Macierze.
Funkcje której każdej parze liczb naturalnych (i,j) gdzie 1<=i<=m 1<=j<=n przyporzÄ…dkowuje dokÅ‚adnie jednÄ… liczbÄ™ aij nazywamy macierzÄ… prostokÄ…tna o wymiarze mxn (m wierszy n kolumn). Macierz w której liczba kolumn jest równa licznie wierszy tzn. gdy m=n nazywamy macierzÄ… kwadratowÄ… stopnia n. Dwie macierze A i B sÄ… równe wtedy i tylko wtedy gdy m=m’, n=n’ oraz aij=bij. Suma macierzy A i B nazywamy macierz C = cij=aij+bij. Dodajemy tylko macierze o tych samych wymiarach.. Iloczynem macierzy A przez liczbÄ™ D nazywamy macierz B = DA = Daij. Różnica macierzy A i B nazywamy macierz C = A+(-B). Iloczynem macierzy A przez macierz B nazywamy macierz C gdzie cij = ai1b1j +ai2b2j + +aipbpj Mnożenie jest wykonalne gdy ilość kolumn w pierwszej macierzy jest równa iloÅ›ci wierzy w drugiej macierzy. Macierz C= AB ma tyle wierszy ile wierszy ma A i kolumn ile kolumn ma B. Mnożenie na ogół nie jest przemienne. MacierzÄ… transponowanÄ… do macierzy A = aij nazywamy macierz At = aji. MacierzÄ… jednostkowÄ… nazywamy macierz kwadratowÄ… E stopnia n o elementach aij =o dla i=/j i 1 dla i=j. Macierz diagonalna macierz kwadratowa której wszystkie elementy leża poza głównÄ… przekÄ…tnÄ… i sÄ… zerami. MacierzÄ… kwadratowa A stopnia n nazywamy symetrycznÄ… gdy A=at.Minorem Mij stopnia n-1 macierzy kwadratowej A postaci odpowiadajÄ…cemu elementowi aij nazywamy wyznacznik macierzy stopnia n-1 która powstaÅ‚a z macierzy A w której usuniÄ™to wierz o numerze i oraz kolumnÄ™ o numerze j.
Wyznacznik macierzy A jest równy sumie iloczynów elementów dowolnego wiersza przez ich dopeÅ‚nienie algebraiczne przy dowolnie ustalonym i ponadto przy dowolnie ustalonym j. Macierz A nazywamy osobliwa nieosobliwa jeżeli jej wyznacznik jest nie jest równy zero. MacierzÄ… odwrotnÄ… do macierzy kwadratowej A nazywamy macierz A-1 speÅ‚niajÄ… cÄ… warunek AA-1=A-1A=E. Macierz osobliwa A ma macierz odwrotna A –1 okreÅ›lonÄ… wzorem A-1=1/detACt gdzie C jest macierzÄ… która powstaÅ‚a z macierzy A przez zastÄ…pienie każdego elementu dopeÅ‚nieniem algebraicznym Aij
Funkcja F(x) nazywamy funkcjÄ… pierwotnÄ… funkcji f(x) na przedziale X jeżeli dla każdego x należącego do X F’(x)=f(x). Jeżeli F(x) jest funkcjÄ… pierwotnÄ… funkcji f(x) na przedziale X to funkcjÄ™ G(x) = F(x) +c gdzie c jest dowolnÄ… stałą jest także funkcjÄ… pierwotnÄ… funkcji f(x) na przedziale X
Dla każdego x należącego do X G’(x) = [F(x) +c]’ = F’(x) + 0 = f(x) dla każdego x należącego do XG’(x) = f(x)
Zbiór wszystkich funkcji pierwotnych funkcji f(x) na przedziale X nazywamy całką nieoznaczoną funkcji f(x) na tym przedziale i oznaczamy
f(x)dx = F(x) + c
Jeżeli funkcje f(x) i g(x) są całkowalne na pewnym przedziale to f(x) +g(x) oraz f(x) R są też całkowalne na tym przedziale.
Twierdzenie o caÅ‚kowanie przez funkcjÄ™ jeżeli funkcjÄ™ f(x) i g(x) majÄ… na pewnym przedziale X ciÄ…gÅ‚e pochodne f’(x) i g’(X) to caÅ‚ka f’(x)g(x)dx = f(x)g(x) - f(x)g’(x)dx na rozważanym przedziale
f’(x)g(x)dx + f(x)g’(x)dx = f(x)g(x)
[f’(x)g(x) +f(x)g’(x)]dx = f(x)g(x)
[f(x)g(x)]’=f’(x)g(x) + f(x)g’(x)
Twierdzenie o caÅ‚kowaniu przez podstawienie jeżeli funkcja t=h(x) ma ciÄ…gÅ‚a pochodnÄ… h’(x) na przedziale X i przeksztaÅ‚ca go na przedziaÅ‚ T na którym okreÅ›lona jest funkcja g(t) to caÅ‚ka g[h(x)]h’(x)dx = g(t)dt przy czym g(t)dt po obliczeniu obowiÄ…zuje podstawienie t=h(x)
Jeżeli funkcja jest ciągła i różniczkowalna i posiada w danym punkcie ekstremum to pochodna = 0 Jeżeli funkcja jest ciągła i różniczkowalna to posiada w tym punkcie ekstremum i pochodna może nie istnieć.
Jeżli funkcja jest różniczkowalna ciÄ…gÅ‚a i posiada punkt przegiÄ™cia to f’’(x) = 0
Jeżeli funkcja jest różniczkowalna, ciÄ…gÅ‚a i posiada punkt przegiÄ™cia to f’’(x) nie istnieje. WypukÅ‚a ku górze dowolne otoczenie wykresu leży pod stycznÄ… f’’(x) < 0 WypukÅ‚a ku doÅ‚owi kiedy dane otoczenie f’’(x) wykresu leży nad stycznÄ… f’’(x) > 0
Jeżeli funkcja y=f(x) ma pochodnÄ… f’’(x) w przedziale (a,b) to dla każdego x należącego do a do b otwarty f jest wypukÅ‚a w górÄ™ w dół w przedziale (a)
Punkt x0 nazywamy punktem przegięcia funkcji f jeżeli funkcja ta jest ciągła w pewnym otoczeniu punktu x0 i przy przejściu przez ten punkt zmienia swój charakter wypukłości.
Konieczny Jeżeli funkcja y=f(x) jest ciÄ…gÅ‚a w pewny otoczeniu U punktu x0 i ma pochodna f’’(x) w tym otoczeniu lub sÄ…siedztwie to punkt x0 może być punktem przegiÄ™cia funkcji f f’’(x0) = 0 lub f’’(x0) nie istnieje
WystarczajÄ…cy Jeżeli funkcja y=f(x) jest ciÄ…gÅ‚a w otoczeniu U o promieni gamma punktu x0 i w pewnym sÄ…siedztwie S o promieni gamma1<= gamma tego punktu istnieje f’’(x) która z jednej strony jest dodatnia a z drugiej strony tego punktu ujemna to punkt x0 jest punktem przegiÄ™cia funkcji f
Mówimy że funkcja f(x) ciągła w (a,b) jest wypukła w górę w dół w tym przedziale jeżeli w każdym punkcie tego przedziału jest ona wypukła w górę w dół
Pionowa – może istnieć w punktach nieciÄ…gÅ‚oÅ›ci lub na koÅ„cach dziedziny jeżeli dziedzinÄ™ może być przedziaÅ‚
UkoÅ›na – lewostronna przy x- prawostronna przy x lim[f(x) –mx]
Pozioma – gdy współczynnik = 0
DeHospitala jeżeli f(x)/g(x) jest w punkcie x0 symbolem nieoznaczonym f i g sÄ… okreÅ›lone i różniczkowalne w pewnym sÄ…siedztwie S punktu x0 i g’(x) różne 0 dla x należącegoi S istnieje granic wÅ‚aÅ›ciwa lim x-xo f’(x)g’(x) to istniejr lim x-xo f(x)/g(x) i zachodzi limx-x0 f(x)/g(x) = f’(x)/g’(x)
Funkcje której każdej parze liczb naturalnych (i,j) gdzie 1<=i<=m 1<=j<=n przyporzÄ…dkowuje dokÅ‚adnie jednÄ… liczbÄ™ aij nazywamy macierzÄ… prostokÄ…tna o wymiarze mxn (m wierszy n kolumn). Macierz w której liczba kolumn jest równa licznie wierszy tzn. gdy m=n nazywamy macierzÄ… kwadratowÄ… stopnia n. Dwie macierze A i B sÄ… równe wtedy i tylko wtedy gdy m=m’, n=n’ oraz aij=bij. Suma macierzy A i B nazywamy macierz C = cij=aij+bij. Dodajemy tylko macierze o tych samych wymiarach.. Iloczynem macierzy A przez liczbÄ™ D nazywamy macierz B = DA = Daij. Różnica macierzy A i B nazywamy macierz C = A+(-B). Iloczynem macierzy A przez macierz B nazywamy macierz C gdzie cij = ai1b1j +ai2b2j + +aipbpj Mnożenie jest wykonalne gdy ilość kolumn w pierwszej macierzy jest równa iloÅ›ci wierzy w drugiej macierzy. Macierz C= AB ma tyle wierszy ile wierszy ma A i kolumn ile kolumn ma B. Mnożenie na ogół nie jest przemienne. MacierzÄ… transponowanÄ… do macierzy A = aij nazywamy macierz At = aji. MacierzÄ… jednostkowÄ… nazywamy macierz kwadratowÄ… E stopnia n o elementach aij =o dla i=/j i 1 dla i=j. Macierz diagonalna macierz kwadratowa której wszystkie elementy leża poza głównÄ… przekÄ…tnÄ… i sÄ… zerami. MacierzÄ… kwadratowa A stopnia n nazywamy symetrycznÄ… gdy A=at.
Minorem Mij stopnia n-1 macierzy kwadratowej A postaci odpowiadającemu elementowi aij nazywamy wyznacznik macierzy stopnia n-1 która powstała z macierzy A w której usunięto wierz o numerze i oraz kolumnę o numerze j.
Wyznacznik macierzy A jest równy sumie iloczynów elementów dowolnego wiersza przez ich dopeÅ‚nienie algebraiczne przy dowolnie ustalonym i ponadto przy dowolnie ustalonym j. Macierz A nazywamy osobliwa nieosobliwa jeżeli jej wyznacznik jest nie jest równy zero. MacierzÄ… odwrotnÄ… do macierzy kwadratowej A nazywamy macierz A-1 speÅ‚niajÄ… cÄ… warunek AA-1=A-1A=E. Macierz osobliwa A ma macierz odwrotna A –1 okreÅ›lonÄ… wzorem A-1=1/detACt gdzie C jest macierzÄ… która powstaÅ‚a z macierzy A przez zastÄ…pienie każdego elementu dopeÅ‚nieniem algebraicznym Aij
Funkcja F(x) nazywamy funkcjÄ… pierwotnÄ… funkcji f(x) na przedziale X jeżeli dla każdego x należącego do X F’(x)=f(x). Jeżeli F(x) jest funkcjÄ… pierwotnÄ… funkcji f(x) na przedziale X to funkcjÄ™ G(x) = F(x) +c gdzie c jest dowolnÄ… stałą jest także funkcjÄ… pierwotnÄ… funkcji f(x) na przedziale X
Dla każdego x należącego do X G’(x) = [F(x) +c]’ = F’(x) + 0 = f(x) dla każdego x należącego do XG’(x) = f(x)
Zbiór wszystkich funkcji pierwotnych funkcji f(x) na przedziale X nazywamy całką nieoznaczoną funkcji f(x) na tym przedziale i oznaczamy
f(x)dx = F(x) + c
Jeżeli funkcje f(x) i g(x) są całkowalne na pewnym przedziale to f(x) +g(x) oraz f(x) R są też całkowalne na tym przedziale.
Twierdzenie o caÅ‚kowanie przez funkcjÄ™ jeżeli funkcjÄ™ f(x) i g(x) majÄ… na pewnym przedziale X ciÄ…gÅ‚e pochodne f’(x) i g’(X) to caÅ‚ka f’(x)g(x)dx = f(x)g(x) - f(x)g’(x)dx na rozważanym przedziale
f’(x)g(x)dx + f(x)g’(x)dx = f(x)g(x)
[f’(x)g(x) +f(x)g’(x)]dx = f(x)g(x)
[f(x)g(x)]’=f’(x)g(x) + f(x)g’(x)
Twierdzenie o caÅ‚kowaniu przez podstawienie jeżeli funkcja t=h(x) ma ciÄ…gÅ‚a pochodnÄ… h’(x) na przedziale X i przeksztaÅ‚ca go na przedziaÅ‚ T na którym okreÅ›lona jest funkcja g(t) to caÅ‚ka g[h(x)]h’(x)dx = g(t)dt przy czym g(t)dt po obliczeniu obowiÄ…zuje podstawienie t=h(x)
Jeżeli funkcja jest ciągła i różniczkowalna i posiada w danym punkcie ekstremum to pochodna = 0 Jeżeli funkcja jest ciągła i różniczkowalna to posiada w tym punkcie ekstremum i pochodna może nie istnieć.
Jeżli funkcja jest różniczkowalna ciÄ…gÅ‚a i posiada punkt przegiÄ™cia to f’’(x) = 0
Jeżeli funkcja jest różniczkowalna, ciÄ…gÅ‚a i posiada punkt przegiÄ™cia to f’’(x) nie istnieje. WypukÅ‚a ku górze dowolne otoczenie wykresu leży pod stycznÄ… f’’(x) < 0 WypukÅ‚a ku doÅ‚owi kiedy dane otoczenie f’’(x) wykresu leży nad stycznÄ… f’’(x) > 0
Jeżeli funkcja y=f(x) ma pochodnÄ… f’’(x) w przedziale (a,b) to dla każdego x należącego do a do b otwarty f jest wypukÅ‚a w górÄ™ w dół w przedziale (a)
Punkt x0 nazywamy punktem przegięcia funkcji f jeżeli funkcja ta jest ciągła w pewnym otoczeniu punktu x0 i przy przejściu przez ten punkt zmienia swój charakter wypukłości.
Konieczny Jeżeli funkcja y=f(x) jest ciÄ…gÅ‚a w pewny otoczeniu U punktu x0 i ma pochodna f’’(x) w tym otoczeniu lub sÄ…siedztwie to punkt x0 może być punktem przegiÄ™cia funkcji f f’’(x0) = 0 lub f’’(x0) nie istnieje
WystarczajÄ…cy Jeżeli funkcja y=f(x) jest ciÄ…gÅ‚a w otoczeniu U o promieni gamma punktu x0 i w pewnym sÄ…siedztwie S o promieni gamma1<= gamma tego punktu istnieje f’’(x) która z jednej strony jest dodatnia a z drugiej strony tego punktu ujemna to punkt x0 jest punktem przegiÄ™cia funkcji f
Mówimy że funkcja f(x) ciągła w (a,b) jest wypukła w górę w dół w tym przedziale jeżeli w każdym punkcie tego przedziału jest ona wypukła w górę w dół
Pionowa – może istnieć w punktach nieciÄ…gÅ‚oÅ›ci lub na koÅ„cach dziedziny jeżeli dziedzinÄ™ może być przedziaÅ‚
UkoÅ›na – lewostronna przy x- prawostronna przy x lim[f(x) –mx]
Pozioma – gdy współczynnik = 0
DeHospitala jeżeli f(x)/g(x) jest w punkcie x0 symbolem nieoznaczonym f i g sÄ… okreÅ›lone i różniczkowalne w pewnym sÄ…siedztwie S punktu x0 i g’(x) różne 0 dla x należącegoi S istnieje granic wÅ‚aÅ›ciwa lim x-xo f’(x)g’(x) to istniejr lim x-xo f(x)/g(x) i zachodzi limx-x0 f(x)/g(x) = f’(x