Omów postawę podmiotu lirycznego w utworze „Przedśpiew” Leopolda Staffa.

Podmiot liryczny w tym utworze jest mężczyzną, co możemy wywnioskować z form gramatycznych zastosowanych w wypowiedzi. Podmiot opowiada o swoim życiu, o tym, co przeżył i co widział. Bohater zwiedził wiele miejsc, był w miastach, lasach, górach. Obserwował wiele sytuacji. Widział jak rodzi się życie i jak się ono kończy. Oglądał wschody i zachody słońca. Przyglądał się naturze i jej plonom. Mówi o swoich uczuciach, które są bardzo głębokie i różnorodne. Wspomina swoje niepowodzenia, kłopoty, niespełnioną miłość, ból i tęsknotę. Ale oprócz tych, jakby nie patrząc negatywnych, uczuć podmiot odczuwał też te pozytywne- radość, zadowolenie, piękno. Bohater przedstawia świat z perspektywy osobistej. To, co opisuje sam przeżył. Opisany świat jest złożony, składa się z wielu aspektów i sytuacji. Autor podkreśla to, zestawiając „kobiety brzemienne” i „konających” oraz „pola żniwne” i „mogilne kopce”. Jednakże bohater nie przedstawia skrajnych uczuć, wyraża swoje uczucia w sposób stonowany i spokojny. Można zatem stwierdzić, że paleta uczuć i przeżyć bohatera jest bardzo szeroka i dotyczy wielu sfer życia, bowiem uczucia są związane zarówno z życiem osobistym, jak i kulturą i sztuką.

Postawę bohatera możemy określić jako czynną. Chce on poznawać świat, przeżywać i doświadczać wielu rzeczy, pragnie żyć. Mimo tak wielu nieprzyjemnych doznań, bohater nie krytykuje życia, nie narzeka, wręcz przeciwnie-chwali je-„A jednak śpiewać będę wam pochwałę życia”. Przyjemne rzeczy wynagrodziły podmiotowi ból przeżywania tych złych. Piękno życia przyćmiło jego złe strony. Bohater mówi o swoich przeżyciach, również tych negatywnych, jak o konieczności. Gdyby człowiek odczuwał tylko pozytywne emocje, to obraz życia nie byłby pełny, brakowałoby w nim nuty cierpienia, bólu i trudu. A przecież celem życia jest dążenie do przeżywania, spełnienia swoich celów i swojego „ja”. Nie można osiągnąć tego celu nie próbując i nie doświadczając nowych rzeczy. „Z myślą ciężką, jak z dzbanem na głowie niewiasta, A dzban wino ukrywa i łzy w swojej cieśni.”- Autor porównuje ciężar ludzkich doświadczeń do dzbana, który kobieta musi nieść. Doświadczenia są równie ciężkie jak naczynie. Zawartość dzbana może być różna, tak jak różne mogą być ludzkie przeżycia. Postawa bohatera-stonowana, bez cienia rozpaczy, pokorna- jest postawą poniekąd stoicką. Szukanie złotego środka, cnota, racjonalny wybór, mądrość, ale przede wszystkim umiar i harmonia to cechy, którymi charakteryzuje się stoicyzm. Cechy te są widoczne w sposobie myślenia i postępowania podmiotu lirycznego. Stoicyzm był domeną doby renesansu, był jakby odpowiedzią na wcześniejszy, choć też renesansowy, epikureizm, którego głównym hasłem było Carpe diem. Zatem postawę bohatera możemy nazwać renesansową. W utworze można znaleźć parafrazę słynnego zdania Terencjusza-„Człowiekiem jestem i nic co ludzkie nie jest mi obce”. Podmiot odwołuje się do hasła przewodniego epoki renesansu, po to, by podkreślić swój związek i związek swoich poglądów z tą epoką.

„Czciciel gwiazd i mądrości, miłośnik ogrodów, Wyznawca snów i piękna i uczestnik godów.” Przedstawione wersy prezentują doświadczenia bohatera związane ze sferą kulturalną i duchową życia. Fragment „Czciciel gwiazd i mądrości, miłośnik ogrodów” oznacza podziw dla natury, ale także respekt przed siłami wyższymi oraz uznanie mądrości i rozumu jako wartości najważniejszych w życiu. Zdanie „Wyznawca snów i piękna i uczestnik godów” mówi o przeżyciach pozytywnych, które niesie ze sobą życie. Sny są nocnymi marzeniami, sprawiają, że życie człowieka staje się barwniejsze, pozwalają na posiadanie odrobiny nadziei, nawet w sytuacjach kryzysowych. Gody w tym przypadku oznaczają nie tylko miłość. To także zabawa, gra, jaką prowadzi z człowiekiem los-zło i dobro przeplata się, człowiek nie jest pewny dnia jutrzejszego. Piękno to nieodłączna część życia, która pozwala się nim cieszyć. Piękno jest ważne w życiu każdego człowieka. Jest pojęciem subiektywnym, jednakże zawsze łączy się z prawdą, bo piękno wynika ze szczerych przemyśleń i refleksji. Piękno zazwyczaj wywodzi się ze sztuki. Piękne są gwiazdy na ciemnym niebie, kwiaty na łące. To piękno wynika z natury, a natura jest sztuką tworzona przez ziemię. Pięknem możemy tez nazwać każdą myśl, która przyjdzie nam do głowy pod wpływem natury, każdą rzecz, która sprawia, że zaczynamy myśleć, zgłębiać swoja wiedzę. Pięknem może być wszystko to, co chcemy, żeby nim było. Wystarczy chcieć żyć i dostrzegać to piękno. Podmiot liryczny w tym utworze tak właśnie robi i dlatego dostrzega piękno w rzeczach nawet pozornie złych, np. śmierci lub trudach życia. Sztuka, przede wszystkim sztuka Matki Ziemi, czyli natura, pobudza ludzi do odczuwania i dostrzegania piękna. Przemyślenia bohatera w znacznej części są oparte na obserwacji natury, które wynikają z jego trybu życia i doświadczeń.

„Przeto myśli me, które stoją przy mnie w radzie, Choć smutne, są pogodne jako starcy w sadzie”. Autor kończy utwór podsumowując wszystkie przemyślenia. Mówi, ze mimo tego, ze jego doświadczenia są po części smutne, to jednak są miłym wspomnieniem, zwłaszcza dla kogoś, kogo życie zmierza ku końcowi.