Na czym polegajÄ… zwiÄ…zki literatury renesansu z kulturÄ… antycznÄ…?
W literaturze renesansowej można zauważyć mnóstwo wzorców przejÄ™tych z kultury antycznej.Jednym z głównych zwiÄ…zków literatury odrodzeniowej z antykiem jest siÄ™ganie do filozofii antycznej: stoickiej i epikurejskiej. Do poglÄ…dów Epikura nawiÄ…zywaÅ‚ w poczÄ…tkowym okresie humanizm renesansowy. DziÄ™ki temu humaniÅ›ci kierowali siÄ™ w stronÄ™ natury oraz zainteresowaÅ„ doczesnych. Dopiero późniejsza faza tego prÄ…du zwróciÅ‚a siÄ™ ku stoicyzmowi, który gÅ‚osiÅ‚ obojÄ™tność wzglÄ™dem wzruszeÅ„, spokój wewnÄ™trzny. Jan Kochanowski siÄ™gaÅ‚ czÄ™sto do filozofii neoplatoÅ„skiej. PodkreÅ›laÅ‚a ona wieloksztaÅ‚tnÄ… naturÄ™ czÅ‚owieka. WÄ…tek ten można zauważyć we fraszce pt.: „Do gór i lasów”. Kochanowski porównywaÅ‚ siÄ™ w niej do morskiego bożka Proteusza, który miaÅ‚ dar przybierania coraz to nowych postaci:
„Taki byÅ‚ Proteusz, mieniÄ…c siÄ™ to w smoka,
to w deszcz, to w ogieÅ„, to w barwÄ™ obÅ‚oka”.
KolejnÄ… cechÄ… w literaturze renesansu jest siÄ™ganie do źródeÅ‚ wiedzy i kultury zapisanych w literaturze antycznej. HumaniÅ›ci zaczÄ™li badać oryginalne teksty biblijne. Tworzono również utwory o tematyce mitologicznej. PrzykÅ‚adem może tu być „Odprawa posłów greckich” Jana Kochanowskiego, Kochanowskiego której wydarzenia przedstawione sÄ… na tle wojny trojaÅ„skiej. Utwór ten jest pierwszÄ… polskÄ… tragediÄ…, która oparta jest na wzorach teatru antycznego. Poeta zachowuje tu zasadÄ™ trzech jednoÅ›ci, epizody podzielone sÄ… pieÅ›niami chóru, ograniczona jest również liczba aktorów znajdujÄ…cych siÄ™ jednoczeÅ›nie na scenie.
Jan Kochanowski w „PieÅ›niach” bardzo czÄ™sto odwoÅ‚ywaÅ‚ siÄ™ do bogów greckich i muz. GłównÄ… bohaterkÄ… jego utworu jest Fortuna, czyli uosobienie zmiennego szczęścia. W tym utworze lirycznym Å›wiat ludzki jest bardzo chaotyczny, a życiem wÅ‚ada Fortuna. W „PieÅ›niach pojawia siÄ™ tzw. motyw arkadyjski. W „PieÅ›ni Å›wiÄ™tojaÅ„skiej” autor przedstawia Czarnolas jako mitycznÄ… ArkadiÄ™. Jest to kolejny zwiÄ…zek literatury renesansowej z kulturÄ… antycznÄ….
W odrodzeniu zaczęto również poszukiwać starożytnych zabytków kultury i rękopisów. Dzięki nim poszerzała się nie tylko nasza wiedza źródłowa, ale także znajomość języków starożytnych. Humanista powinien znać grekę , łacinę i hebrajski, dzięki czemu mógł poznać dogłębniej znaczące dzieła starożytności.
Poeci renesansowi siÄ™gali czÄ™sto do gatunków antycznych: trenów, pieÅ›ni, sielanek. W „Trenach” Jan Kochanowski przekroczyÅ‚ jednak normy klasycznej sztuki poetyckiej. W starożytnoÅ›ci treny byÅ‚y poÅ›wiÄ™cone królom, mÄ™drcom lub bohaterom. Tu autor bohaterem tworzy swoje cierpienie i ból, a nie zmarłą córkÄ™ UrszulÄ™. Zgodnie jednak ze starożytnymi wzorami znajduje siÄ™ to pochwaÅ‚a osoby zmarÅ‚ej.
Uważam, że w literaturze odrodzenia można znaleźć mnóstwo związków z kulturą antyczną. Te wyżej wymienione są tylko ich częścią. Jak można zauważyć poetą, dla którego wzorem byli antyczni tragicy greccy, i który czerpał mnóstwo przykładów z literatury antycznej, był Jan Kochanowski. Być może dlatego jego twórczość jest podziwiana do dnia dzisiejszego.