Ewolucja
Karol Linneusz – system klasyfikacji organizmów żywych w XVIII. PodziaÅ‚ hierarchiczny na gromadÄ™, rzÄ…d, rodzinÄ™ i gatunek. NadaÅ‚ im nazwy podwójne Å‚aciÅ„skie – pierwszy wyraz oznaczaÅ‚ rodzaj, a drugi gatunek. System ten nazywa siÄ™ binominalny. System byÅ‚ sztuczny tzn. przypisywaÅ‚ dużo znaczenie cechom budowy zewnÄ™trznej takim jak na przykÅ‚ad liczba prÄ™cików i sÅ‚upków w kwiecie, kolor, ksztaÅ‚t, a pomijaÅ‚ cech Å›wiadczÄ…ce o pokrewieÅ„stwie gatunków.Robert Karol Darwin – wÅ‚ożyÅ‚ ogromny wkÅ‚ad w wyjaÅ›nienie zmiennoÅ›ci przyrody i jej zróżnicowania. PodstawowÄ… zasadÄ…, której podlega Å›wiat organizmów żywych jest jego zmienność. PodstawowÄ… siłą ewolucji sÄ… zdolnoÅ›ci przystosowawcze organizmu do zmieniajÄ…cych siÄ™ warunków życia.
Jan Baptysta Lamarck – twórca pierwszej teorii ewolucji uważaÅ‚ on, że organizmy majÄ… wewnÄ™trznÄ… tendencjÄ™ do coraz wiÄ™kszej zÅ‚ożonoÅ›ci.
Ewolucja – proces rozwojowy polegajÄ…cy na przechodzeniu do form coraz bardziej zÅ‚ożonych i zróżnicowanych, do stadiów coraz wyższych, doskonalszych.
Paleontologia – nauka zajmujÄ…ca siÄ™ organizmami z dawnych epok geologicznych. Bada skamieniaÅ‚oÅ›ci, odciski, odlewy
Å»ywe skamieniaÅ‚oÅ›ci – organizmy pochodzÄ…ce z odlegÅ‚ych epok, które przetrwaÅ‚y do dziÅ› w nie zmienionej postaci np. Latimeria – ryba trzonopÅ‚etwa, miÅ‚orzÄ…b japoÅ„ski.
Ewolucja RoÅ›lin – dowody
a.) budowa komórkowa
b.) skład chemicznych
- zwiÄ…zki nieorganiczne, woda, sole mineralne
- związki organiczne, białko, cukry, tłuszcze
c.) komplikowanie budowy od organizmów jednokomórkowych do tkankowych
Etapy ewolucji.
a.) formy jednokomórkowe - pierwotniak, chlorela, okrzemek
b.) formy wielokomórkowe – plechowce
c.) formy tkankowe – organowce
- mchy: cechy wodne plechowców
· brak korzeni – chwytniki
· wchÅ‚anianie wody przez liÅ›cie
· rozmnażanie w wodzie
cechy lądowych organowców
· sztywna Å‚odyżka
· tkanka wzmacniajÄ…ca i przewodzÄ…ca
· tkanka okrywajÄ…ca
- paprocie – korzenie, Å‚odygi, liÅ›cie – redukcja gametofitu
- rośliny nasienne: wyspecjalizowane tkanki i narządy
dobrze wyspecjalizowane korzenie
tkanka okrywajÄ…ca i przewodzÄ…ca
rozmnażanie nie zależne od wody
Pośrednie dowody ewolucji Zwierząt
1. Organizmy jednokomórkowe ( ameba, pantofelek, euglena )
2. Jamochłony ( stułbia, chełbia, koralowce )
- symetria promienista
- rozproszone komórki nerwowe tworzą sieć
3. Płazińce ( tasiemiec, wypławek )
- symetria dwuboczna
· strona brzuszna
· grzbietowa
· przód i tyÅ‚
- skupienie komórek nerwowych w przedniej części ciała
4. Obleńce ( glista ludzka, owsik )
- układ pokarmowy z odbytem !
· czÄ™ste pobieranie pokarmu
5. Pierścienice ( dżdżownice, pijawki )
- układ krwionośny!
· specyfikacja odcinków ciaÅ‚a
6. Stawonogi ( raki, owady, pajÄ…ki )
- podział ciała na głowę, tułów i odwłok
7. Porównanie bezkręgowców i strunowców
8. Ewolucja układów strunowców
a.) układ krwionośny
b.) układ oddechowy
- skrzela u ryb
- płuca płazów - workowate
- pÅ‚uca gadów – gÄ…bczaste
- płuca ssaków - pęcherzykowate
- ptaki ptaków – worki powietrzne
Dowody bezpośrednie Ewolucji zwierząt
Ryby – PÅ‚azy- Ichtostega – Å‚uski w skórze, rybi ogon, pÅ‚uca palczaste
PÅ‚azy – Gady – Seymuria
Gady – Ssaki – Cynognathus
Gady – Ptaki – Praptak – miaÅ‚ skrzydÅ‚a, pióra, zÄ™by w szczÄ™kach, gadzi ogon.