Katarzyna II

Katarzyna II

Zofia, Augusta, Fryderyka Anhalt-Zerbst – bo tak nazywała się przed zmianą wiary Katarzyna II – urodziła się 21. IV. 1729 r. w Szczecinie. Jej ojciec, Chrystian August był pruskim generałem, a matka Joanna była daleką krewną carowej Elżbiety. I to właśnie oraz wspaniałe aktorstwo Katarzyny pomogło dostać się jej do Rosji, poślubić przyszłego cesarza, a później samej stać się carową. Pełne imię i nazwisko Katarzyny po zmianie wiary brzmiało Katarzyna Aleksjewna, bo oczywistym jest fakt, że nie od razu była Katarzyną II. Po roku bycia w Rosji wyszła za mąż za przyszłego cara – Piotra, później nazywanego trzecim. Ślub ten i całe małżeństwo było nim tylko z zewnątrz, a Katarzyna starała się wciąż ukrywać odrazę do męża. Jedynym ich dzieckiem był Paweł, a i jego Katarzyna unikała i wychowaniem jego zajmowali się inni. Zostawmy na razie jej życie prywatne, a przejdźmy do jej „życia politycznego”.
Pierwszą misją dyplomatyczną Katarzyny, jeśli można to tak nazwać były rozmowy z hrabią de Berenisem na temat Holsztynu, oczywiście za przyzwoleniem Piotra, dzięki swojemu sprytowi i inteligencji będąc jeszcze księżna na dworze Rosyjskim udało jej się z czasem przejąć praktycznie całkowicie rządy w Holsztynie, przy pomocy dekretu podpisanego przez Piotra. Drugą sprawą, z czasów gdy teoretycznie jeszcze nie miała władzy, była powierzone jej przez posła angielskiego, Charlesa Williamsa, zadanie mające na celu odwrócenie istniejących porozumień Rosji z innymi państwami i tym samym chciał przeszkodzić w sojuszu Rosja-Francja. Katarzyna otrzymała wtedy 10 000 funtów.
25. XII. 1761 roku rozpoczyna się nowy okres w życiu Katarzyny gdyż jest to data śmierci Elżbiety, tym samym Piotr zasiada na tronie rosyjskim i staje się Piotrem III. W wyniku nieudolnych rządów, wielu niewłaściwych przywilejów i zarządzeń Piotr czyni sobie coraz większą ilość wrogów, a Katarzyna wykorzystuje to i przeciąga tych ludzi na swoją stronę. Gdy lud ma już dość nowego cesarza stają przed wyborem: Paweł (7-letni syn Piotra i Katarzyny), Iwan (syn Antoniego Ulryka – psychicznie chory) i Katarzyna. W końcu 28 czerwca 1762 roku, przyjaciółka Katarzyny Daszkowa zorganizowała przewóz Katarzyny do stolicy, gdzie część gwardii przysięgła jej wierność – był to pierwszy etap przewrotu. Mimo, że Piotr pokornie na wszystko się zgadza 6 lipca tego samego roku został zamordowany przez zwolenników Katarzyny. Po około 2 miesiącach (22 września) Katarzyna koronowała się na cesarzową Rosji. W pierwszej kolejności odwołała wiele szkodzących Rosji zarządzeń wydanych przez Piotra.
Polityka wewnętrzna
Katarzyna dążyła do umocnienia władzy centralnej, szybkiego rozwoju ekonomicznego kraju oraz wzrostu politycznego znaczenia Rosji na arenie międzynarodowej. Wbrew swoim wcześniejszym zapewnieniom, w 1764 przeprowadziła sekularyzację dóbr kościelnych, przy czym państwo wzięło na swe utrzymanie instytucje kościelne i klasztorne. W tym samym roku zniosła na Ukrainie władzę hetmanów. W 1766 powołała komisję prawodawstwa, która miała opracować kodeks prac, jednakże wojny rosyjsko-tureckie osunęły ten problem na dalszy plan. Rosja za jej czasów stała się monarchią szlachecką opartą na wyzysku mas chłopskich, którym dekret z 1767 zabraniał nawet wnoszenia skarg na swych panów. Bezwzględna polityka w stosunku do ludności wiejskiej doprowadziła do wybuchu buntu chłopskiego pod przywództwem J. Pugaczowa, które mimo wszystko poniosło klęskę. Katarzyna II wydała również dekret o guberniach, który zapewniał sprawowanie władzy przez urzędników podległych bezpośrednio cesarzowi. W 1785 ogłosiła przywilej zasadniczy dla szlachty i przywilej dla miast. Wszystkie nowe przepisy i przywileje w żadnym stopniu nie ograniczały absolutnej władzy monarszej.
Polityka zagraniczna
W polityce zagranicznej Katarzyna II dążyła do zdobyczy terytorialnych na południu i zachodzie kraju. W wyniku zwycięskich dla Rosji wojen z Turcją (1768-1774 i 1787-1792) i traktatów pokojowych podpisanych w Belgradzie, Kuczuk-Kainardżi i Jassach, pod panowaniem rosyjskim znalazło się całe północne wybrzeże Morza Czarnego. Poprzez politykę ciąbłego mieszania się w sprawy polskie, nie dopuściła do przeprowadzenia reform ustrojowych, osadziła na tronie swego byłego kochanka Stanisława Augusta Poniatowskiego i doprowadziła do rozbiorów Rzeczpospolitej. Jednym słowem udało jej się bardzo zaszkodzić Polsce.
Katarzyna starała się być oświeceniową wspaniałą cesarzową, aczkolwiek nie pod każdym względem udało jej się to. Z pewnością była kobietą inteligentną i wykształconą. Potrafiła wykorzystać wszystkie sprzyjające okoliczności by dotrzeć do obranego celu. Myślę, że gdyby miała przy sobie odpowiednich ludzi potrafiących jej czasem pomoc w wybraniu odpowiedniego wyjścia była by dla Rosji kimś jak Piotr I, któremu zawsze chciała dorównać. Uważam że, Katarzyna nie wykorzystała wszystkich swoich możliwości i dzięki temu my, tzn. Polska nie ucierpiała więcej w tym okresie czasu. Jednakże myślę, że Rosja mogła na tym bardzo zyskać.