Odprawa posłow greckich

Dramat polityczny Odprawa posłów greckich powstał w latach 1565-1566 pod wpływem zainteresowania Kochanowskiego antykiem.

Elementy typowo polskie

ˇ Krytyka niezdecydowania i krótkowzrocznoœci króla Priama (to Zygmunt August);
ˇ Troja symbolizuje Polskę;
ˇ Przygotowania do obrad - agitacja, korumpowanie posłów;
ˇ Tytułowanie dostojników trojańskich (w Polsce starostowie, marszałkowie);
ˇ Uciszanie obradujšcych na sali uderzeniem laski o podłogę;
ˇ Głosowanie przez rozstšpienie na różne strony;
ˇ Krytyka prywaty, przekupstwa;
ˇ Krytyka lekkomyœlnoœci młodzieży;
ˇ Mowy na posiedzeniu Rady (ostre i burzliwe);
ˇ Osoby, takie jak Antenor nie majš siły przebicia wobec krzykaczy
i demagogów takich jak Iketaon;
ˇ Przedkładanie swojego prywatnego interesu nad sprawiedliwoœć i dobro ogółu.

Problematyka utworu

v Kochanowski był przekonany, że trwałoœć każdego państwa zależy od praworzšdnoœci, sprawiedliwoœci i postawy rzšdzšcych. Przykład Troi umożliwił poecie krytykę społeczeństwa szlacheckiego, pozwolił wytknšć słaboœci i ostrzec przed następstwami braku poszanowania prawa;
v Kochanowski mówi o moralnej odpowiedzialnoœci jednostki za losy państwa;
v Dramat Kochanowskiego rozważa również problem moralny wojny i pokoju.

Tragizm dramatu

Ř Tragicznym bohaterem jest w Odprawie ... bohater zbiorowy - miasto Troja. Przedstawiony w utworze konflikt nie ma cech typowego konfliktu tragicznego, gdyż nie mamy do czynienia ze starciem racji równorzędnych.
Z jednej strony jest dobro Troi i jej mieszkańców, z drugiej zaœ szczęœcie rodzinne, a może tylko duma z posiadania najpiękniejszej kobiety œwiata.


Cechy wspólne Odprawy... i tragedii antycznej

Ţ Temat Odprawy... zaczerpnšł Kochanowski z mitologii i z Iliady Homera;
Ţ Zbudował schemat podobny do budowy tragedii antycznej. Utwór otwiera prolog, który wprowadza w zasadniczy konflikt dramatu. Po nim następuje pięć epeisodionów przeplatanych stasimonami.
Ţ Poeta nie wprowadził na scenę większej iloœci postaci;
Ţ Podporzšdkował się zasadzie jednoœci trzech jednoœci:

§ Czasu - około 6-8 godzin czasu akcji z czasem przedstawienia;
§ Miejsca - fabuła rozgrywa się w tym samym œrodowisku przestrzennym;
§ Akcji - konflikt między Aleksandrem i Antenorem (fabuła jest jednowštkowym układem zdarzeń).

Różnice między Odprawš... a tragediš antycznš

ü Poeta pominšł parodos i eksodos;
ü Zgodnie z poetykš renesansowš Kochanowski umieœcił po prologu scenę
nie posuwajšcš akcji, ale scenę majšcš na celu wzruszenie widzów;
ü Odmienna jest również rola chóru, którego pieœni maja luŸny zwišzek
z biegiem wydarzeń.;
ü Tragedia ta nie koncentruje się wokół wybitnej postaci mitycznej lub historycznej;
ü Wydarzenia nie wynikajš z woli bogów i winy przodków, lecz sš dziełem ludzi. Nie ma więc w Odprawie... fatum, które decyduje o przyszłoœci, gdyż zgodnie z duchem renesansu człowiek sam kształtuje swój los i potęgę, albo też słaboœć własnego kraju;
ü Brak u Kochanowskiego tzw. konfliktu tragicznego - osi wokół, której rozwija się cała akcja;
ü Nie ma w Odprawie... charakterystycznego dla dramatu antycznego stopniowego rozwoju akcji, która potęguje napięcie, aby mieć ujœcie w katastrofie - klęsce lub œmierci bohatera.

Charakterystyka Antenora

Ř Patriota, oddany sprawom państwa i obywateli;
Ř Sprawiedliwy, poważny, rozsšdny, dostojny, zrównoważony;
Ř Jest nieprzekupny - zawsze uczciwy;
Ř Liczy się dla niego poszanowanie prawa, miłoœć do ojczyzny;
Ř Prawda jest dla niego wartoœciš absolutnš;
Ř Kieruje się dobrem państwa;
Ř Czyni zabiegi o pokój;
Ř Umie przedstawić rzeczowe, zwięzłe argumenty.
Charakterystyka Aleksandra

q Obojętny na sprawy państwa i obywateli;
q Nie umie przedstawić rzeczowych argumentów, więc posługuje się demagogicznymi hasłami;
q Dumny, lekkomyœlny, gwałtowny;
q Prawda - to dla niego tylko kwestia interpretacji i punktu widzenia;
q Przekupny;
q Dopuszcza się pomówień, oszczerstw i szantażu;
q Egoista, cechuje go prywata.



Charakterystyka Priama

Ö Niezdecydowany;
Ö Chwiejny;
Ö Krótkowzroczny;
Ö Udziela milczšcego przyzwolenia na działanie Aleksandra;
Ö Odpowiedzialnoœć za dokonanie wyboru zrzuca na członków Rady;
Ö Miłoœć ojcowska paraliżuje jego działania.


Obraz polskiego Sejmu
Obrady Rady królewskiej będšcej odpowiednikiem polskiego sejmu sš burzliwe i chaotyczne. Posłowie nie przedstawiajš rzeczowych argumentów tylko rozbudzajš emocje u swych słuchaczy - stosujšc demagogiczne hasła. Marszałkowie uciszajš zebranych stukaniem laski. Głosowanie odbywa się najczęœciej przez rozstšpienie się posłów na różne strony. Codziennoœciš polskiego Sejmu sš zakulisowe ustalenia, korupcja, oszczerstwa i szantaż.


Kassandra - błškajšca się po placu kapłanka Appolina, która wzbudza trwogę
i niechęć, gdyż nikt nie potrafi zrozumieć jej słów. Jest symbolem daremnego ostrzegania.