Pojęcie i klasyfikacja majątku.Kapitały i ich podział.
Majątek (aktywa) to składniki rzeczowe i prawa majątkowe, w których ulokowano kapitały jednostek gospodarczych.Aktywa dzielą się na trwałe i obrotowe;
· trwaÅ‚e – dany skÅ‚adnik zużywa siÄ™ lub jest zbywalny w okresie dÅ‚uższym niż 1 rok,
· obrotowe – dany skÅ‚adnik zużywa siÄ™ lub jest zbywalny w okresie krótszym niż 12 miesiÄ™cy.
1. Kapitały (pasywa) to źródła finansowania majątku jednostki.
Kapitały dzieli się na:
· wÅ‚asne w stosunku, do których jednostce przysÅ‚uguje tytuÅ‚ wÅ‚asnoÅ›ci,
· obce, wÅ‚aÅ›cicielem skÅ‚adnika majÄ…tku jest inny podmiot.
2. Kapitały własne dzielimy na:
· kapitaÅ‚y powierzone, wniesione przez zaÅ‚ożycieli przedsiÄ™biorstwa w postaci Å›rodków pieniężnych, bÄ…dź aportów (wkÅ‚ad rzeczowy),
· kapitaÅ‚y samofinansowania tworzone z zysków osiÄ…ganych przez przedsiÄ™biorstwo, do kapitałów samofinansowania zalicza siÄ™ również fundusze specjalne, które sÄ… pieniężnym odpowiednikiem Å›rodków przeznaczonych na okreÅ›lony cel, np. podnoszenie kwalifikacji zawodowych pracowników.
3. Nazewnictwo kapitałów własnych w podmiotach gospodarczych zależy od formy prawnej jednostki,
a) w spółkach akcyjnych kapitałami własnymi są:
· kapitaÅ‚ akcyjny (zakÅ‚adowy), stanowi równowartość wyemitowanych akcji wedÅ‚ug ich wartoÅ›ci nominalnej.
Kodeks spółek handlowych określa nominalną wysokość kapitału na 500 tys. Zł. Ponadto spółka akcyjna ma obowiązek tworzenia kapitału zapasowego,
· kapitaÅ‚ zapasowy jest tworzony z zysku z przeznaczeniem na pokrycie ewentualnych strat,
· kapitaÅ‚ rezerwowy, tworzony z zysku i przeznaczony na rozwój spółki,
b) w spółce z o.o. wyróżnia się:
· kapitaÅ‚ udziaÅ‚owy (zakÅ‚adowy), dzieli siÄ™ na udziaÅ‚y, przy czym wartość jednego udziaÅ‚u nie może być niższa niż 500 zÅ‚., minimalny kapitaÅ‚ udziaÅ‚owy wynosi 50 tys. ZÅ‚.,
· kapitaÅ‚ zapasowy, sÄ… tworzone z zysków
· kapitaÅ‚ rezerwowy
c) w przedsiębiorstwie państwowym wyróżniamy:
· fundusz zaÅ‚ożycielski, stanowi równowartość Å›rodków wniesionych przez paÅ„stwo,
· fundusz przedsiÄ™biorstwa, tworzony z zysków wygospodarowanych przez firmÄ™,
d) w spółdzielniach do funduszów własnych zaliczamy:
· fundusz udziaÅ‚owy, stanowi równowartość udziałów wniesionych przez czÅ‚onków spółdzielni,
· fundusz zasobowy wygospodarowany z zysków spółdzielni.
W spółkach jednoosobowych (prywatnych) kapitałem powierzonym jest kapitał właściciela, a w spółkach osobowych, kapitał zakładowy.