykuł zajmuje się zawieraniem i wykonywaniem umów sprzedaży rzeczy ruchomych, zwanych dalej "towarami" w lokalach do tego przeznaczonych. Umowy zawierane poza lokalem przedsiębiorstwa lub zawieranych na odległość regulują inne przepisy
Jestem także zobowiązany zastrzec, że zamieszczone tu treści dotyczące warunków sprzedaży nie dotyczą leków, dzieł sztuki i przedmiotów mających wartość muzealną, przedmiotów kolekcjonerskich, gazet i czasopism, amunicji myśliwskiej i sportowej oraz papierów wartościowych. Sprzedaż tych towarów regulowana jest przez inne przepisy.
Wydaje się także, że niezbędnym będzie przybliżenie Państwu znaczenia terminów, którymi będę posługiwał się w opisywaniu tematu "praw konsumenckich" i tak np.:
1) sprzedawca - jest to każdy, kto zawodowo prowadzi sprzedaż towarów,
2) konsument - każdy, kto nabywa towar dla celów bezpośrednio nie związanych z działalnością gospodarczą,
3) towar niepełnowartościowy - towar nadający się do użytkowania w ograniczonym zakresie, oznakowany w sposób widoczny jako niepełnowartościowy (poza wyborem),
4) reklamacja - dokonane przez konsumenta zawiadomienie sprzedawcy - również za pośrednictwem reprezentującej sprzedawcę osoby czynnej w sklepie, zakładzie usługowym lub w innej właściwej jednostce - o wadzie fizycznej towaru w celu realizacji przysługujących z tego tytułu uprawnień.

* * *
OBOWIĄZKI SPRZEDAJĄCEGO
1. Sprzedaż jest dokonywana w przeznaczonych do tego miejscach przez zawarcie umowy sprzedaży między sprzedawcą a konsumentem.
- W przypadku sprzedaży towaru o cenie powyżej dwóch tysięcy złotych, sprzedawca jest obowiązany wydać konsumentowi dokument stwierdzający zawarcie umowy, opatrzony nazwą i adresem punktu sprzedaży, datą sprzedaży oraz nazwą i ceną towaru.
- Dokument, o którym mowa w poprzednim podpunkcie, sprzedawca jest obowiązany wydać zawsze, na żądanie konsumenta, niezależnie od ceny towaru.
- Szczególne rodzaje umowy sprzedaży: ratalnej, wysyłkowej, sprzedaż na zamówienie, sprzedaż według wzoru, sprzedaż na przedpłatę oraz sprzedaż na próbę, powinny być każdorazowo potwierdzane przez sprzedawcę na piśmie z określeniem stron umowy i jej istotnych postanowień.
- Sprzedawca jest obowiązany podać do publicznej wiadomości ogólne warunki umów.
2. Sprzedawca jest obowiązany podać treści dotyczące praw konsumentów do wiadomości publicznej w każdym punkcie sprzedaży, przez umieszczenie go w miejscu swobodnie dla nich dostępnym.
3. Ponadto w punktach prowadzących sprzedaż towarów żywnościowych powinny być w taki sam sposób podane do wiadomości konsumentów terminy zgłaszania reklamacji tych towarów.
4. W punkcie sprzedaży należy umieścić na widocznym dla konsumenta miejscu ogłoszenie zawierające adres i telefon Państwowej Inspekcji Handlowej.
5. Sprzedaż towaru nie może następować po cenie wyższej od uwidocznionej na towarze.
JAKIE INFORMACJE WINNY ZNAJDOWAĆ SIĘ NA TOWARZE ?
1. Towar przeznaczony do sprzedaży na sztuki, w kompletach (zestawach) lub jednostkach zawierających określoną ilość, masę albo objętość (w opakowaniu jednostkowym fabrycznym) powinien być zaopatrzony w trwale z nim złączoną informację w języku polskim umożliwiającą konsumentowi prawidłowe i pełne korzystanie z towaru. W szczególności na towarze lub jednostkowym opakowaniu towaru powinny być uwidocznione oznaczenia podstawowe:
- nazwa towaru,
- energochłonność,
- znak bezpieczeństwa,
- informacja o dopuszczeniu do obrotu w Polsce (homologacji),
- cena detaliczna,
- nazwa producenta oraz
- inne dane określone w odrębnych przepisach.
2. Towar niepełnowartościowy, poza oznaczeniami, o których mowa w pkt. 1, powinien być zaopatrzony w dodatkową informację wymieniającą cechy decydujące o obniżeniu jego jakości (wartości użytkowej), które stanowią podstawę obniżenia ceny. Ponadto, obok ceny obniżonej, na towarze niepełnowartościowym powinna być uwidoczniona wyraźnie przekreślona znakiem "x" cena dotycząca takiego samego towaru pełnowartościowego.
CO POWINNIŚMY OTRZYMAĆ WRAZ Z ZAKUPIONYM TOWAREM ?
1. Sprzedawca jest obowiązany:
1) dołączyć do towaru wszelkie konieczne informacje w języku polskim, w szczególności umożliwiające konsumentowi dokonanie wyboru; na towarze lub wywieszce bezpośrednio związanej z towarem w miejscu ekspozycji i w miejscu sprzedaży powinna być czytelnie podana cena, a gdy to nie wynika wyraźnie z wyglądu towaru lub oznaczeń na opakowaniu - również: nazwa towaru, główna cecha użytkowa (funkcja) oraz nazwa wytwórcy, importera lub kraju pochodzenia towaru,
2) zapewnić odpowiednie do rodzaju towaru i miejsca sprzedaży warunki techniczno-organizacyjne niezbędne do umożliwienia konsumentowi dobrania właściwego dla niego towaru oraz zademonstrowania jakości i kompletności, jak też funkcjonowania towaru (w tym sposobu uruchomienia jego mechanizmów i podstawowych zespołów),
3) jeżeli towar jest objęty gwarancją - okazać konsumentowi zgodność zapisów znajdujących się w dokumencie gwarancyjnym z odpowiednimi oznaczeniami i danymi na towarze, a także urządzeniach pomiarowo-rejestracyjnych, oraz nie naruszone plomby (inne zabezpieczenia towaru) w miejscach przewidzianych w dokumencie gwarancyjnym.
2. Sprzedawca jest obowiązany wydać konsumentowi wraz z towarem wszystkie otrzymane od wytwórcy części składowe towaru i elementy dodatkowego wyposażenia, jak również wymagane dla danego towaru i sporządzone w języku polskim instrukcje obsługi, konserwacji, informację o właściwościach użytkowych i inne dane niezbędne do prawidłowego korzystania z towaru, a w wypadku towaru sprzedanego z gwarancją - prawidłowo wypełniony dokument gwarancyjny (kartę gwarancyjną).
3. Towar powinien być wydany konsumentowi w należytym opakowaniu, chyba że z charakteru danego towaru oraz stosowanego powszechnie sposobu jego sprzedaży wynika, że bez uszczerbku dla towaru lub uzasadnionego interesu konsumenta towar może być sprzedany bez opakowania.
- Towar dostarczony przez wytwórcę lub inną jednostkę gospodarczą w jednostkowym oryginalnym zamkniętym opakowaniu fabrycznym, który ze względu na swój charakter nie wymaga sprawdzenia funkcjonowania, powinien być sprzedawany konsumentowi bez naruszenia tego opakowania.
- Przy sprzedaży samoobsługowej należy nieodpłatnie udostępnić konsumentowi materiały odpowiednie do zapakowania zakupionego towaru.
4. Sprzedawca, wykonując umowę sprzedaży wysyłkowej, na zamówienie albo według wzoru, jest obowiązany dostarczyć towar zgodny ze wzorem uzgodnionym z konsumentem przy zawieraniu umowy.
ODPOWIEDZIALNOŚĆ SPRZEDAWCY ZA NIENALEŻYTĄ JAKOŚ TOWARU
1. Do odpowiedzialności sprzedawcy za wady towaru (nienależytą jakość towaru) stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego o rękojmi za wady (art. 556-576).
2. W szczególności sprzedawca jest odpowiedzialny względem konsumenta wówczas, gdy w towarze wystąpiła wada zmniejszająca jego:
- wartość lub
- użyteczność,
- ze względu na cel w umowie oznaczony albo wynikający z okoliczności i z przeznaczenia towaru, gdy towar nie ma właściwości, o których istnieniu zapewniono, w tym przez deklarowanie jakości towaru (gatunek, certyfikat, energochłonność, znak bezpieczeństwa itp.), albo gdy towar został wydany konsumentowi w stanie niezupełnym (niekompletnym, bez wymaganej charakterem i przeznaczeniem towaru instrukcji obsługi lub innej informacji niezbędnej do prawidłowego korzystania z towaru itp.).
WSZYSTKO O REKLAMACJI
1. Reklamację wad artykułu żywnościowego lub używki sprzedawca jest obowiązany przyjąć i rozpatrzyć, jeżeli zostanie mu zgłoszona nie później niż w terminie wskazanym w przepisach wydanych na podstawie art. 563 § 1 Kodeksu cywilnego, a jeśli termin trwałości (przydatności do spożycia) podany na towarze jest dłuższy - nie później niż niezwłocznie po upływie tego terminu, chyba że chodzi o wadę powstałą nie w związku z upływem czasu. Treść art. 563 Kodeksu cywilnego zamieszczam poniżej:
Art. 563. § 1. Kupujący traci uprawnienia z tytułu rękojmi za wady fizyczne rzeczy, jeżeli nie zawiadomi sprzedawcy o wadzie w ciągu miesiąca od jej wykrycia, a w wypadku gdy zbadanie rzeczy jest w danych stosunkach przyjęte, jeżeli nie zawiadomi sprzedawcy o wadzie w ciągu miesiąca po upływie czasu, w którym przy zachowaniu należytej staranności mógł ją wykryć. Minister Handlu Wewnętrznego może w drodze rozporządzenia ustalić krótsze terminy do zawiadomienia o wadach artykułów żywnościowych.
§ 2. Jednakże przy sprzedaży między osobami prowadzącymi działalność gospodarczą utrata uprawnień z tytułu rękojmi następuje, jeżeli kupujący nie zbadał rzeczy w czasie i w sposób przyjęty przy rzeczach tego rodzaju i nie zawiadomił niezwłocznie sprzedawcy o dostrzeżonej wadzie, a w wypadku gdy wada wyszła na jaw dopiero później - jeżeli nie zawiadomił sprzedawcy niezwłocznie po jej wykryciu.
§ 3. Do zachowania terminów zawiadomienia o wadach rzeczy sprzedanej wystarczy wysłanie przed upływem tych terminów listu poleconego.
2. Sprzedawca jest obowiązany przyjąć i rozpatrzyć reklamację dotyczącą wady artykułu nieżywnościowego, jeżeli została mu zgłoszona:
- nie później niż w terminie jednego miesiąca od dnia wykrycia wady przez konsumenta
- i nie później niż w terminie jednego roku od daty wydania tego towaru.
3. W razie gdy dla danego towaru był ustalony krótszy okres trwałości (odpowiedzialności):
- nie później niż przed upływem tego okresu, chyba że chodzi o wadę powstałą nie w związku z upływem czasu.
4. Termin zobowiązania sprzedawcy do przyjęcia i rozpatrzenia reklamacji dotyczącej wady artykułu nieżywnościowego ulega odpowiedniemu przedłużeniu w przypadku, gdy towar ten objęty był gwarancją.
5. Towar zgłoszony do reklamacji powinien odpowiadać podstawowym wymaganiom higienicznym przyjętym w obrocie.
6. Konsument nie ma obowiązku dostarczenia reklamowanego towaru: o wadze powyżej 10 kg, o dużych rozmiarach (np. dywanu o powierzchni ponad 3 m2, mebli), urządzeń oraz innych towarów wbudowanych lub zainstalowanych na stałe. W takim przypadku konsument powinien wskazać miejsce, w którym towar się znajduje, a przyjmujący reklamację powinien ustalić z konsumentem termin oględzin lub odbioru towaru przez sprzedawcę, nie dłuższy niż 7 dni.
7. Reklamacja wad towaru może być zgłoszona na piśmie albo ustnie.
8. W przypadku gdy sprzedawca nie załatwia reklamacji natychmiast, jest obowiązany potwierdzić jej przyjęcie na piśmie i poinformować konsumenta o sposobie jej załatwienia.
9. Sprzedawca jest obowiązany załatwić reklamację w miejscu sprzedaży towaru lub w innym wybranym przez konsumenta punkcie handlowym sprzedawcy. Sprzedawca nie może odmówić przyjęcia reklamacji i żądać, by konsument zgłosił ją wytwórcy lub dostawcy.
JAKIE PRAWA MA KONSUMENT ?
1. Konsument, który stwierdził wadę, może, zgodnie z przysługującymi mu uprawnieniami przewidzianymi w Kodeksie cywilnym, według swego wyboru żądać:
1) zwrotu ceny za zwrotem wadliwego towaru, oświadczając że odstępuje od umowy, z zastrzeżeniem art. 560 § 1 Kodeksu cywilnego,
2) obniżenia ceny towaru,
3) wymiany towaru wadliwego na wolny od wad, jeżeli towar jest oznaczony gatunkowo,
4) usunięcia wady, jeżeli towar jest oznaczony co do tożsamości, a sprzedawca jest wytwórcą tego towaru lub na podstawie pisemnego upoważnienia wytwórcy prowadzi naprawy i serwis tego towaru.
2. Do wymiany za towar wadliwy może być użyty przez sprzedawcę wyłącznie towar wolny od wad, fabrycznie nowy. Przepis ten nie dotyczy wypadku, gdy przedmiotem sprzedaży była rzecz używana.
3. Przy wymianie towaru wadliwego na wolny od wad lub w razie odstąpienia przez konsumenta od umowy z powodu wad w towarze nie stosuje się potrącenia z ceny za skutki normalnego zużycia towaru, stanowiącego przedmiot uznanej reklamacji (amortyzacja).
4. Obniżenie ceny towaru powinno nastąpić w takim stosunku, w jakim wartość (użyteczność) tego towaru uległa, z powodu uznanych wad, obniżeniu w porównaniu do wartości tego towaru bez wad.
5. Reklamacje dotyczące wad artykułów żywnościowych oraz nie budzące wątpliwości reklamacje wad artykułów nieżywnościowych, realizowane przez obniżenie ceny lub zwrot ceny za zwrotem albo przez wymianę towaru na znajdujący się w punkcie sprzedaży towar wolny od wad - powinny być załatwiane niezwłocznie.
6. Jeżeli jest wymagane dodatkowe sprawdzenie zasadności reklamacji (np. opinia rzeczoznawcy, badanie w miejscu używania wyrobu) lub sprowadzenie nowego towaru na wymianę albo reklamacja jest załatwiana przez usunięcie wady, sprzedawca załatwi reklamację najpóźniej w ciągu 14 dni od dnia jej zgłoszenia, chyba że konsument wyraził na piśmie zgodę na przedłużenie tego terminu.
7. Jeżeli konsument nie dostarczył towaru wraz z reklamacją, ustalone wyżej terminy załatwienia reklamacji liczy się od dnia dostarczenia towaru lub od dnia dokonania oględzin towaru wadliwego u konsumenta przez sprzedawcę. W tym ostatnim wypadku termin załatwienia reklamacji nie może przekroczyć 21 dni od dnia jej zgłoszenia.
8. W razie nieuwzględnienia reklamacji sprzedawca jest obowiązany zawiadomić o tym pisemnie konsumenta z podaniem uzasadnienia oraz zwrócić mu dostarczony wraz z reklamacją towar.
9. Niedokonanie zawiadomienia, o którym mowa w pkt. 8, w terminie 14 dni od dnia zgłoszenia reklamacji uważa się za uznanie tej reklamacji z obowiązkiem załatwienia jej zgodnie z żądaniem konsumenta.
10. Jeżeli w celu wymiany lub zwrotu towaru za zwrotem ceny, jak też w celu naprawy, towar został dostarczony staraniem konsumenta, załatwiający reklamację, na żądanie konsumenta, zwróci mu poniesione przez niego koszty z tym związane (koszty transportu, demontażu, ponownego zainstalowania towaru, ubezpieczenia itp.).
GDZIE MOŻEMY SZUKAĆ POMOCY W DOCHODZENIU SWOICH PRAW ?
1. Organizacjami społecznymi, które mogą wytaczać powództwa na rzecz obywateli w sprawach z zakresu ochrony konsumentów oraz które mogą wstąpić do postępowania w sprawach z tego zakresu, są:
- organizacje zrzeszające konsumentów,
- organizacje działające w zakresie obrony praw człowieka,
- organizacje naukowo-techniczne i techniczne,
- związki zawodowe,
- organizacje zrzeszające zmotoryzowanych, z wyłączeniem zrzeszających osoby prowadzące działalność gospodarczą w zakresie przewozu.

Ochrona praw konsumentów
W warunkach wolnego rynku, opartego o zasady wolności działalności gospodarczej oraz swobody zawierania umów i kształtowania ich treści, konsument często ma wrażenie, że nic go nie chroni przed producentami, handlowcami i usługodawcami wykorzystującymi wynikającą z profesjonalizmu przewagę, narzucającymi jednostronnie korzystne warunki lub po prostu działającymi nieuczciwie. Obrót konsumencki w Polsce reguluje szereg aktów rangi ustawowej, wbrew obiegowej opinii istnieją więc mechanizmy i instytucje ułatwiające konsumentom dochodzenie swych praw.
Jedną z instytucji działających w zakresie ochrony praw konsumentów jest Powiatowy Rzecznik Konsumentów. Do jego zadań należy:
Zapewnienie konsumentom bezpłatnego poradnictwa i informacji prawnej w zakresie ochrony ich interesów,
Współdziałanie z inspekcjami oraz organizacjami, do których zadań statutowych należy ochrona interesów konsumentów
- w tym zakresie - pomoc w kierowaniu spraw konsumenckich do rozpatrzenia przez polubowny sąd konsumencki
Pomoc w przygotowywaniu stosownych dokumentów w przypadku dochodzenia przez konsumentów roszczeń przed sądami powszechnymi,
Wytaczanie powództw na rzecz konsumentów przed sądami powszechnymi w przypadku popełnienia przestępstwa, spowodowania szkody przez produkty niebezpieczne, nie dopuszczone do obrotu lub nie posiadające atestu oraz w innych sytuacjach szczególnie rażącego naruszania praw konsumentów.
Jeżeli:
kupiona rzecz ma wady fizyczne (np. usterki techniczne) lub wady prawne (np. używany samochód sprzedany przez osobę nie będącą prawowitym właścicielem)
nie jesteśmy zadowoleni z usługi ( np. umówiliśmy się co do innego rezultatu, terminu lub jakości) dochodząc swych praw mamy w dyspozycji min. roszczenia z tytułu
RĘKOJMI ZA WADY ( art. 556 - 576 Kodeksu cywilnego) i GWARANCJI JAKOŚCI (art. 577 - 581 Kodeksu cywilnego).
Z tytułu rękojmi odpowiedzialność:
obciąża tylko sprzedawcę
ma charakter absolutny - sprzedawca nie może się z niej zwolnić, nie może jej rozszerzyć ani w umowie wyłączyć,
trwa 1 rok od daty zakupu i 1 miesiąc od chwili wykrycia wady,
jest wyłączona, jeśli kupujący wiedział lub mógł się dowiedzieć o wadzie w chwili zakupu - dlatego zwłaszcza kupując rzeczy przecenione lub używane należy wymagać wskazania w umowie lub na rachunku, które wady są przyczyną przeceny - wady ukryte zawsze obciążają sprzedawcę.
Konsument ma prawo z tytułu rękojmi:
żądać wymiany na rzecz wolną od wad
żądać naprawy, ale tylko przy rzeczach oznaczonych co do tożsamości (wykonanych na indywidualne zamówienie); ogromna większość rzeczy z tzw. "sklepowej półki" jest w świetle rękojmi oznaczona co do gatunku i nie można żądać ich naprawy,
odstąpić od umowy czyli zwrócić rzecz wadliwą sprzedawcy zobowiązanemu do zwrotu ceny - uwaga: konsument nie może odstąpić od umowy, jeśli sprzedawca niezwłocznie wymieni rzecz wadliwą na wolną od wad albo wady usunie - sprzedawca tylko 1 raz może skorzystać z tego uprawnienia co do wady istotnej (uniemożliwiającej kupującemu normalne korzystanie z rzeczy zgodnie z jej przeznaczeniem).
Z tytułu gwarancji odpowiedzialność:
obciąża najczęściej producenta, rzadziej sprzedawcę, importera lub hurtownika,
ma charakter dobrowolny - od gwaranta zależy czy udziela na swój produkt gwarancji i w jakim zakresie (np. ilość napraw, warunki wymiany sprzętu na nowy, zwrot ceny, adresy serwisów),
trwa przez czas określony przez gwaranta - uwaga: od każdej naprawy lub wymiany termin znów biegnie od początku.
Należy podkreślić, że wybór między wymienionymi systemami ochrony należy do konsumenta (art. 579 k.c.). Dokonany wybór jest wiążący tylko w odniesieniu do konkretnej wady, z chwilą wykrycia następnej znów nam przysługuje prawo wyboru. Sprzedawca nie może pozbawić konsumenta prawa wyboru systemu roszczeń.
Dokonując wyboru należy pamiętać o tym, że:
rękojmia trwa tylko rok od zakupu rzeczy,
jej termin nie przedłuża się tak jak przy gwarancji o czas naprawy
przy rękojmi o sposobie załatwienia reklamacji decyduje konsument, przy gwarancji - gwarant
rękojmia obciąża sprzedawcę, gwarancja zwykle producenta.
Jeśli konsument nie jest zadowolony ze sposobu załatwienia reklamacji może się zwrócić do Powiatowego Rzecznika Konsumentów przedkładając:
przy rękojmi
dowód zakupu (faktura, paragon itp.) - oryginał lub xero,
protokół reklamacyjny; należy zwrócić uwagę, które z żądań w tym dokumencie zaznaczymy - wymianę towaru, obniżenie ceny czy zwrot pieniędzy; jeśli w ciągu 14 dni sprzedawca nie powiadomi nas o nie uznaniu reklamacji, przyjmuje się ją za uznaną i podlegającą załatwieniu zgodnie z naszym żądaniem,
odpowiedź sprzedawcy z ewentualną opinią rzeczoznawcy - jeśli wady są oczywiste, sprzedawca winien reklamację załatwić natychmiast, jeżeli istnieją wątpliwości - sprzedawca może zasięgnąć opinii rzeczoznawcy w terminie 14 dni, termin na uzyskanie opinii może zostać przedłużony wyłącznie za pisemną zgodą konsumenta, opinia rzeczoznawcy winna zostać konsumentowi udostępniona na piśmie,
przy gwarancji:
dowód zakupu (faktura, paragon itp.) - oryginał lub xero,
kartę gwarancyjną - gwarancja musi być udzielona na piśmie, notatka np. na rachunku nie ma mocy prawnej; prawidłowo wypełniona musi zawierać: nazwę i adres gwaranta oraz sklepu gdzie towar kupiono, określenie rzeczy sprzedanej, datę transakcji, czas na jaki udzielono gwarancji, adresy punktów serwisowych; karta gwarancyjna musi być wydana wraz z dowodem zakupu ! (gwarancja jest zobowiązaniem zależnym od umowy sprzedaży, nie funkcjonuje samodzielnie); należy zadbać, aby w karcie gwarancyjnej znalazły się adnotacje dotyczące wszystkich czynności reklamacyjnych - dostarczenia do naprawy, daty naprawy, jej sposobu i zakresu, wymiany, odbioru itp.; uwaga: zapis "regulacja" może sugerować, że rzecz nie była wadliwa, należy zadbać, aby zapisy brzmiały jednoznacznie, były dokładne i czytelne.
NAJWAŻNIEJSZE AKTY PRAWNE REGULUJĄCE PRAWA KONSUMENTÓW:
Dz.U.64.16.93 ustawa z dnia 23.04.1964r. Kodeks cywilny (art.384-385(4), art.449(1)- 449(11), art.556-581)
Dz.U.00.122.1319 ustawa z dnia 15.12.2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów.
Dz.U.00.22.271 ustawa z dnia 2.03.2000r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny.
Dz.U.95.64.328 rozp. RM z dnia 30.05.1995r. w sprawie szczegółowych warunków zawierania i wykonywania umów sprzedaży rzeczy ruchomych z udziałem konsumentów.
Dz.U.00.15.179 ustawa z dnia 22.01.2000 r. - Ogólne bezpieczeństwo produktów.
Dz.U.00.110.1169 rozp. RM z dnia 28.11.2000r. w sprawie szczegółowych warunków dotyczących bezpieczeństwa produktów, które stwarzają zagrożenie dla konsumentów przez to, że ich wygląd wskazuje na inne przeznaczenie niż rzeczywiste.
Dz.U.00.73.852 ustawa z dnia 21.07.2000r. Prawo telekomunikacyjne. (art.57, art.58, art.59 ust.2, art.60-63)
Dz.U.96.64.309 rozp. Min. Łączności z dnia 28.05.1996r. w sprawie reklamacji usług telekomunikacyjnych o charakterze powszechnym.
Dz.U.01.4.25 ustawa z dnia 15.12.2000 r. o Inspekcji Handlowej.
INSTYTUCJE I ORGANIZACJE SPOŁECZNE POWOŁANE DO OCHRONY PRAW KONSUMENCKICH
Sprawy konsumenckie - dbajmy o nasze prawa.
Konsumentem jest każdy z nas, niezależnie od tego kim jesteśmy w życiu zawodowym i jaką rolę spełniamy w życiu społecznym. Konsumentem jesteśmy gdy nawiązujemy stosunek z profesjonalnym podmiotem w celu zaspokojenia naszych podstawowych potrzeb życiowych, niezwiązanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Rzadko kiedy tak naprawdę zdajemy sobie sprawę z faktu , że każdy dokonany przez nas zakup towaru lub usługi jest umową w rozumieniu prawa. Fakt, że zawarliśmy umowę dociera do nas najczęściej wówczas, gdy pojawiają się pewne problemy: kupiony towar nie spełnia swojej roli lub zlecona usługa została wykonana nieprawidłowo np. zakupione buty rozpadły się po miesiącu, glazura położona w łazience wygląda żałośnie a uchwyty od nowych garnków kupionych w czasie "prezentacji" u sąsiadki odpadły zanim spłaciliśmy połowę rat. Ten fakt uświadamiamy sobie zawsze wtedy, gdy problemy nabierają charakteru gwałtownego sporu z drugą stroną zawartej transakcji.

Prawa konsumenta są integralną częścią praw człowieka i obywatela. Podstawową normą prawną odnoszącą się do ochrony konsumenta w Polsce jest art. 76 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, który nakłada na wszystkie władze publiczne obowiązek ochrony konsumentów, użytkowników i najemców przed działaniami zagrażającymi ich życiu, prywatności i bezpieczeństwu oraz przed nieuczciwymi praktykami rynkowymi. Mimo różnych mankamentów i braków systemu prawnej ochrony konsumentów, nie w pełni jeszcze adekwatnego do rzeczywistości rynkowej, konsument posiada uprawnienia chroniące jego różne interesy. Dlaczego często jednak rezygnuje z ich realizacji? Przyczyn z pewnością jest wiele. Nie bez znaczenia jest nagminne odmawianie przez przedsiębiorców respektowania praw konsumenckich, jak również kosztowne, czasochłonne i wręcz zniechęcające do aktywności procedury sądowe. Dodatkowo większość z nas konsumentów właściwie nie zna przysługujących nam praw i nie wie czego może wymagać od drugiej strony. Zacznijmy wiec poznawać nasze konsumenckie prawa, może w ten sposób zmusimy przedsiębiorców aby oni także zaczęli się liczyć z naszymi prawami i je respektować, przecież to dzięki nam istnieją.

Na początek proponuję zapoznanie się z generalnymi prawami konsumenckimi, których zapewnienie należy do zadań państwa oraz z których wywodzą się bardziej szczegółowe uprawnienia konsumentów, uregulowane w ustawach.
Jako konsumenci mamy prawo do:
- ochrony przed produktami i usługami niebezpiecznymi dla zdrowia i życia - co oznacza, że towary i usługi oferowane konsumentowi nie mogą stanowić zagrożenia dla jego życia i zdrowia;
- ochrony interesów ekonomicznych - nabywcy towarów i usług powinni być chronieni przed szkodami wywołanymi przez wadliwe produkty lub źle wykonane usługi, żadna forma reklamy nie powinna wprowadzać w błąd nabywcy towarów lub usług powodując niekorzystne ekonomicznie decyzje konsumenta o zakupie dóbr;
- wyrażania opinii o polityce konsumenckiej państwa oraz działaniach producentów i handlowców - prawo do reprezentacji;
- efektywnego załatwiania uzasadnionych reklamacji, skarg i roszczeń - konsumenci powinni otrzymywać poradę i pomoc w składaniu skarg w związku z krzywdami lub szkodami poniesionymi w wyniku nabycia wadliwych towarów lub źle wykonanych usług;
- edukacji konsumenckiej i informacji - konsument powinien mieć dostęp do niezbędnych informacji na temat towarów i usług aby mógł dokonać racjonalnego wyboru, w sposób bezpieczny z nich korzystać oraz dochodzić rekompensaty za szkody wynikłe z ich użytkowania;
- życia w zdrowym środowisku naturalnym - chronionym przed dewastacją i zanieczyszczeniem.
W jaki sposób te ogólne prawa przekładają się na naszą rzeczywistość?




Pełna wersja w załączniku.