Miłość do ojczyzny obowiązkiem każdego Polaka
Patriotyzm, miłość do ojczyzny, poświęcenie dla niej są to wartości uniwersalne. W każdej epoce i w wszystkich społeczeństwach możemy odnaleźć świadczące o tym po-stawy. Nie stają się nigdy niemodne lub nieaktualne, chociaż na pewno w zależności od czasów i sytuacji przybierają różne natężenie. W Polsce literatura patriotyczna najliczniej powstawała w okresie zaborów oraz podczas II wojny światowej.Romantyzm to nurt literacki, który ogarnął niemal wszystkie kraje Europejskie w XIX wieku. Dla Polskie był to okres zaborów, dlatego też dominujące miejsce w ówcze-snej świadomości narodu polskiego zajmowała problematyka niewoli i walki o niepodle-głość. Pisarze i poeci romantyczni obrali sobie więc za cel podtrzymywanie świadomości narodowej oraz nawoływać do walki o wolność.
Trzej najwięksi poeci polskiego romantyzmu, Mickiewicz, Słowacki oraz Norwid, swoje dzieciństwo i młodość przeżyli pod zaborami, dlatego tak wiele miejsca poświęca-ją w swoich utworach zaborcy rosyjskiemu. Stworzyli oni w swoich utworach bohaterów narodowych- ludzi, którzy potrafili oddać życie za ojczyznę, poświęcając nawet najbliż-sze osoby.
Postawy patriotyczne kreowane przez twórców romantycznych możemy podzielić na dwie grupy. Pierwsza z nich, to nawoływanie do walki wprost, organizacji powstań i bezpośrednich ataków na zaborcę. Drugą stanowi zachowywanie kultury i zwyczajów ojczystych. Stawiano przede wszystkim na naukę literatury i historii polskiej oraz naro-dowego języka. Przykładu popierania obu tych zachowań widzimy w wielu utworach literackich.
PrzykÅ‚ad patrioty walczÄ…cego z broniÄ… w rÄ™ku opisuje Juliusz SÅ‚owacki w swoim utworze „Kordian”. TytuÅ‚owy bohater pod wpÅ‚ywem głębokich przeżyć wewnÄ™trznych dostrzega wiele rzeczy, dojrzewa do swojej decyzji i podejmuje samotnÄ… walkÄ™ w obro-nie ojczyzny. Postanawia on dokonać zamachu na cara rosyjskiego. Jednak jego sÅ‚abość charakteru i strach przeszkadzajÄ… mu w tym i doprowadzajÄ… do aresztowania i w konse-kwencji kary Å›mierci.
wyjaśniam pojęcie patriotyzmu
przedstawiam historyczny rys epoki
wymieniam najbardziej znanych twórców
ukazuję podział patriotyzmu
przytaczam przykład do pierwszej postawy
Do podobnej, aczkolwiek nie do koÅ„ca identycznej walki o niepodlegÅ‚ość nawoÅ‚uje Mickiewicz w „Konradzie Wallenrodzie”. Utwór ten jest osadzony w Å›redniowieczu i opisuje wojnÄ™ Litwinów z Prusami. Mickiewicz zastosowaÅ‚ tutaj tzw. maskÄ™ historycznÄ…, pod którÄ… kryje siÄ™ obecna sytuacja ojczyzny. ChodziÅ‚o mu o ukazanie postawy lisa, czyli użycia podstÄ™pu w staraniach o wolność. Przecież Konrad naraziÅ‚ swój honor i godność rycerskÄ…, czyli to, co w Å›redniowieczu byÅ‚o najważniejsze, dla ratowania Litwy. I w dodatku nie zostaÅ‚ za to w żaden sposób doceniony, nikt o tym nie wiedziaÅ‚. Jest to przykÅ‚ad, że walkÄ™ o ojczyznÄ™ powinno siÄ™ prowadzić nie dla wÅ‚asnej sÅ‚awy, lecz tylko i wyłącznie z miÅ‚oÅ›ci do niej.
ZupeÅ‚nie inny sposób walki możemy dostrzec w III części „Dziadów”. Jest to dziaÅ‚al-ność konspiracyjna mÅ‚odzieży polegajÄ…ca na prowadzeniu tajnego nauczania jÄ™zyka pol-skiego oraz propagowaniu zakazanej literatury. Poeta tworzy tu nowy model patrioty, któremu nie chodzi o walkÄ™ zbrojnÄ…, lecz o krzewienie kultury narodowej wÅ›ród mÅ‚o-dych. Podczas rozmowy na balu pada stwierdzenie, że poezja powinna zajmować siÄ™ sprawami ważnymi dla narodu, opisywać jego historiÄ™ i bohaterów.
PodobnÄ… rolÄ™ poezji dostrzega Cyprian Kamil Norwid. Norwid uważaÅ‚, że poeci majÄ… przed sobÄ… niezwykle trudne zadanie - winni chronić tradycje narodowe, wyrażać ducha swoich czasów, wskazywać kierunki dziaÅ‚ania, uczuć, co dobre i piÄ™kne. Jego wiersze opisujÄ… wiÄ™c tradycje narodowe oraz bohaterów, na których mieli siÄ™ wzorować jemu współczeÅ›ni. MajÄ… one za cel dawać przykÅ‚ad postÄ™powania oraz wzorce, na jakich po-winno siÄ™ opierać. PrzykÅ‚adem może być „Bema pamiÄ™ci żaÅ‚obny rapsod”, który stanowi hoÅ‚d polegÅ‚emu generaÅ‚owi. OpisujÄ…c jego pogrzeb, Norwid podaje przykÅ‚ad ludziom, że Å›mierć dla ojczyzny powinna być dla nas dumÄ….
Wszyscy wymienieni poeci: Mickiewicz, SÅ‚owacki i Norwid żyli w czasach, w któ-rych uczucia patriotyczne byÅ‚y niezwykle silne, dlatego w ich twórczoÅ›ci tak czÄ™sto po-jawia siÄ™ ta tematyka. Chociaż każdy z nich podchodziÅ‚ do miÅ‚oÅ›ci do ojczyzny w inny sposób, łączyÅ‚o ich jedno – wszyscy pragnÄ™li jej wolnoÅ›ci.
Dzieła poetów romantycznych nigdy nie przestają być aktualne, a zwłaszcza obecnie, w czasach, kiedy żyjemy w zagrożeniu wojną i terroryzmem nabierają dużej wartości. Możemy mieć tylko nadzieję, że nigdy nie przyjdzie nam się znaleźć sytucji, która będzie wymagała od nas takiego poświęcenia, jakie opisywali Mickiewicz czy Słowacki. Należy jednak zawsze pamiętać o tych innych formach patriotyzmu, jakimi jest kultywowanie tradycji i sztuki narodowej.