Humanizm i odrodzenie.

Humanizm
1) Prąd umysłowy z przełomu XIV i XV w., zmierzający do odrodzenia znajomości języków i literatury klasycznej; humanistami nazywano ludzi podejmujących studia w tych dziedzinach i kształtujących postawę życiową wg wzorca starożytnych ideałów.
2) Prąd umysłowy i kulturowy odrodzenia (XIV–XVI w.), przeciwstawiający teocentrycznej kulturze średniowiecza zainteresowanie człowiekiem i życiem ziemskim, akcentował możliwości ludzkiego rozumu.
3) Wszelka kultura, w której dominuje wierność człowiekowi jako osobie. Główną zasadą humanizmu jest chronienie relacji osobowych, polegających na akceptacji, zaufaniu lub otwartości i spodziewaniu się dobra; humanizm odznacza się troską o zapewnienie człowiekowi nieskrępowanego rozwoju osobowego; humanizm miał w historii różne wersje: absolutyzujące człowieka (humanizm antropocentryczny sofistów, marksizmu i egzystencjalizmu), uzależniające wartości człowieka od jego powiązania z Bogiem (humanizm teocentryczny, m.in. niektóre nurty personalizmu) oraz sytuujące rozumnego człowieka w pozytywnych relacjach z ludźmi i Bogiem (humanizm ewangeliczny); ważne miejsce w realizowaniu humanizmu zajmuje humanistyka jako zespół dyscyplin, których celem jest ludzkie rozumienie rzeczywistości.

Odrodzenie
Inaczej renesans określenie stadium rozwoju kultury europejskiej, trwającego we Włoszech od końca XIII w. do pocz. XVI w., w krajach Europy zachodniej, południowej i środkowej — od XV w. do końca XVI w. Termin wprowadzony w czasach humanizmu renesansowego we Włoszech w XV w., pojmowany początkowo jako odrodzenie kultury starożytnej Rzymu, przywrócenie ideałów republiki i cesarstwa, cnót obywatelskich, wzorców wychowania i uformowania moralnego przez wykształcenie oraz harmonijnego rozwoju ludzkich zdolności. Humanizm renesansu był oparty na przekonaniu, iż spuścizna kultura antyku zawiera ideały życia ludzkiego w wymiarze jednostkowym i społeczeństwa, które należało odtworzyć przez badania.