Na podstawie znajomoÅ›ci wiersza L. Staffa oraz fragmentu Odysei Homera rozwiÅ„ myÅ›l zawartÄ… w sÅ‚owach poety: „Każdy z nas jest Odysem, Co wraca do swej Itaki”
L. Staff „Odys”Niech ciÄ™ nie niepokojÄ…
Cierpienia twe i błędy
Wszędy są drogi proste
Lecz i manowce są wszędy
O to chodzi jedynie
By naprzód wciąż iść śmiało
Bo zawsze siÄ™ dochodzi
Gdzie indziej, niż się chciało
Zostanie kamień z napisem
Tu leży taki, a taki
Każdy z nas jest Odysem
Co wraca do swej Itaki.
Odyseusz jest bohaterem „Odysei”, eposu opowiadajÄ…cego o tuÅ‚aczce Odysa spod Troi do ojczyzny – Itaki. Powrót do domu po dziesiÄ™cioletniej wÄ™drówce, peÅ‚nej przygód i niezwykÅ‚oÅ›ci to zarówno barwna opowieść jak i ukazanie swoistej metamorfozy życia ludzkiego. W mojej pracy postaram siÄ™ udowodnić sÅ‚uszność tezy: „Każdy z nas jest Odysem...”
Po pierwsze Odyseusz, jako postać antyku, jest całkowitym odzwierciedleniem współczesnego człowieka. Jest uosobieniem sprytu i przemyślności, które często okazują się bardzo skuteczną bronią. Jako najsłynniejszy wódz wojny trojańskiej umiał pokonać krytyczne momenty dzięki swojej inteligencji i odwadze. Na przykład w Krainie Lotofagów, dzięki swojemu sprytowi, odmówił poczęstunku.
Po drugie „Odysseja” posiada niezwykÅ‚e wartoÅ›ci. Wyrażą odwiecznÄ… tÄ™sknotÄ™ za nieznanymi przestrzeniami i odkrywaniem nowych lÄ…dów. Oparta na motywach wÄ™drówki opowieść wypeÅ‚niona jest materiÄ… ludzkiej wyobraźni. Jest jednak w „Odysei” to marzenie, które popchnęło żeglarzy do odkryć geograficznych, to samo, które nie daje spokoju współczesnym, gdy myÅ›lÄ… o kosmosie. Jest tu wiÄ™c tÄ™sknota za poznaniem, ale i lÄ™k przed nieznanym.
Po trzecie kolejnym dowodem na sÅ‚uszność tej tezy jest sama analiza wiersza „Odys”. Utwór Staffa nawiÄ…zuje do motywu wÄ™drówki Ulissesa. Jednak zamiast niej, opisana jest życiowa wÄ™drówka czÅ‚owieka, która prowadzi poprzez krÄ™te drogi i manowce, czyli trudy i niepowodzenia. Towarzyszy jej cierpienie i niepokój. PopeÅ‚nianie błędów leży w ludzkiej naturze. Zawsze osiÄ…gamy cel odmienny od celu zamierzonego:
„WszÄ™dy sÄ… drogi proste,
Lecz i manowce są wszędy
(...)
Bo zawsze siÄ™ dochodzi
Gdzie indziej, niż siÄ™ chciaÅ‚o.”
W życiu odbywamy wieczną tułaczkę. Wciąż skądś powracamy i ustawicznie gdzieś zmierzamy. Dlatego mitologiczna Itaka jest celem życia każdego człowieka.
W drugiej zwrotce autor ukazuje ponadczasowy cel w życiu człowieka:
„By naprzód wciąż iść Å›miaÅ‚o.”
Jest to motyw wiecznej wÄ™drówki ku nowemu, pokonywanie wszelkich przeszkód. Motyw ten pojawia siÄ™ także w bardzo wielu innych utworach. Jednak każda wÄ™drówka ma swój kres. Tak jak bohater Homera wróciÅ‚ do swojej ojczyzny, żeby umrzeć, tak i my wÄ™drujemy do naszej „ojczyzny wiecznej”. Jest to skÅ‚adnik naszego losu. W ujÄ™ciu „Każdy z nas jest Odysem” Staff ujawnia prawa rzÄ…dzÄ…ce naturÄ… i rzeczywistoÅ›ciÄ….
„Zostanie tylko kamieÅ„ z napisem:
Tu leży taki a taki.”
Takim filozoficznym uzasadnieniem kończy się utwór. Występuje tu kolejny motyw dotyczący losu człowieka, jakim jest śmierć.
Po czwarte epos Homera porusza także zagadnienia wartości domu rodzinnego, do którego za wszelką ceną chce dotrzeć Odys. Mimo wielu pokus świata wojownik pragnie powrotu do bliskich sobie osób.
Po piÄ…te wspomniany wczeÅ›niej motyw czÅ‚owieka wÄ™drownego znajduje odzwierciedlenie w mniej lub wiÄ™cej znanych utworach. Bohaterów wielu późniejszych powieÅ›ci można również okreÅ›lić mianem homo viator. Należą do nich na przykÅ‚ad: dramat Szekspira „Troikus i Kressyda”, „Powrót Odysa” S. WyspiaÅ„skiego, „MaÅ‚y Książę” Antoine de Saint-Exupĕry, „Robinson Cruzoe” Daniela Defoe czy też utwór o trafnym tytule „Ulisses” Jamesa Joyce’a. Akcja tego ostatniego rozgrywa siÄ™ w ciÄ…gu jednego dnia. Leopold Bloom wÄ™druje ulicami Dublina. Stanowi on odpowiednik Odyseusza. Niektóre ze scen stanowiÄ… parodiÄ™ epizodów z wÄ™drówki Odysa, np. scena w domu publicznym jest nowoczesnym odpowiednikiem wizyty u Kirke.
Współczesny Odys, czyli każdy człowiek, napotyka na drodze swego życia różne przypadki, które w znacznym stopniu wpływają na bieg wydarzeń i zmieniają jego plany. Zarówno mityczny Ulisses, jaki i współczesny, błądzą po krętych ścieżkach przeznaczenia. Koniec życia jest taki sam... Według Staffa każdy z nas powinien odnaleźć swoją Itakę jako przystań na końcu życia. Wiersz jest pesymistyczną refleksją, która podkreśla nicość ludzkich zmagań.
W peÅ‚ni zgadzam siÄ™ z tezÄ… zawartÄ… w temacie mojej pracy. Podróż Odysa jest bowiem metamorfozÄ… ludzkiego życia, jego ciÄ…gÅ‚ej wÄ™drówki w poszukiwaniu wÅ‚asnego miejsca. Poza tym epos Homera rejestruje i obnaża prawdy o ludzkiej naturze. Podobnie jak niejedna baśń, która piÄ™trzy trudnoÅ›ci i zakazy w drodze do upragnionego celu. Oto czÅ‚owiek jest dzielny, potrafi być chytry i podstÄ™pny, potrafi okieÅ‚znać naturÄ™, nawet dać radÄ™ bogom. Odwaga, ciekawość ponad wszystko , pragnienie nieÅ›miertelnoÅ›ci, chciwość, egoizm, hoÅ‚d zÅ‚ożony silnej woli – oto wiele prawd zapisanych w „Odysei” przez mÄ™drca Homera.