Sztuka renesansu

Ogólnie:
• Kolebka – Florencja, potem Rzym
• wzorce klasyczne i naturalizm
• odzwierciedlała idee epoki, charakter poznawczy, bo podstawowe założenie intelektualne, nie rękodzielnicze
• harmonia formy, spokój, statyczność, jasność konstrukcyjna, piękno przez określone proporcje (wzór antyczny)
• łączenie tematyki (motywy mitologiczne obok chrześcijańskich), świecka-historyczna i alegoryczna, pogańska-mitologiczna, akty
• skupienie na człowieczeństwie i pięknie świata widzialnego, nie duchowe podejście
• przejęcie wzorców klasycznych (np. architektura i rzeźba)
• płynne połączenie między lit. I sztuką
• odejście od anonimowości – dążenie do powszechnego uznania
• artysta – wyjątkowy
• raczej brak dynamiki - statyczność

Architektura:
• wykorzystanie antycznych elementów (kolumny, łukowe sklepienia, kopuły), półkolista arkada, krużganki, loggie oraz portyki.
• a. zarówno świecka (nowe formy – wille, pałace, kamienice, ratusze) jak i sakralna (przede wszystkim kościoły)
• rozwój urbanistyki – miasta na planie geometrycznym, wcześniej zaprojektowanym
• prostota kompozycji, podziały poziome (gzymsy i fryzy), symetria
• wewnętrzne dziedzińce otoczone krużgankami
• Najwybitniejsi architekci: Flippo Brunelleschi, Donato Bramante, Andrea Palladio.
• Zabytki: Escorial w Hiszpanii, kościół San Pietro in Montorio (Tempietto) w Rzymie, Willa Rotonda, pałac Rucellai we Florencji, a w Polsce zamek w Baranowie Sandomierskim, Kaplica Zygmuntowska na Wawelu, ratusz w Poznaniu.

Rzeźba:
• przede wszystkim w marmurze (antyk - Rzym)
• zasady perspektywy i klasyczne kanony proporcji
• anatomia człowieka (też sekcja zwłok!) -> nagich postaci z wyraźnie (mięśnie i stawy)
• portret popiersiowy, posąg konny, akt i rzeźba sepulkralna
• Najwybitniejsi rzeźbiarze: Michał Anioł, Donatello, Lorenzo Ghiberti, Desiderio da Settignano, Mino da Fiesole, Wit Stwosz.

Malarstwo:
• zasada perspektywy linearnej (Brunelleschi)
• brak wzorców z antyku
• perspektywa i cieniowanie podobieństwo go rzeczywistości.
• malarstwo ścienne (fresk), tempera, olejne
• Portret, pejzaż
• Najwspanialsi malarze:
- Leonardo da Vinci –kwintesencja klasycznego ideału, rzeczywiste i tajemnicze
- Sandro Botticelli –precyzyjna linia, bogatą kolorystyką, subtelnym modelunkiem postaci
- Piero della Francesca –matematyczna precyzja w perspektywie,
- Rafael –spokójem i harmonia,
- Tycjan –kolor i tekstura,
- Mesaccio – pierwszy zastosował perspektywę zbieżną,
- Diego Velazquez,
- Hans Holbein,
- Pieter Brugel,
- El Greco.

Drukarstwo:
• 1450 r. - Jan Gutenberg wynalazł druk.
• łatwe powielanie tekstu, zwiększenie jego dostępność, obniżenie kosztu – nie tylko zamożni.
• wydawanie również dzieł średniowiecza. - docierały pewne wartości epoki poprzedniej, utrwalały się w świadomości średniowieczne gatunki literackie.

Mecenasi:
• Bogaci kupcy i bankierzy
• 1500 - 1530 rok - szczytowy moment renesansu. Rzym zamiast Florencji - papieże

Rzemiosło artystyczne:
• Meblarstwo(nowe typy mebli z bogatą dekoracją malarską i rzeźbiarską)
• medalierstwo,
• tkactwo,
• szkło artystyczne
• ceramika (fajanse).
Muzyka:
• trzeba umieć grać i śpiewać jako człowiek renesansu
• nauka na dworach, rozrywka dla odwiedzających
• nowe instrumenty – najbardziej popularne – najprostsze (wiola – przed skrzypcami i jej podobne, lutnia, flety, rogi, klawesyn, organy)
• spopularyzowanie za pomocą druku
• początek muzyki kameralnej – w małych salach, nieliczni słuchacze – nacisk na wokal
• połączenie muzyki i poezji – franc. Chanson i wł. Madrygał
• próba odniesienia muzyki do rzeczywistości
• muzyka też przy świętach i widowiskach dla tłumów
• religijna – chóry (20 – 30 osób) – wprowadzenie kornetów i puzonów – prosta o zrozumiała -> Palestrina, Polska – Mikołaj z Krakowa i Wacław z Szamotuł