Tkanki
Tkanka – zespół komórek przystosowany do peÅ‚nienia okreÅ›lonych funkcjiTkanka nabÅ‚onkowa – skÅ‚ada siÄ™ z komórek Å›ciÅ›le przylegajÄ…cych, okrywa ciaÅ‚o zwierzÄ…t z zewnÄ…trz oraz wyÅ›ciela jamy ciaÅ‚a.
Tkanka łączna – zawiera dużą ilość substancji miÄ™dzykomórkowych .Tkanki łączne wypeÅ‚niajÄ… przestrzenie miÄ™dzy innymi tkankami, otaczajÄ… i ograniczajÄ… narzÄ…dy, łączÄ… rozmaite rzeczy, utrwalajÄ… ich poÅ‚ożenie i tworzÄ… dla nich podpory.
Tkanka mięśniowa – skÅ‚ada siÄ™ z komórek mięśniowych. Z niej zbudowane sÄ… mięśnie.
Tkanka nerwowa – skÅ‚ada siÄ™ z komórek nerwowych, przyjmuje, przewodzi i przekazuje bodźce.
Komórka – podstawowa jednostka budujÄ…ca organizm. SkÅ‚ada siÄ™ z jÄ…dra, cytoplazmy, bÅ‚ony, wodniczek ( wakupla ) i mitochondriów.
NarzÄ…d – zwykle zbudowany z jednego rodzaju komórek, wspomagany przez wiele innych tkanek które zgodnie ze sobÄ… współpracujÄ….
UkÅ‚ad – jest zÅ‚ożony z narzÄ…dów o odmiennej budowie i funkcji oraz odlegÅ‚ym umiejscowieniu współpracujÄ…cych ze sobÄ… w celu wykonania okreÅ›lonej czynnoÅ›ci.
Tkanka mięśniowa gÅ‚adka : - wrzecionowata –jednojÄ…drowa, -kurczy siÄ™ wolno, -maÅ‚o siÄ™ mÄ™czy, - skurcz może być dÅ‚ugotrwaÅ‚y, -dziaÅ‚a bez naszej pomocy.
Tkanka mięśniowa poprzecznie prążkowana : -komórki wydłużone, cylindryczne, -wiele jąder położonych peryferyjnie, -kurczy się szybko, -łatwo się męczy, -skurcz jest krótki, - działa za naszą kontrolą.
Budowa fizyczna kości - W budowie fizycznej kości długiej wyróżnia się nasadę górną dolną oraz trzon. Nasady zbudowane są z beleczek kostnych które tworzą istotę gąbczastą. Między beleczkami znajduje się szpik kostny czerwony, który produkuje krwinki czerwone. Istota gąbczasta otoczona jest istotą zbitą , z niej zbudowany jest trzon kości. Trzon otoczony jest błoną zwaną okostną która odżywia , dostarcza tlenu i unerwi kości. Nasady pokryte są chrząstką stawową , która zabezpiecza je przed ścieraniem.
Budowa chemiczna koÅ›ci – Najważniejszymi skÅ‚adnikami koÅ›ci sÄ… sole wapnia i fosforu oraz osseina. Sole nadajÄ… koÅ›ci twardość, osseina wytrzymaÅ‚ość.
PodziaÅ‚ koÅ›ci wg. KsztaÅ‚tu : - koÅ›ci pÅ‚askie: k. czaszki, Å‚opatki, miednica, mostek. – k. krótkie : koÅ›ci palców Å›ródrÄ™cza - k. różnoksztaÅ‚tne: krÄ™gi.
KrÄ™gosÅ‚up – 33-34 krÄ™gi - odcinek szyjny – 7, piersiowy–12, lÄ™dźwiowy – 5, krzyżowy – 5 , guziczny 4-5 I-VII żebra prawdziwe – łączÄ… siÄ™ z mostkiem przez chrzÄ…stki żebrowe VIII-X żebra rzekome – łączÄ… siÄ™ z mostkiem poprzez żebro siódme XI-XII żebra wolne – nie łączÄ… siÄ™ z mostkiem
Połączenia kości : -ścisłe ( nieruchome) np.: szwy - stawy ( ruchome ) : kulisty np.: staw barkowy zawiasowy np.: staw łokciowy, - półścisłe np.: żebra z mostkiem za pomocą chrząstki
Podział stawów : - proste ( złożone z dwóch kości) - złożone ( co najmniej z trzech kości )
Budowa stawu : Torebka stawowa – oddziela staw od otoczenia, warunkuje jego stabilność. BÅ‚ona maziowa – produkuje maź, która pokrywa chrzÄ…stki i obniża tarcie. ChrzÄ…stki stawowe - pokrywajÄ… powierzchniÄ™ koÅ›ci, zapobiegajÄ… ich Å›cieraniu siÄ™ i zmniejszajÄ… tarcie. WiÄ™zadÅ‚a - wzmacniajÄ… staw, zwiÄ™kszajÄ… jego stabilność.
Zwichnięcie występuje wtedy gdy jedna powierzchnia ulega przesunięciu w stosunku do drugiej.
Skręcenie stawu polega na rozciągnięci torebki stawowej.