KsiÄ…dz Jan Twardowski.
KsiÄ…dz Jan Twardowski urodziÅ‚ siÄ™ 1 czerwca 1915 roku w Warszawie. W latach 1933 - 1935 byÅ‚ redaktorem dziaÅ‚u literackiego, miÄ™dzyszkolnego czasopisma mÅ‚odzieży gimnazjalnej "Kuźnia MÅ‚odych". Tu opublikowaÅ‚ swoje pierwsze wiersze i opowiadania. W 1936 r. zÅ‚ożyÅ‚ egzamin maturalny w gimnazjum matematyczno – przyrodniczym im. Tadeusza Czackiego w Warszawie. W 1937 roku rozpoczÄ…Å‚ studia polonistyczne na Uniwersytecie Warszawskim. W tym samym roku wydaÅ‚ pierwszy tomik swoich wierszy „Powrót Amundsena”, nawiÄ…zujÄ…cy do poetyki Skamandra. W okresie wojny Twardowski byÅ‚ żoÅ‚nierzem Armii Krajowej i uczestnikiem Powstania Warszawskiego (1944). W 1947 Twardowski ukoÅ„czyÅ‚ przerwane przez wojnÄ™ studia polonistyczne.W 1948 roku przyjÄ…Å‚ Å›wiÄ™cenia kapÅ‚aÅ„skie. Do 1952 roku ksiÄ…dz Twardowski sporadycznie umieszczaÅ‚ swojÄ… poezjÄ™ w czasopismach miÄ™dzy innymi w "Tygodniku Powszechnym", na Å‚amach katowickiej "Odry", pod pseudonimem Antoni Derkacz.
W latach 1948 - 1952 był wikarym w małej parafii w Żbikowie pod Warszawą i prefektem w Państwowej Szkole Specjalnej gdzie uczył religii dzieci niepełnosprawne. Praca z dziećmi specjalnej troski zaowocowała notatkami, z których między innymi powstały późniejsze zbiory: Zeszyt w kratkę, Nowy zeszyt w kratkę oraz Patyki i patyczki. Świadectwem tego okresu życia są również znane wiersze Do moich uczniów i Pożegnanie wiejskiej parafii. Obecna w całej twórczości księdza Twardowskiego dziecięca ufność, "wiara malutka", miała swoje korzenie w tejże pracy, kiedy ukazywał on swoim wychowankom świat piękny, acz nieskomplikowany, bogactwo zawarte w przedmiotach i zdarzeniach dnia codziennego. Od 1959r. Ksiądz Jan Twardowski jest rektorem kościoła sióstr Wizytek w Warszawie. W 1959 roku został wydany przez poznańskie "Pallotinum" pierwszy powojenny tom poezji Jana Twardowskiego zatytułowany Wiersze. Po jedenastoletniej przerwie, spowodowanej brakiem przychylności władz dla publikacji wierszy religijnych, wydano Znaki ufności. Ten zbiór poezji, podobnie jak poprzedni, został przychylnie przyjęty przez krytyków i został wydany w Szwajcarii, w przekładzie niemieckim. Następny tom Poezje wybrane (LSW 1979) ukazał się po kolejnych dziewięciu latach. W latach osiemdziesiątych częstotliwość publikowania była już większa. Wydano Rachunek dla dorosłego i Który stwarzasz jagody. Największą popularność zyskały utwory zawarte w tomie Nie przyszedłem pana nawracać. Wiersze 1937-1985, opublikowane w 1986 roku. Lata dziewięćdziesiąte przyniosły ogromny rozkwit popularności poezji księdza Twardowskiego. Każdego roku wydaje się nowe zbiory i wznowienia wcześniejszych. Ocenia się, że obecnie ogólny nakład tej poezji dochodzi do miliona egzemplarzy. Książki księdza Twardowskiego należą do najchętniej czytanych publikacji poetyckich. A są to: Zeszyt w kratkę (1973,1978,1995), Niebieskie okulary (1980,1998), Spóźnione kukanie (1996). W pięknej szacie graficznej, z artystycznymi fotografiami Piotra Cieśli ukazywały się małe książki poetyckie Krzyżyk na drogę (1994), Sześć pór roku (1995), Litania polska (1995).
Rekordy popularności bije pełen anegdot, refleksji i wspomnień Niecodziennik wtóry w 1995. Ostatnio ukazały się też: Najnowszy zeszyt w kratkę w 1997, Niecodziennik cały w 2000 oraz wydane po raz kolejny, tym razem w jednym tomie Znaki ufność i. Niebieskie okulary w 2000.
Ciesząca się ogromną popularnością twórczość księdza Twardowskiego ma najczęściej charakter religijny. Poezja ta uświęca właśnie to, co świeckie i co zwyczajne. To, co dla Twardowskiego znamienne to humor i wypracowana prostota oraz znakomite opanowanie warsztatu. Żartobliwe rozważania teologiczne, czułość i miłość dla niedoskonałego dzieła stworzenia znajdują w niej swoje wyrazy najprostsze, a zarazem nieodwołalne, konieczne, tak jak konieczna wydaje się nadzieja na urządzenie świata, w którym moglibyśmy czuć się u siebie, bezpieczni i pogodzeni ze sobą. Niezwykła popularność poezji księdza Twardowskiego wynika z kilku cech, charakterystycznych i zauważalnych na pierwszy rzut oka. Poeta odwołuje się do uczuć najprostszych, najważniejszych wzruszeń przynależnych człowiekowi "od zawsze", nie podlegających więc prawom subiektywnego spojrzenia, czy osądu. Twardowski jest zwolennikiem zmysłowej obserwacji rzeczywistości. Skłania się ku naocznej obserwacji zjawisk. Ta ważna cecha poetyckiego myślenia przekłada się na pogląd pisarza, dotyczący spraw religii i wiary. Autentyczność, wewnętrzność przeżycia, brak instytucjonalnego, dogmatycznego podejścia do Kościoła i nieufność wobec statycznych w swej istocie pisanych prawideł wiary, nakazuje Twardowskiemu poznawać Tajemnicę poprzez widzialne i namacalne przejawy jej istnienia. Humor jest zresztą następną charakterystyczną i nieodłączną cechą wierszy księdza Twardowskiego. Spojrzenie humorystyczne nie odnosi się tylko do spraw Boskich, ale także tych zwykłych, codziennych, przypisanych człowiekowi. Wiele z wierszy księdza Twardowskiego poświęconych jest uczuciom, również tym, zachodzącym między dwojgiem kochających się ludzi. Uczuciom, którym tak często towarzyszy dramat rozstania, poczucie niespełnienia, czy zwykły
upływ nieubłaganego czasu. Dla poety zrozumienie bólu, czy cierpienia nie jest jednak powodem do rozpaczy, staje się raczej kluczem do sensu ludzkiej egzystencji, będącej zamysłem Boga.
KsiÄ…dz Jan Twardowski jest laureatem wielu prestiżowych nagród literackich. MiÄ™dzy innymi otrzymaÅ‚ głównÄ… nagrodÄ™ literackÄ… Polskiego PEN – Clubu w 1980 roku oraz głównÄ… nagrodÄ™ Sezonu Wydawniczo-KsiÄ™garskiego IKAR 2000. NagrodÄ™ przyznano za "wyjÄ…tkowÄ… we współczesnej literaturze, peÅ‚nÄ… głęboko humanistycznych treÅ›ci poezjÄ™, przemawiajÄ…cÄ… do każdego i za fenomen popularnoÅ›ci szczególnie wÅ›ród mÅ‚odzieży".
Kluczem tej popularności wydaje się być fakt, że są to po prostu wiersze o nas samych. Ksiądz Jan Twardowski za swoje osiągnięcia literackie, 22 kwietnia 1999 roku, otrzymał tytuł Doktora Honoris Causa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.
Od autora z dwujÄ™zycznego wydania poezji Ks. Jana Twardowskiego, „When You Say - Kiedy mówisz” :
„ Stawiam sobie czasem trzy pytania: dlaczego piszÄ™? do kogo piszÄ™? Co myÅ›lÄ™ o swoich wÅ‚asnych wierszach?
Nie prowadzę dziennika. Swoje przeżycia, wzruszenia, spotkania ze światem i ludźmi zapisuję w wierszach.
Wiersze są rodzajem rozmowy, w której autor chce coś przekazać z własnych przeżyć. Piszę tak, jakbym mówił do kogoś bliskiego. Dla mnie wiersz jest poszukiwaniem kontaktu z drugim człowiekiem. Chciałbym trafić do każdego. Cieszy mnie to, że wiersze rozumieją czytelnicy spoza polskiej przestrzeni, rozumieją w swoim języku.
Jako ksiÄ…dz żyjÄ™ w dwóch Å›wiatach: zewnÄ™trznym – mediów, które mówiÄ… o zarażonym, nieprawdziwym, okropnym Å›wiecie ludzkich grzechów, i wewnÄ™trznym – ludzkich wyznaÅ„, spowiedzi. Wiem, że jeÅ›li nawet czÅ‚owiek odchodzi od Boga – mÄ™czy siÄ™. Jest krzyż wiary i niewiary.
Wciąż chcÄ™ pisać lepiej. W dzisiejszym Å›wiecie spotykamy siÄ™ z twórczoÅ›ciÄ… cenionych nieraz umysłów, zarażonych rozpaczÄ…, relatywizmem, niewiarÄ…, materializmem, postmodernizmem. Wiersz religijny może wydać siÄ™ za sÅ‚aby, zbyt zagÅ‚uszony. Ale nie dostrzegany odbiorca jest, odbiorca, który szuka nadziei, prawdy, autentyzmu i nie idzie za tym, co modne. W Å›wiecie niewiary próbujÄ™ mówić o wierze, w Å›wiecie bez nadziei – o nadziei, w Å›wiecie bez miÅ‚oÅ›ci – o miÅ‚oÅ›ci.
Wiersze ocalają to, co podeptane. W dobie komputerów i techniki objawiają się jako coś ludzkiego, serdecznego, co nie jest zatrute nienawiścią, złością, sporami. Wnoszą ład i harmonię. Odkażają dziesiejszą rzeczywistość.
Brak dziś wierszy religijnych. Sam fakt, że pojawiła się propozycja ich wydania, świadczy o zapotrzebowaniu.
Nie lubię dorabiać tak zwanych interpretacji do tego, co piszę. Postawiam osąd czytającym. Prezentowany wybór jest wędrówką po moim odkupionym świecie, w którym cierpienie nie zawsze jest nieszczęściem, może być próbą wierności wobec tajemnicy, a śmierć jest spotkaniem z Bogiem, który jest miłością.
Ks. Jan Twardowski