Europa po II wojnie światowej

Liga Narodów powstała po ogłoszeniu przez prezydenta Wilsona, potrzeby instytucji która będzie rozstrzygała spory pokojowo. Liga Narodów rozpoczęła swoją działalność w styczniu 1920 r. Kraje członkowskie zobowiązały się do : przestrzegania prawa międzynarodowego, ograniczenia zbrojeń a w razie konfliktu podporządkowania się decyzjom Ligi i gotowości do akcji zbrojnej w obronie napadniętego państwa. Głównym problemem był brak sił zbrojnych. Do Ligi nie wstąpiły Stany Zjednoczone. Powróciły do idei izolacjonizmu czyli zajmowały się sprawami tylko własnego kontynentu.
Z ładu wersalskiego były nie zadowolone były Niemcy ponieważ nie czuły się one winne a o to je oskarżono, pozbawiono 13 % terytorium i zmuszono do płacenia reparacji. Rozczarował także Włochów, którzy nie otrzymali spodziewanych terytoriów. Pogłębione zostały rozbieżności między Francją a Anglią szczególnie w odniesieniu do Niemiec.
Powodem powstania faszyzmu włoskiego była bardzo zła sytuacja gospodarcza Włoch, ogromne bezrobocie, wzrost niezadowolenia społecznego (groźba wybuchu rewolucji). Ruch faszystowski łączył hasła narodowe z socjalistycznymi. Na czele tego ruchu stanął Benito Mussolini. 1921 – powstanie Narodowej Partii Faszystowskiej. Październik 1922 – marsz na Rzym. Władzę we Włoszech objęli faszyści. Zlikwidowali oni wszystkie partie polityczne poza faszystowską. Zniesiono wolność słowa, terroryzowano opozycję, zlikwidowano bezrobocie. Rozwijał się przede wszystkim przemysł ciężki i zbrojeniowy. W 1929 rozpoczął się wielki kryzys gospodarczy. Spowodowany był bezpośrednio nadprodukcją. Wiele fabryk bankrutowało.

NAZIZM

Niemcy w latach 1919-33 nazywano republiką weimarską. Słabość gospodarki, konieczność spłacania odszkodowań oraz nieudolna polityka rządu spowodowała wybuch hiperinflacji. NSDAP- Narodowosocjalistyczna Niemiecka Partia Robotnicza. Pod koniec 1923 rząd Republiki Weimarskiej zreformował walutę. Hitler stworzył tzw. Narodowy socjalizm, główna ideą była idea rasizmu, za najważniejsze uważał rasę aryjską. Uważał że:
1. Wszystkiemu winni są Żydzi. Należy ich pozbawić praw obywatelskich.
2. Nie uznawał traktatu wersalskiego.
3. Praca i chleb dla bezrobotnych.
4. Niemcy potrzebują przestrzeni życiowej na wschodzie.
5. Należy zniszczyć komunizm.
Naziści uzyskali powodzenie dopiero w okresie wielkiego kryzysu, biedy i bezrobocia. 30 stycznia 1933 prezydent Niemiec mianował Adolfa Hitlera kanclerzem. W sierpniu 1934 po śmierci prezydenta Adolf Hitler połączył urząd kanclerza z urzędem prezydenta i mianował się fuhrerem. Był odtąd głową państwa i zwierzchnikiem sił zbrojnych. Ani razu nie złamawszy konstytucji stał się dyktatorem państwa. Od 1933r. Nazistowskie Niemcy nazywano Trzecią Rzeszą. Hitler zdelegalizował związki zawodowe. W 1933 zaczęło tworzyć obozy koncentracyjne w których zamykano osoby uznane za wrogów. Szczególną cechę hitlerowskiego reżimu stanowił antysemityzm.

„SOCJALIZM W JEDNYM KRAJU”

Od 1918 obowiązywał wprowadzony przez Lenina komunizm wojenny. 1921 r. Lenin wprowadził nową politykę ekonomiczną zwaną NEP-em. Dopuścił w niej na istnienie przedsiębiorstw prywatnych, zezwolił na wolny handel a przymusowe rewizje zboża zastąpił podatkiem. 1922 Lenin wyznaczył na swojego następcę Józefa Stalina. Ambicją Stalina było stworzenie Związku radzieckiego czyli światowej potęgi gospodarczej i militarnej. 1929 Stalin zakończył NEP zlikwidował wszelkie prywatne przedsiębiorstwa i rozpoczął przymusową kolektywizację rolnictwa. Władze odbierały chłopom ziemię by zakładać na niej spółdzielcze gospodarstwa państwowe. Rozkułaczanie wsi polegało na rozstrzeliwaniu lub zsyłaniu do obozów pracy całych rodzin. Z powodu tej kolektywizacji zapanował wielki głód. Od 1929 gospodarkę radziecką cechowało centralne planowanie. O kształcie każdego planu 5-letniego decydowały mocarstwowe ambicje Stalina. Związek radziecki stał się państwem totalitarnym. NKWD- sądownictwo i sieć obozów pracy rozsianych po terytorium Związku Radzieckiego W latach 1935-38 Stalin przeprowadził Wielką czystkę we władzach państwa i armii. Pozbywał się tych komunistów którzy pamiętali partię komunistyczna sprzed jego rządów. Stalinizm to system rządów wprowadzony przez Stalina.

bibliografia:
Historia III
T. Małkowski J. Rześniowiecki