Rozpowszechnienie bakterii i ich zastosowanie w życiu codziennym

Zamieszkują wszystkie środowiska, a w niektórych tylko one reprezentują życie. Ludzkość żyje w oceanie drobnoustrojów, które praktycznie są wszędzie: w powietrzu, w wodzie , w żywności , w naszym ciele. W pierwszych sekundach życia ,z pierwszym oddechem , z pierwszym połknięciem opadają noworodka miliony bakterii. Od tej chwili będą towarzyszyć człowiekowi przez całe życie. Rola bakterii w przyrodzie a także w życiu człowieka jest bardzo duża. Jednak rola ta może być pozytywna jak i negatywna. Drobnoustroje są bowiem przyczyna wielu chorób człowieka ,zwierząt i roślin. Są jednak podstawą w tworzeniu się gleby ,mineralizują substancje organiczne , dostarczając roślinom związków przyswajalnych dla nich. Są jednym z ważniejszych źródeł dwutlenku węgla w atmosferze.
Środowiskiem najliczniej zasiedlonym przez bakterie jest gleba , innymi dogodnymi dla życia wielu form bakteryjnych są wody różnych typów ; oceany, morza, rzeki , jeziora, stawy , studnie, kałuże. Osobną grupę stanowią bakterie , dla których środowiskiem życia są inne organizmy – rośliny lub zwierzęta. Wiele bakterii jest nieszkodliwych , a nawet pożytecznych dla swoich nosicieli i żywicieli. Oprócz nich istnieją jednak bakterie pasożytnicze, wywołujące różnorodne choroby zwierząt i roślin. Jednak bakterie chorobotwórcze są stosunkowo nieliczne , większość stanowią komensale ,nie wywołujące szkód w organizmie i symbionty , które w zamian za udostępnienie miejsca i pożywienia dostarczają gospodarzowi pewne substancje chemiczne.
Gdyby nie było bakterii i innych drobnoustrojów , powierzchnia Ziemi zostałaby pokryta wielometrową warstwą ciał martwych roślin i zwierząt. Nowe rośliny ,pomimo dostępu światła, nie mogłyby urosnąć, ponieważ w glebie nie byłoby niezbędnych soli mineralnych. Brak roślin oznaczałby śmierć głodową zwierząt. Ten obraz ukazuje ogromną i pozytywną rolę, jaką odgrywają bakterie, czyli destruenci rozkładający martwą materię organiczną. Uwalniają tym samym niezbędne dla roślin pierwiastki chemiczne w przyswajalne postaci soli. Bakterie biorą udział w kolejnych etapach tego procesu, zaczynając od tworzenia próchnicy. Są zatem niezbędnym ogniwem w obiegu materii w przyrodzie.
Związki bakterii ze światem zwierząt są bardzo różne. Dla wielu zwierząt, szczególnie jednokomórkowych pierwotniaków, bakterie stanowią podstawowe źródło pożywienia. Przeżuwacze dzięki obecności bakterii w jednym z żołądków mają zdolność do rozkładania celulozy. Także u nieprzeżuwających ssaków i innych zwierząt żywiących się pokarmem roślinnym bakterie biorą udział w trawieniu. U innych zwierząt i człowieka w przewodzie pokarmowym także spotyka się wiele bakterii zaangażowanych w rozkład niestrawionych substancji i dostarczających istotnych składników swoim gospodarzom.·
Od bardzo dawna wykorzystuje się również biochemiczne umiejętności bakterii i wykorzystuje w procesach produkcji artykułów spożywczych, np. serów, kefirów i jogurtów. Wszelkie procesy kiszenia (np. kapusty, ogórków,kiszonki dla zwierząt) także opierają się na działalności bakterii fermentacyjnych. Z drugiej strony to właśnie bakterie powodują psucie się produktów spożywczych. Aby temu zapobiec, stosuje się rożnorodne zabiegi ; pasteryzację, zamrażanie, solenie, słodzenie, czy dodawanie związków chemicznych hamujących rozwój bakterii.· Na skalę przemysłową wykorzystuje się bakterie do produkcji różnych substancji chemicznych, między innymi niektórych kwasów organicznych, wielu witamin i aminokwasów.
Z obornika dzięki bakteriom można otrzymać biogaz (metan) wykorzystywany jako źródło energii, np.: do poruszania silników.
Bardzo duże znaczenie mają bakterie w rozkładaniu szkodliwych substancji produkowanych przez ludzką cywilizację. Wiele detergentów i środków ochrony roślin jest rozkładanych przez bakterie. W biologicznych oczyszczalniach ścieków bakterie stanowią podstawowy składnik tak zwanego osadu czynnego, w którym następuje przerabianie substancji zawartych w ściekach na składniki ciała bakterii.
Duże znaczenie mają także bakterie w medycynie. Istnieją bowiem pewne korzyści medyczne z właściwości bakterii. Wiele z nich w naturalnym środowisku wydziela substancje zabijające lub hamujące rozwój konkurencyjnych bakterii. Te substancje to antybiotyki , wykorzystywane w leczeniu zakażeń bakteryjnych.
Tak więc bakterie mogą mieć dla nas, a także i dla roślin zarówno pozytywne jak i negatywne znaczenie.