Omów różne sposoby prezentacji bohaterów w sytuacji zagrożenia. W pracy wykorzystaj wiedzÄ™ o „Tangu” Mrożka i „ÅšwiÄ™toszku” Moliera.
Sytuacja zagrożenia jest to stan, w którym bohaterowie, ich sposób życia i myÅ›lenia jest narażony na niebezpieczeÅ„stwo. SytuacjÄ™ zagrożenia może powodować wiele czynników, ponieważ dla każdego bohatera zagrożeniem może być ktoÅ› inny lub coÅ› innego. Może to wynikać z faktu, że każda z osób ma inny Å›wiatopoglÄ…d i obserwuje Å›wiat z innej perspektywy.W „Tangu” zagrożenie tworzy przede wszystkim Edek i jego dziaÅ‚alność. Na niebezpieczeÅ„stwo z jego strony jest narażony Artur i jego rodzina. Jednak także Edek jest zagrożony przez Artura. W „ÅšwiÄ™toszku” w sytuacji zagrożenia, stworzonej przez Tartufe’a znajduje siÄ™ Orgon i jego rodzina. Tartufe też jest zagrożony.
Oba przedstawione fragmenty są scenami końcowymi bądź jednymi z ostatnich, które mają na celu rozwiązanie akcji.
W „Tangu” byÅ‚y lokaj, korzystajÄ…c z nadarzajÄ…cej siÄ™ okazji, przejmuje wÅ‚adzÄ™ w domu i wprowadza nowe porzÄ…dki i obyczaje. W normalnej sytuacji, takie dziaÅ‚ania prowadziÅ‚yby do zaburzenia Å‚adu w domu. Jednakże tutaj tego Å‚adu nie ma od samego poczÄ…tku. W „ÅšwiÄ™toszku” Moliera zagrożeniem jest postać Tartufe’a, który chce przejąć majÄ…tek Orgona. W podanym fragmencie to Tartufe jest zagrożony, choć sam nie zdaje sobie z tego sprawy. Bohaterowie „Tanga” tworzÄ… rodzinÄ™. Eleonora, Artur, Stomil i Eugeniusz żyjÄ… w jednym domu, jednakże nie ma miÄ™dzy nimi bliskich relacji, takich, jakie wystÄ™pujÄ… w normalnej rodzinie. Wynika to z tego, że ich głównym zajÄ™ciem jest spanie, granie w karty i picie kawy. CzÅ‚onkowie rodziny prawie wcale ze sobÄ… nie rozmawiajÄ…. WywoÅ‚uje to u czytelnika wrażenie, że ta rodzina jest dziwna, nieobliczalna, a w jej domu wszystko może siÄ™ zdarzyć. Bohaterami „ÅšwiÄ™toszka” sÄ… również ludzie ze sobÄ… spokrewnieni, oprócz Tartufe’a, którego nie łączÄ… z tymi ludźmi żadne wiÄ™zy krwi. Podobnie jak w „Tangu”, tak i tutaj relacje rodzinne nie sÄ… prawidÅ‚owe. Więź miÄ™dzy ojcem a dziećmi jest zupeÅ‚nie różna od tej, jaka wystÄ™puje w klasycznym modelu rodziny. NieprawidÅ‚owość tych relacji wynika z faktu, że Orgon jest zapatrzony w Tartufe’a i nie sÅ‚ucha swoich dzieci. Zarówno w „Tangu”, jak i w „ÅšwiÄ™toszku” zagrożenia nie stanowi czÅ‚onek rodziny. Można zatem powiedzieć, że zagrożenie przychodzi z zewnÄ…trz.
Bohaterowie różnie reagujÄ… na zagrożenie. W „Tangu” reakcja jest bardzo dziwna z obiektywnego punktu widzenia, ponieważ bohaterowie prawie wcale nie przejmujÄ… siÄ™ zmianami, jakie niesie ze sobÄ… owe zagrożenie. Artur umiera. Normalna matka w obliczu Å›mierci swojego dziecka pÅ‚acze i rozpacza. Eleonora natomiast wypowiada jedynie parÄ™ zdaÅ„ o tym, że szkoda Artura, bo byÅ‚ mÅ‚ody. Po chwili sytuacja wraca do normy. Åšmierć Artura wiąże siÄ™ ze zmianÄ… wÅ‚adzy w domu, teraz rzÄ…dzić bÄ™dzie Edek. Bohaterom nie przeszkadza fakt, że Edek przejÄ…Å‚ wÅ‚adzÄ™ siłą, ani że rzÄ…dzi nimi lokaj. Reakcja jest bierna, nie sÄ… podjÄ™te jakiekolwiek dziaÅ‚ania. Bohaterom nie robi różnicy, kto panuje. Dla nich najważniejsze jest to, żeby mogli być „wolni”. Bohaterowie rozumiejÄ… sÅ‚owo wolność jako możliwość robienia rzeczy, na które majÄ… ochotÄ™, czyli np. granie w karty czy też stosowanie diety.
Reakcja na zagrożenie wiąże siÄ™ ze Å›wiadomoÅ›ciÄ…, jakÄ… majÄ… bohaterowie. W „Tangu” nie zdajÄ… oni sobie sprawy z powagi zagrożenia i jego konsekwencji, co w efekcie daje reakcje bierna. W „ÅšwiÄ™toszku” bohaterowie- Doryna, Damie, Elmira sÄ… Å›wiadomi zagrożenie, jakim jest Tartufe. Natomiast Orgon jest tak zapatrzony w osobÄ™ Å›wiÄ™toszka, że nie jest w stanie dostrzec, jaki on jest naprawdÄ™. Rodzina Orgona, od momentu pojawienia siÄ™ Tartufe’a w domu, jest Å›wiadoma obÅ‚udy, zakÅ‚amania i interesownoÅ›ci Å›wiÄ™toszka. W zwiÄ…zku z tym próbowaÅ‚a przekonać gÅ‚owÄ™ rodziny do swoich racji, lecz na próżno. Podjęła dziaÅ‚ania, ich postawa jest aktywna. Dzieci Orgona wykazaÅ‚y solidarnoÅ›ciÄ… i dojrzaÅ‚oÅ›ciÄ…, ponieważ zamiast robić ojcu wymówki, chcÄ… mu pomóc, sÄ… gotowe do walki. Orgon byÅ‚ tak zachwycony Tartufe’em, że nie byÅ‚ w stanie dojrzeć jego prawdziwej natury. StÄ…d wynika reakcja Orgona na wydarzenia. Dzieci Orgona nie sÄ… zaskoczone biegiem zdarzeÅ„, ponieważ przewidywaÅ‚y takie rozwiÄ…zanie. Orgon natomiast jest zdziwiony, ale przede wszystkim zÅ‚y, że daÅ‚ siÄ™ oszukać. Nie umie powstrzymać emocji i wybucha. Ma pretensje do siebie, że byÅ‚ naiwny oraz do Tartufe’a, że go oszukaÅ‚ i byÅ‚ nieszczery. Rodzina Orgona jest trochÄ™ przerażona, bo nie zdawaÅ‚ sobie sprawy, że ojciec aż tak zaufaÅ‚ Å›wiÄ™toszkowi. Jednakże zakoÅ„czenie caÅ‚ej sytuacji jest szczęśliwe. To nie Orgon idzie do wiÄ™zienia, ale Tartufe. Orgon zostaje doceniony za dobro, natomiast Tartufe zdemaskowany i ukarany za zbrodnie i kÅ‚amstwa. W „Tangu” nastÄ™pstwem zdarzeÅ„ nie jest zmiana relacja miÄ™dzy bohaterami, nie zwracajÄ… oni uwagi na wydarzenia i zmiany. W „ÅšwiÄ™toszku” Orgon cieszy siÄ™ z faktu, że to nie on zostaÅ‚ ukarany. Krzyczy nawet do Tartufe’a, że jest zdrajcÄ… i Å‚otrem, dajÄ…c tym samym upust swoim emocjom. Pozostali bohaterowie odczuwajÄ… ulgÄ™ i radość, ale nie sÄ… w stanie caÅ‚kowicie uwierzyć w taki obrót sprawy.
Różne reakcje w obu utworach wynikajÄ… także z formy tekstu, jego celu i charakteru zdarzeÅ„. W obu przypadkach formÄ… wypowiedzi jest dialog. Jednak charakter tych dialogów jest różny. W „Tangu” jest przedstawiona sytuacja obiektywnie tragiczna, ale u widza bÄ…dź czytelnika nie wywoÅ‚uje trwogi czy też współczucia, ale uczucie dziwnoÅ›ci i odmiennoÅ›ci. W „ÅšwiÄ™toszku” sytuacja jest poważna, ale ze wzglÄ™du na wczeÅ›niejsze wydarzenia, także zabawna. „Tango” jest dramatem współczesnym. Jego celem jest ukazanie różnic, które zaszÅ‚y w sposobie myÅ›lenia ludzi na tle pokoleÅ„ oraz pokazanie reakcji na zachodzÄ…ce zmiany. W „Tangu” wykorzystano sytuacjÄ™ estetycznÄ…, jakÄ… jest absurd. Jest to teatr absurdu. „ÅšwiÄ™toszek” jest komediÄ… klasycystycznÄ…, która ma na celu oÅ›mieszenie wady. Tu wykorzystano innÄ… kategoriÄ™ estetycznÄ…, komizm. DziÄ™ki temu czytelnik w pierwszym momencie Å›mieje siÄ™ z zachowania bohaterów. Dopiero potem, po głębszej relacji odkryje, że on też jest takim Å›wiÄ™toszkiem. To go zdziwi i zaszokuje.