Znaczenie i obieg wody w przyrodzie
Woda,H2O, związek tlenu z wodorem- jest najpowszechniej występującym na naszej planecie związkiem chemicznym. Ilość wody na ziemi szacuje się na około 2,2 x 1018 ton. Jeżeli każdą tonę wody (1m3) zmniejszylibyśmy do rozmiarów główki szpilki i takimi główkami wybrukowali drogę z Ziemi na Księżyc, to jej szerokość wyniosłaby 10 kilometrów (długość- 384,404x106m). Czyż w tej sytuacji nie należy przyznać wodzie pierwszeństwa wśród cieczy na ziemi?Znaczenie wody w przyrodzie.
Zasoby wodne Ziemi szacowane sÄ… na okoÅ‚o 1,3 do 1,5 mld km³. Wody wszechoceanu stanowiÄ… 96,5 % ogólnych zasobów Ziemi. Reszta zaÅ› to wody sÅ‚odkie, które sÄ… podstawÄ… życia na naszej planecie.
A. Saint-Exupery powiedziaÅ‚: „Wodo, nie masz ani smaku, ani koloru, ani zapachu, nie można ciebie opisać, pije siÄ™ ciebie nie znajÄ…c ciebie. Nie jesteÅ› niezbÄ™dna do życia; jesteÅ› samym życiem”.
Wszyscy się z tym zgodzimy, że gdyby nie pojawienie się wody na ziemi nie byłoby najmniejszej szansy na narodzenie się życia. Niektórzy twierdzą, że życie narodziło się w atmosferze, teorie te jednak zostają odrzucone, ze względu na liczne eksperymenty, które wykazały, że warunki atmosferyczne panujące w okresie narodzin życia były niezwykle niekorzystne.
W dzisiejszych czasach organizmy także potrzebują wody. Jest ona środowiskiem życia wielu organizmów, m.in.: bakterii, pierwotniaków, glonów, ssaków i ryb. Tworzą ekosystemy wodne. Woda stwarza im odpowiednie warunki do odżywiania się i rozwoju, a także dostarcza pożywienia stworzeniom lądowym np. niedźwiedziom i pelikanom.
Bardzo niewielkÄ… część zasobów wody sÅ‚odkiej na Ziemi, tworzÄ… wody biologiczne – czyli te w organizmach żywych. Dla samych organizmów wody te sÄ… bardzo ważne. ChciaÅ‚abym to zobrazować na przykÅ‚adzie organizmu ludzkiego.
Woda charakteryzuje się wysokimi wartościami pewnych stałych fizycznych. Przede wszystkim ma bardzo wysokie ciepło właściwe. Ze względu na dużą wartość ciepła właściwego wody można w niej zgromadzić duże ilości ciepła. To tłumaczy wpływ mórz i oceanów, a także prądów morskich na klimat. Ciepło zgromadzone w lecie jest następnie oddawane zimą. Podobnie jest z dniem i nocą. Ciepło nagromadzone w dzień jest oddawane w nocy. Dlatego też wybrzeża oceanów mają łagodniejszy klimat i mniejszą amplitudy dobowe, niż rejony położone w głębi lądu.
Duże ciepło parowania wody ma ogromne znaczenie dla organizmu. Nasz stałocieplny organizm nie znosi większych wahań temperatury. W przegrzanym środowisku ciało człowieka się poci. Pot składa się w 99 % z wody, która parując ochładza organizm, a więc pobiera dużą ilość ciepła.
Biologiczne znaczenie wody sprowadza się do pięciu najważniejszych funkcji:
jest podstawą płynów ustrojowych,
reguluje temperaturę, ciśnienie atmosferyczne i pH,
uczestniczy w przebiegu wielu procesów przemiany materii,
utrzymuje odpowiednie wymiary i kształty komórek,
stanowi środek transportu wewnątrzustrojowego oraz środowisko niezbędne do usuwania końcowych produktów metabolizmu i metabolitów szkodliwych.
Woda peÅ‚ni w organizmie funkcjÄ™ pÅ‚ynu umożliwiajÄ…cego usuwanie koÅ„cowych produktów metabolizmu; substancji szkodliwych. ZwiÄ…zki te sÄ… wydalane z moczem. Ponieważ ilość wydalanego moczu u dorosÅ‚ego, zdrowego czÅ‚owieka wynosi na dobÄ™ 600 do 2500 cm³a do tego dochodzi wydalanie wody oddechem i potem, woda musi być uzupeÅ‚niana. Ze wzglÄ™du na to zdrowy czÅ‚owiek powinien spożywać okoÅ‚o 2 litry pÅ‚ynu dziennie w postaci pokarmu i napojów.
Obieg wody w przyrodzie.
Hydrosfera jest wodną powłoka naszej planety. Warunki panujące na Ziemi sprawiają, że woda występuje na niej w trzech stanach skupienia;
ciekÅ‚ym – w oceanach, morzach i wodach Å›ródlÄ…dowych,
staÅ‚ym – pod postaciÄ… lodu i Å›niegu,
gazowym – jako para wodna w atmosferze.
Masa wody występującej w przyrodzie znajduje się w równowadze dynamicznej. Pod wpływem ciepła słonecznego powierzchnia mórz i oceanów nieustannie paruje. Woda zmienia stan skupienia i masy pary wodnej mieszają się z powietrzem.
Przy dostatecznie dużej wilgotnoÅ›ci powietrza i obecnoÅ›ci tzw. jÄ…der kondensacji nastÄ™puje kondensacja, czyli skraplanie pary wodnej do postaci drobniutkich kropelek, które grupujÄ… siÄ™ w widoczne skupienia – chmury.
W wyniku ochładzania na niewielkich wysokościach powietrza zawierającego parę wodną powstają mgły. Chmury, niesione wiatrem przemieszczają się nad powierzchnią lądów mórz i oceanów. W określonych warunkach drobniutkie kropelki łączą się ze sobą w większe krople i opadają na ziemię jako deszcz, śnieg lub grad.
Ziemia wchłania opady atmosferyczne i gromadzi je w postaci wód gruntowych. W niektórych miejscach wody gruntowe wydostają się na powierzchnię i tak powstają źródła. Z nich biorą początek strumyki, te z kolei łączą się ze sobą w większe strumienie i rzeki, które wpadają do morza lub oceanu. W ten sposób zamyka się obieg wody w przyrodzie.
Duże ciepło właściwe i duże ciepło parowania sprawiają, że parowanie wód po wpływem ciepła słonecznego, a także zamarzanie jezior i rzek, oraz topnienie lodów i śniegów na wiosnę odbywa się stosunkowo powoli, nie powodując spustoszeń, jakie musiałyby następować, gdyby procesy te zachodziły szybciej.
Obieg wody w przyrodzie to niezbędny warunek życia na ziemi, kształtuje także powierzchnię planety. Wzgórza i doliny w dużym stopniu zawdzięczają swój wygląd fizycznemu i chemicznemu działaniu wody.
Ciągły obieg wody między kontynentami i oceanami umożliwia także przekazywanie ważnych składników chemicznych.
Nie należy zapominać o mniejszym obiegu wody w przyrodzie . Człowiek dla życia potrzebuje duże ilości wody, którą zużywa na swoje potrzeby. Woda zanieczyszczona przez człowieka powraca do obiegu poprzez oczyszczenie w oczyszczalniach ścieków. Następnie z tych oczyszczalni, jako uzdatniona woda wraca do ponownego użycia przez człowieka w różnych formach życia, produkcji i gospodarki.
Podsumowując możemy mówić o dwóch obiegach wody w przyrodzie. Obieg swobodny i obieg kształtowany przez człowieka. W obu tych obiegach woda jest niezbędnym składnikiem życia na Ziemi, nie można w żaden sposób podważyć jej zasadniczego znaczenia.