Filozofia pozytywizmu.
August Comte· DzieÅ‚a:
o “Kurs filozofii pozytywnej”
o „WykÅ‚ady filozofii pozytywnej”
· Przedmiotem nauki powinno być rejestrowanie faktów i spostrzeżeÅ„, bowiem godne poznania jest tylko to, co sprawdzalne, udowodnione empirycznie
· ŻądaÅ‚ ciÄ…gÅ‚ego weryfikowania wiedzy, żadne twierdzenie nie jest do koÅ„ca wÅ‚aÅ›ciwe; twierdziÅ‚ że wiedza jest relatywna
· Badania naukowe powinny prowadzić do konkretnych wynalazków, wzbogacać ludzkie życie
· Odrzucenie psychologii
· ZwróciÅ‚ uwagÄ™ na dużą różnicÄ™ miÄ™dzy naukami przyrodniczymi a spoÅ‚ecznymi – czÅ‚owiek wie niemal wszystko o naturze i swoim otoczeniu, a nie wie prawie nic o mechanizmach rzÄ…dzÄ…cych życiem spoÅ‚ecznym
· ByÅ‚ przekonany, że ludzkość i natura rzÄ…dzÄ… siÄ™ tymi samymi prawami Å• monizm przyrodniczy
· ZakÅ‚adaÅ‚ stopniowÄ… globalizacjÄ™ spoÅ‚eczeÅ„stwa, zanik dotychczasowych religii i obyczajów
· twierdziÅ‚, że wszystkie religie zostanÄ… zastÄ…pione przez jednÄ… ogólnoludzkÄ…, zbudowanÄ… na tolerancji i miÅ‚oÅ›ci – jej ideaÅ‚em i najwiÄ™kszÄ… wartoÅ›ciÄ… bÄ™dzie sama ludzkość, zamieÅ›ciÅ‚ nawet projekt kalendarza przyszÅ‚oÅ›ci, w którym Å›wiÄ™ta poÅ›wiÄ™cone byÅ‚y postaciom zasÅ‚użonym dla ludzkoÅ›ci.
· SformuÅ‚owaÅ‚ prawo rozwoju spoÅ‚ecznego realizujÄ…cego siÄ™ w trzech fazach:
o Teologicznej (człowiek tłumaczy świat odwołując się do kategorii ducha)
o Metafizycznej (wykorzystuje pojęcia abstrakcyjne i intelekt)
o Pozytywnej, uwalniajÄ…cej siÄ™ od mitologii i metafizyki, stwierdzajÄ…cej fakty
· „Pozytywna filozofia podporzÄ…dkowuje niezmiennym prawom wszystkie zjawiska organiczne, nieorganiczne, fizyczne, moralne, indywidualne, spoÅ‚eczne”
Herbert Spencer
· dostrzegÅ‚ analogie pomiÄ™dzy prawami rzÄ…dzÄ…cymi biologiÄ… a istnieniem spoÅ‚eczeÅ„stwa
· podstawa egzystencji jest harmonijna współpraca pomiÄ™dzy organami i klasami spoÅ‚ecznymi. Jeżeli jedna z klas nie domaga siÄ™, to caÅ‚e spoÅ‚eczeÅ„stwo jest chore, stad wniosek, że walka klas jest zgubna, jest zjawiskiem szkodliwym
· harmonia podstawÄ… spoÅ‚eczeÅ„stwa
· jedyna i prawdziwÄ… formÄ… rozwoju jest ewolucja, rozwój przy ciÄ…gÅ‚ym doskonaleniu siÄ™
· wszystkie instytucje tworza swoisty organizm spoÅ‚eczny, funkcjonuje on na zasadach podobnych do biologicznych Å• organicyzm (choroba,ble ble ble)
· sformuÅ‚owaÅ‚ system filozofii ewolucjonistycznej
· „SpoÅ‚eczeÅ„stwo jest organizmem, w którym dziaÅ‚anie poszczególnych jego czesci wzajemnie siÄ™ warunkuje”
Hipolit Taine
· stworzyÅ‚ kierunek zwany determinizmem – jakiekolwiek dzieÅ‚o jest zdeterminowane przez 3 czynniki dotyczÄ…ce twórcy:
o rasa (czynniki psychiczne i biologiczne)
o srodowisko (geograficzne, społeczne)
o chwila dziejowa (tradycja, przeszłośc, teraźniejszość)
· twierdziÅ‚, że w ten sposób trzeba badać literaturÄ™, w sposób socjologiczny
· literatura dostarcza wiedzy o spoÅ‚eczeÅ„stwie
· stworzyÅ‚ teoriÄ™ kultury – fenomeny kultury wyjaÅ›nia Å›rodowisko , zarazem jednak czynnik kultury i historii uważaÅ‚ on nie za spoÅ‚eczeÅ„stwo, lecz jednostkÄ™
Karol Darwin
· jest twórca ewolucjonizmu
· przyczyny ewolucji:
o walka o byt
o dobór naturalny
Stuart Mill
· twierdziÅ‚, że filozofia powinna sÅ‚uzyc rozwiÄ…zywaniu konkretnych i Å›cisÅ‚ych problemów naukowych oraz organizowaniu życia spoÅ‚ecznego
· odrzucaÅ‚ wszelkie rozwazania abstrakcyjne, uważajÄ…c to za zajÄ™cie bezsensowne, i skupiaÅ‚ siÄ™ na problemach metod naukowych i logiki
· byÅ‚ zwolennikiem liberalizmu i jednoczeÅ›nie utylitaryzmu
· jego liberalizm opieraÅ‚ siÄ™ na przekonaniu, że miarÄ… wartoÅ›ci spoÅ‚eczeÅ„stw jest dawanie jednostkom prawa do samodzielnego rozwoju. Podstawowym zadaniem paÅ„stwa ma być strzeżenie tej wolnoÅ›ci w odniesieniu do wszystkich grup spoÅ‚ecznych
· UważaÅ‚ utylitaryzm za podstawowe prawo etyki. Utylitarne Å• uzyteczne.
· Przydać siÄ™ oznacza zapewnić spoÅ‚eczeÅ„stwu możliwie najwiÄ™ksze szczęście. To co przyda siÄ™ mu ma prawdziwÄ… wartość
· „Nauka, która przyjmuje jako podstawÄ™ moralnoÅ›ci uzyteczność, gÅ‚osi, że czyny sÄ… dobre, jeżeli przyczyniajÄ… siÄ™ do szczęścia, zÅ‚e, jeÅ›li przyczyniajÄ… siÄ™ do czegoÅ› przeciwnego
Pojęcia
· scjentyzm – zaufanie do nauki, która miaÅ‚a być jedynym kryterium poznania. Stosowanie tych samych zasad naukowych w odniesieniu do badania jakiejkolwiek dziedziny wiedzy. Tymi zasadami sa: obserwacje, doÅ›wiadczenie, analiza, wnioskowanie. Scjentyzm miaÅ‚ kierować myÅ›l ludzkÄ… ku konkretnej rzeczywistoÅ›ci
· ewolucjonizm- tworzenie wiedzy o spoÅ‚eczeÅ„stwie i czÅ‚owieku wraz ze stworzeniem wiary w stopniowe przeksztaÅ‚cane siÄ™ form życia w coraz doskonalsze. Wytworzenie przekonania, że im wiÄ™ksze osiÄ…gniÄ™cia nauki i techniki, tym lepsze warunki życia czÅ‚owieka i moralne i intelektualne.
· Utylitaryzm- moralność ludzka okreÅ›la siÄ™ stopniem altruizmu (troska o dobro innych ludzi). Każda jednostka powinna wnosić jakiÅ› wkÅ‚ad do wspólnego dobra. Miernikiem wartoÅ›ci czÅ‚owieka jest praca
· Agnostycyzm- odrzuca dyskusjÄ™ o zjawiskach metafizycznych, gdyz nie podlegajÄ… naukowemu poznaniu, badać można wyÅ‚acznie doÅ›wiadczane umysÅ‚owo zmysÅ‚owo zjawiska i łączace je relacje – co wynika ze scjentyzmu
· Determinizm – uwarunkowania, zwiÄ…zki przyczynowo skutkowe