Charakterystyka Gerwazego w liście do kolegi

Witaj Tomku!

Pragnę skreślić do Ciebie kilka słów w celu zaznajomienia Cię z pewną książkową postacią, która niezwykle mnie zaintrygowała. Tą osobą jest klucznik Gerwazy z powieści autorstwa Adama Mickiewicza „Pan Tadeusz”.
Opisana osoba jest szlachcicem- ostatnim dworzaninem Horeszków i ich służącym, o czym mówi cytat: „Szlachcic to był, służący dawnych zamku panów, Pozostały ostatni z Horeszki dworzanów”. Gerwazy stale nosił pęk kluczy ze sobą, gdyż „Klucznikiem siebie tytułował, Iż ten urząd na zamku przed laty piastował./ I dotąd nosił wielki pęk kluczów za pasem,”. Ubierał się jak typowy szlachcic: „Zawsze nosił Horeszków liberyją dawną, Kurtę z połami żółtą, galonem oprawną, Który dziś żółty, dawniej zapewne był złoty. Wkoło szyte jedwabiem herbowne klejnoty, Półkozice”, co dowodzi, iż był zwolennikiem dawnych tradycji i przeciwnikiem nowoczesnych strojów. Szlachcic odznaczał się twarzą „czerstwą, zdrową, Zmarszczkami pooraną, posępną, surową”, co w zestawieniu z opisem, iż był „wysoki, siwy” dowodzi, że miał już wiele lat na karku.
Sylwetka ta zwróciła moją uwagę dzięki swemu niezwykłemu uporowi. Potwierdza to fakt, iż uroczyście przysiągł zemścić się na Soplicach i nie zaniecha pomsty „póki Gerwazy ma choć za grosz duszy,I tyle sił, że jednym małym palcem ruszy”. Przez tą przysięgę stał się człowiekiem strasznie mściwym i bezwzględnym, czego dowodzi fakt, iż tak zajadle i ze straszną zapamiętałością ścigał rodzinę Sopliców. Jednocześnie potrafił okazać miłosierdzie i przebaczyć mordercy swojego pana- Jackowi Soplicy. Dowodzi tego zdanie: „Bądź zdrów, więcej na waszym nie postanę progu, Z nami kwita,- zostawmy resztę Panu Bogu”. Od śmierci swego pana- Stolnika, Gerwazy stał się rzadko uśmiechającym się pesymistą, choć „Dawniej pomiędzy szlachtą z wesołości słynął; Ale od bitwy, w której dziedzic zamku zginął, Gerwazy się odmienił, i już od lat wielu/ Ani był na kiermaszu, ani na weselu;/ Odtąd jego dowcipnych żartów nie słyszano i uśmiechu na jego twarzy nie widziano.” Cytat ten udowadnia wielką miłość Klucznika do jego pana.
Starzec posiadał wiele przydomków nadanych mu przez okoliczną szlachtę, jednym z nich był „Półkozice”, od ubioru: „Wkoło szyte jedwabiem herbowne klejnoty,Półkozice, i stąd też cała okolica/ Półkozicem przezwała starego szlachcica”. Wielokrotnie powtarzał w swoich wypowiedziach słowo „Mopanku”, toteż „Czasem też od przysłowia, które bez ustanku/ Powtarzał, nazwano go Mopanku;”. Natomiast przez jego wygląd nazywali go „Czasem Szczerbcem, że całą łysinę miał w szczerbach;”. Jemu jednak najbardziej podobał się „Rębajło”, o czym mówi cytat „Lecz on zwał się Rębajło, a o jego herbach/ Nie wiadomo.”
Gerwazy zainteresował mnie, gdyż nie był bohaterem pierwszoplanowym, a pomimo to odegrał bardzo ważną rolę w opowieści. Stanowił również fascynujący konflikt, pomiędzy w gruncie dobrym sercem, a obietnicą zemsty.
Serdecznie polecam Ci Tomku książkę Adama Mickiewicza „Pan Tadeusz”, gdyż mimo tego, iż jest to lektura bardzo trudna, to mam nadzieję, że ty również zwrócisz szczególną uwagę na którąś sylwetkę i podzielisz się w następnym liście przemyśleniami na ten temat.