Czy powstanie Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej i Wielka Rewolucja Burżuazyjna we Francji są przejawem idei oświeceniowych? - referat

Czy powstanie Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej i Wielka Rewolucja Burżuazyjna we Francji są przejawem idei oświeceniowych? Zastanówmy się nad znaczeniem tych słów. Wiele źródeł podaje inną definicję. Wg jednych idee oświeceniowe to takie, które są za racjonalizmem, poszukiwaniem wiedzy nie skrępowanej przez autorytety i przekonania religijne, dociekaniem prawdy za pomocą rozumu, dbanie o rozwój nauki, szczególnie jej dziedzin przyrodniczych , które miały uwolnić ludzkość od przesądów i ograniczeń, zgodnie z naturą porządku fizyczno-moralnego. To stwierdzenie opiera się na empiryzmie ( czyli nauce, wg której jedynym lub głównym źródłem bądź środkiem poznania jest doświadczenie zmysłowe), sensualizmie (który polega na uznaniu, że zarówno cała wiedza, jak i dyspozycje ludzkiego umysłu mają swe źródło w poznaniu zmysłowym) oraz na deizmie (w której odrzucona została opatrzność Boża i objawienie, natomiast została przyjęta część, która jest zgodna z naturalnymi, racjonalnymi zasadami moralności; przeczy też boskości Chrystusa, potrzebie istnienia Kościoła, tezie o dominacji chrześcijaństwa nad innymi wyznaniami: streszcza się to do takiego stwierdzenia „najważniejsza idea to taka, która jest naturalna, zgodna z rozumem”). Czyli Idee oświeceniowe to idee, które są dla ludzi, które z nimi współgrają, dzięki którym ludziom żyje się lepiej, łatwiej itp. Nie będę podawała innych definicji, ponieważ z tą całkowicie się zgadzam. Przyjrzyjmy się powstaniu Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. Czym było zapoczątkowane? Było zapoczątkowane walką o prawa do życia bez dodatkowych obciążeń, do praw takich, jakie mieli Brytyjczycy. W 1765 roku w londyńskim parlamencie przegłosowano ustawę (tzw. ustawę stemplową) wprowadzającą we wszystkich koloniach brytyjskich nowy rodzaj podatku pobieranego od każdego oficjalnego dokumentu wystawionego przez władze administracyjne kolonii. Przyjęcie ustawy spowodowało wybuch zamieszek w Bostonie i protesty pozostałych kolonii. W 1773 roku wybuchł kolejny spór, wywołany wysokimi cłami nałożonymi przez Brytyjczyków na herbatę sprowadzaną do Ameryki. Tzw. bostońska herbatka (wrzucenie całego ładunku herbaty do morza) stała się zarzewiem wojny o niepodległość 13 kolonii amerykańskich (1775-1783). W 1775 roku utworzono armię amerykańską pod dowództwem G. Washingtona. Bohaterami wojny byli m.in.: T. Jefferson, B. Franklin, T. Kościuszko, K. Pułaski, M.J. La Fayette. 4 VII 1776 roku Kongres uchwalił Deklarację niepodległości Stanów Zjednoczonych angielskich kolonii w Ameryce. Jest to ważna data dla Amerykanów. Do dziś hucznie obchodzą Dzień Niepodległości.

Wielka Rewolucja Burżuazyjna we Francji również rozpoczęła się walką o prawa. Dzięki niej nastąpił upadek monarchii i ustroju stanowego we Francji. Bezpośrednią przyczyną był kryzys finansowy państwa, pośrednią rozwój racjonalistycznej filozofii Oświecenia i związane z nią aspiracje polityczne stanu trzeciego (głównie burżuazji i mieszczaństwa). Był bardzo liczny ( 90% społeczeństwa), a mimo to nie miał praktycznie żadnych praw. I nie chodziło tu o chłopów czy biednych mieszczan, ale o bogatą burżuazję, która nie raz pożyczała swe pieniądze samemu władcy. Ale on nie umiał tego docenić. Gdy Stan Trzeci pojawił się na obradach Stanów Generalnych Król Ludwik XIV nie przyszedł, zignorował ich. Nie dziwie się, że postanowili walczyć o swoje. 14 VII 1789 roku ludność Paryża zdobyła Bastylię. Data ta stała się symbolem rewolucji. 26 VIII 1789 ogłoszono Deklarację Praw Człowieka i Obywatela, a we wrześniu 1791 przekształcono Francję w monarchię konstytucyjną, likwidując również powinności feudalne i przywileje kościelne. Wprowadzono ordynację wyborczą opartą na zasadzie cenzusu majątkowego i przeprowadzono nowy podział administracyjny państwa.

W obydwóch przypadkach ludzie postanowili walczy o swoje, nie poddawać się. Postanowili zrobić wszystko, by zyskać sobie należyte prawa i przywileje. W każdym z tych przypadków nie ma nieuzasadnionych oskarżeń. Wszystko jest robione z myślą o lepszej przyszłości, przyszłości bez niepotrzebnych ograniczeń, które mają na celu powiększyć budżet państwa, zmienić tok myślenia obywateli, kierować nimi. A czy to nie byłoby w dzisiejszym świecie naruszeniem praw człowieka? Przypomnijmy sobie znaczenie idei oświeceniowych: wszystko dla ludzi czy ludzie dla wszystkiego. Moim zdaniem-wszystko dla ludzi. Więc czy powstanie Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej i Wielka Rewolucja Burżuazyjna we Francji były bez celu? Czy były przejawem idei oświeceniowych? Odpowiedź sama się nasuwa: TAK.