Nowe i stare nazewnictwo związków chemicznych
NAZEWNICTWO TLENKÓW NIEMETALI I METALI.Nowe nazewnictwo tlenków niemetali i metali jest ujednolicone.
Do sÅ‚owa ‘tlenek’ dodajemy nazwÄ™ pierwiastka w formie rzeczownikowej, a w nawiasie piszemy wartoÅ›ciowość tego pierwiastka w tlenku jeżeli jest zmienna.
Stare nazewnictwo tlenków niemetali.
W nawiasie uwzględnia się liczbę atomów tlenu za pomocą przedrostków: 1 atom tlenu- tlenek; 2 atomy tlenu- dwutlenek; 3 atomy tlenu trójtlenek; 5 atomów tlenu pięciotlenek; 7 atomów tlenu- siedmiotlenek.
NazwÄ™ niemetalu podajemy w formie rzeczownikowej; WYJÄ„TEK: jeżeli na jeden atom niemetalu przypada mniej niż jeden atom tlenu to stosuje siÄ™ przedrostek „pod”.
Stare nazewnictwo tlenków metali.
Jeżeli metal ma stałą wartoÅ›ciowość to do sÅ‚owa tlenek dodajemy nazwÄ™ metalu i koÅ„cówkÄ™ –owy. Jeżeli metal ma dwie wartoÅ›ciowoÅ›ci to przy niższej wartoÅ›ciowoÅ›ci piszemy koÅ„cówkÄ™ –awy, a przy wyższej –owy. Jeżeli metal ma wiÄ™cej niż dwie wartoÅ›ciowoÅ›ci to do wartoÅ›ciowoÅ›ci III wyłącznie stosujemy koÅ„cówki –awy i –owy, a do wartoÅ›ciowoÅ›ci IV-VII stosujemy nazewnictwo takie jak do tlenków niemetali.
NAZEWNICTWO WODOROTLENKÓW.
Nowe nazewnictwo wodorotlenków.
Do sowa wodorotlenek dodajemy nazw metalu w formie rzeczownikowej, a w nawiasie piszemy wartościowość metalu jeśli jest zmienna.
Stare nazewnictwo wodorotlenków.
Stosuje siÄ™ koÅ„cówki –awy –owy przy zmiennej wartoÅ›ciowoÅ›ci metalu.
NAZEWNICTWO WODORKÓW.
- metali- do słowa wodorek dodaje się nazwę metali w formie rzeczownikowej.
- niemetali- do nazwy niemetali dodaje siÄ™ koÅ„cówkÄ™ –wodór.
NAZEWNICTWO KWASÓW.
Nazewnictwo stare i nowe kwasów beztlenowych jest ujednolicone.
Do sÅ‚owa kwas dodajemy nazwÄ™ niemetalu i koÅ„cówkÄ™ –wodorowy. Jeżeli niemetal tworzy jeden kwas to stosuje siÄ™ koÅ„cówkÄ™ –owy, jeżeli dwa to stosuje siÄ™ koÅ„cówki –awy i –owy, jeżeli wiÄ™cej niż dwa kwasy to prócz koÅ„cówek –awy, -owy stosuje siÄ™ przedrostki: pod-, nad-, orto-, meta-, piro-.
Nazewnictwo nowe kwasów tlenowych.
Wszystkie kwasy tlenowe majÄ… koÅ„cówkÄ™ –owy, a w nawiasie wartoÅ›ciowość niemetalu w kwasie.
NAZEWNICTWO SOLI.
Stare nazewnictwo soli.
Nazwa jest dwuczęściowa, pierwsza część pochodzi od nazwy kwasu, druga część nazwy pochodzi od metalu, stosuje się końcówki -awy, -owy w zależności od potrzeb.
Jeżeli koÅ„cówka nazwy kwasu od kwasu beztlenowego jest –wodorowy, to koÅ„cówka nazwy soli to –ek, -czek. Jeżeli koÅ„cówka nazwy kwasu od kwasu tlenowego to –awy, to soli –yn, a jeżeli koÅ„cówka nazwy kwasu od kwasu tlenowego to –owy, to koÅ„cówka nazwy soli to –an.
Nowe nazewnictwo soli.
Nazwę metalu podajemy w formie rzeczownikowej, a w nawiasie piszemy wartościowość jeżeli jest zmienna.
Jeżeli koÅ„cówka nazwy kwasu od kwasu beztlenowego to –wodorowy, to koÅ„cówka nazwy soli to –ek, -czek. Jeżeli koÅ„cówka nazwy kwasu tlenowego to –owy (+ wartoÅ›ciowość niemetalu w kwasie), to koÅ„cówka nazwy soli to –an (+ wartoÅ›ciowość niemetalu w reszcie).
NAZEWNICTWO WODOROSOLI.
MeHR- wzór ogólny wodorosoli.
W nazwie uwzględnia się liczbę atomów wodoru w jednej reszcie: 1 atom H- wodoro, 2 atomy H- diwodoro, 3 atomy H- triwodoro.
NAZEWNICTWO HYDROKSOSOLI.
MeOHR- wzór ogólny hydroksosoli.
W nazwie uwzględnia się liczbę grup OH w jednej reszcie: 1 grupa OH- hyd, 2 grupy OH-dihyd, 3 grupy OH- trihyd.