Barok w Polsce.
Barok w Polsce kwitÅ‚ od poczÄ…tku XVII w. aż po poÅ‚owÄ™ XVIII w. Wiek ten jest okreÅ›lany jako „srebrny”. W Polsce te epokÄ™ nazywamy barokiem sarmackim.Przedstawicielami byÅ‚a szlachta, która uznawaÅ‚a siÄ™ za potomków dawnych Sarmatów. ProÅ›ciej mówiÄ…c Sarmata byÅ‚ polskim szlachcicem. Sarmatyzm byÅ‚ połączeniem dwóch elementów a mianowicie Wschodu (kultury orientalnej) i ideologii politycznej szlachty opartej na idei „zÅ‚otej wolnoÅ›ci”. Historycy przypisywali Sarmatom takie przymioty jak waleczność, mÄ™stwo, wierność. Szlachcic ten uważaÅ‚ swe szlachectwo za godniejsze i zaszczytniejsze od innych. PrzejawiaÅ‚ sÅ‚abość do tego co wywodziÅ‚o siÄ™ ze Wschodu – stroju a także uzbrojenia (zbroje, szable). Sarmaci byli tradycjonalistami, chwalili swojszczyznÄ™, żywili niechęć do wszystkiego co cudzoziemskie. Wzór szlachcica-Sarmaty odznaczaÅ‚ siÄ™ staniem na straży tradycji, rodzimej kultury, znajomość praw szlacheckich, umiejÄ™tność przemawiania, rycerstwo, mÄ™stwo i odwaga.
Sarmaci nie doceniali nauki, wystarczaÅ‚a im wiedza podstawowa, wyniesiona z kollegium oraz znajomość Å‚aciny. Wielu Sarmatów byÅ‚o „chorych na rÄ™kÄ™” czyli nie umiejÄ…cych pisać. Niektórzy spoÅ›ród nich nie potrafili także czytać. A ci co potrafili nie czytali żadnych dzieÅ‚, lecz pisali wiersze oraz pamiÄ™tniki.
Pisanie wierszy byÅ‚o niemal elementem wychowania. Pisali z dużą wyobraźniÄ…, lecz zazwyczaj prostym, potocznym jÄ™zykiem. TematykÄ… byÅ‚o życie codzienne. Nazwano to literaturÄ… szlacheckÄ…. W ich pamiÄ™tnikach utrwalone byÅ‚y wydarzenia oraz wspomnienia z ich życia. Pisali dla siebie, na pamiÄ…tkÄ™. SpoÅ›ród wielu odnalezionych rÄ™kopisów najciekawsze okazaÅ‚y siÄ™ „PamiÄ™tniki Jana Chryzostoma Paska”.
Sarmaci byli zabobonni, uznawali różne przesÄ…dy jak na przykÅ‚ad „czarny kot przebiegajÄ…cy drogÄ™”. Uznawali powiedzenie: „jakoÅ› to bÄ™dzie”.
Ze Wschodu zapożyczone zostaÅ‚y ozdabiane stroje, zbroje, szable a także motywy przyozdabiania sal, bogactwo ozdób i zÅ‚oceÅ„. Znakomite byÅ‚o barokowe malarstwo. Najpopularniejszymi malarzami byli Rubens i Rembrandt. WnÄ™trza paÅ‚aców i dworków ozdabiano portretami przodków dla uÅ›wietnienia historii rodu. Również rozwinÄ…Å‚ siÄ™ typ sarmackiego portretu trumiennego – w peÅ‚ni naturalnego bez żadnych retuszów malarskich. W Baroku tworzyli m.in. tacy znakomici pisarze jak Jan Chryzostom Pasek, WacÅ‚aw Potocki, Jan Andrzej Morsztyn.
Z biegiem czasu Sarmatyzm stał się synonimem zacofania, konserwatyzmu, oraz ciemnoty.