Unia Europejska

Unia Europejska
związek 15 państw europejskich, utworzony na mocy traktatu z Maastricht przez państwa-członków Wspólnot Europejskich (Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej, Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali, Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej), czyli Belgię, Danię, Francję, Grecję, Hiszpanię, Holandię, Irlandię, Luksemburg, Niemcy, Portugalię, Włochy i Wielką Brytanię (1 stycznia 1995 członkami UE zostały: Austria, Finlandia i Szwecja).

Celem UE jest stworzenie unii gospodarczej, monetarnej i politycznej oraz wprowadzenie wspólnego obywatelstwa (nie zastępującego obywatelstwa państw-członków). Najważniejszymi organami UE są: Rada Europejska, Rada UE (dawniej Rada Ministrów), Komisja Europejska (dawniej Komisja Wspólnot), Parlament Europejski, Trybunał Sprawiedliwości, Trybunał Rewidentów i Księgowych.
30 III 1998 w Brukseli zapoczątkowano oficjalnie proces poszerzania Unii Europejskiej o 11 państw stowarzyszonych z Europy Środkowej, Wschodniej i Południowej. Polska należy do czołówki krajów objętych tą procedurą, która przewiduje m.in. przegląd systemu prawnego pod kątem jego zgodności z prawodawstwem Unii. Planuje się, że w latach 2001-2003 nastąpi ratyfikacja przystąpienia Polski do zjednoczonej Europy.
30 VI 1998 szefowie 15 krajów Unii Europejskiej zainaugurowali działalność Europejskiego Banku Centralnego, który od 1 stycznia 1999 zarządza europejską walutą - euro. Dyrektorem banku został W. Duinsberg

HISTORYCZNE DATY
1950 rok
9 maja francuski minister spraw zagranicznych Robert Schuman zaproponował utworzenie Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali.

1951 rok
18 kwietnia Belgia, Francja, Holandia, Luksemburg, Niemcy i Włochy podpisały w Paryżu Traktat o powołaniu Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali (EWWIS).

1957 rok
25 marca w Rzymie sześć krajów Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali powołało Europejską Wspólnotę Gospodarczą (EWG) i Europejską Wspólnotę Energii Atomowej (EURATOM).

1968 rok
1 lipca zaczęła funkcjonować unia celna Wspólnot Europejskich, ze wspólną taryfą celną wobec państw trzecich.

1973 rok
1 stycznia weszły w życie układy o przystąpieniu do Wspólnot Europejskich trzech nowych członków: Danii, Irlandii i Wielkiej Brytanii (podpisane 22 stycznia 1972 roku).

1978 rok
6-7 lipca Rada Europejska na posiedzeniu w Bremie podjęła decyzję o utworzeniu Europejskiego Systemu Walutowego wraz z Europejską Jednostką Walutową (ECU). System zaczął funkcjonować 1 stycznia 1979 roku.

1979 rok
7-10 czerwca odbyły się bezpośrednie wybory do Parlamentu Europejskiego. Obywatele państw członkowskich Wspólnot wybrali 410 deputowanych.

1981 rok
1 stycznia weszła w życie (podpisana 28 maja 1979 roku) umowa o przystąpieniu Grecji do Wspólnot Europejskich.

1985 rok
12 czerwca podpisano umowy o przystąpieniu Portugalii i Hiszpanii do Wspólnot Europejskich (weszły w życie 1 stycznia 1986).

1986 rok
17-18 lutego podpisano Jednolity Akt Europejski, zmieniający i uzupełniający traktaty o utworzeniu EWG, EWWiS i EURATOM-u. Jego najważniejszym postanowieniem była zapowiedź utworzenia Jednolitego Rynku Wewnętrznego do końca 1992 roku.

1992 rok
7 lutego ministrowie spraw zagranicznych i finansów państw członkowskich Wspólnot Europejskich podpisali w Maastricht Traktat o Unii Europejskiej (wszedł w życie 1 listopada 1993 roku).

1993 rok
1 stycznia weszły w życie postanowienia o utworzeniu Jednolitego Rynku Wewnętrznego. 21-22 czerwca na szczycie Rady Europejskiej w Kopenhadze wyrażono zgodę na przystąpienie w przyszłości do Unii Europejskiej krajów Europy Środkowej i Wschodniej, w tym Polski.


1995 rok
1 stycznia weszły w życie umowy o przystąpieniu kolejnych państw do Unii Europejskiej: Austrii, Finlandii i Szwecji (podpisane 24 czerwca 1994 roku). 15-16 grudnia na posiedzeniu Rady Europejskiej w Madrycie potwierdzono zamiar utworzenia w 1999 roku Unii Gospodarczej i Walutowej.

1996 rok
29 marca w Turynie rozpoczęła się Konferencja Międzyrządowa państw członkowskich Unii Europejskiej mająca za zadanie reformę wewnętrzną Unii (przygotowanie do poszerzenia Unii).

1997 rok
29 października podpisano Traktat Amsterdamski zawierający uzgodnienia Konferencji Międzyrządowej.

1998 rok
12 marca w Londynie odbyło się spotkanie państw aspirujących do Unii Europejskiej z państwami członkowskimi UE na Konferencji Europejskiej "15+11". 30 marca odbyła się konferencja otwierająca proces akcesji 11 państw stowarzyszonych z Unią Europejską. 31 marca odbyły się Konferencje Międzyrządowe otwierające negocjacje z sześcioma państwami stowarzyszonymi (Polską, Czechami, Węgrami, Słowenią, Estonią i Cyprem). W kwietniu rozpoczął się screening, czyli proces przeglądu prawodawstwa
6 krajów kandydujących pod kątem zgodności z acquis communautaire (dorobkiem prawnym Wspólnot Europejskich). 15-16 czerwca odbyło się posiedzenie w Cardiff, na którym potwierdzono wcześniejsze cele Unii Europejskiej - utworzenie Unii Gospodarczej i Walutowej w 1999 roku, przyszłe rozszerzenie Unii Europejskiej o kraje Europy Środkowej i Wschodniej oraz konieczność walki z bezrobociem. 10 listopada w Brukseli otwarto właściwe negocjacje z 6 państwami kandydującymi w siedmiu obszarach.

1999 rok
1 stycznia rozpoczął się trzeci etap realizacji Unii Gospodarczej i Walutowej - proces wprowadzania do obiegu wspólnej waluty europejskiej euro. 24-25 marca w Berlinie odbyło się spotkanie Rady Europejskiej, na którym ostatecznie uzgodniono kształt reform UE zawartych w Agendzie 200 oraz ich aspekt. 1 maja wszedł w życie Traktat Amsterdamski. 3-4 czerwca w Kolonii odbyło się posiedzenie Rady Europejskiej, podczas którego zapadła decyzja o przeprowadzeniu reformy unijnych instytucji do końca 2000 roku. Postanowiono również, że do tego czasu Unia Zachodnioeuropejska (UZE) zostanie włączona do UE. 15 września powołano Komisję Europejską w nowym składzie. 15-16 października odbyło się posiedzenie Rady Europejskiej w Tampere, podczas którego uzgodniono przekształcenie do 2005 roku Unii Europejskiej we "wspólną przestrzeń wolności, sprawiedliwości i bezpieczeństwa". Ma się to wyrażać we wzajemnym uznawaniu wyroków swoich sądów, zacieśnianiu współpracy policji w zwalczaniu przestępczości zorganizowanej oraz ustanowieniu wspólnej polityki migracyjnej i azylowej. 11-12 grudnia odbyło się posiedzenie Rady Europejskiej w Helsinkach, podczas którego zapadła decyzja o zaproszeniu kolejnej szóstki państw kandydujących (Bułgarii, Malty, Litwy, Łotwy, Rumunii oraz Słowacji) do rozpoczęcia negocjacji o członkostwo w UE. Przyjęto również tzw. Deklarację milenijną, zawierającą ogólne stwierdzenia dotyczące wyzwań stojących przed UE (m. in. zatrudnienie w obliczu globalizacji, rozwój społeczeństwa informacyjnego, poprawa czystości środowiska). Uzgodniono także, że od 2003 roku zostaną powołane siły szybkiego reagowania (50-60 tys. żołnierzy).

2000 rok
23-24 marca odbyło się posiedzenie Rady Europejskiej w Lizbonie, na którym przywódcy Piętnaski uzgodnili główne cele Unii - zwiększenie zatrudnienia, reformę ekonomiczną i socjalną. 7-11 grudnia w Nicei przywódcy państw Piętnastki dokonali reform instytucji UE, Rady Ministrów (powiększonej w przyszłości o 12 państw), Parlamentu Europejskiego i Komisji.


2001 rok
19 marca Turcja zaczyna proces negocjacyjny z UE.


2002 rok
1 stycznia do obiegu wchodzą monety i banknoty euro.