System wartości polskiego inteligenta u początku XXI wieku.

Struktura społeczna i obyczajowość ludzi początku XX wieku zdecydowanie różni się od współczesnej. Znikną sztywny podział na klasy społeczne, a wskutek postępu technologicznego i kulturowego od wszystkich ludzi wymaga się coraz wyższych kwalifikacji w pracy zawodowej. We współczesnym świecie nie ma już miejsca dla ludzi nie wykształconych, nie świadomych swoich predyspozycji. Wartości takie jak pracowitość, sumienność w pewnym stopniu ustępują już miejsca kreatywności, inteligencji, umiejętności autoprezentacji. Sztywno rozumiany honor, jakim m.in. kierował się doktor Judym nie chcąc prosić o rękę ukochanej Joanny Podborskiej z powodu jej pochodzenia, coraz bardziej ogranicza się dziś jedynie do poczucia własnej godności. Żyjemy coraz bardziej anonimowo i opinia społeczna na skalę „naszego podwórka” staje się dla nas zdecydowanie mniej ważna, gdyż ciekawość ludzka zaspokajana jest przez media. W coraz bardziej praktycznym, nastawionym na zysk świecie ważniejsza staje się też przebojowość, dyplomacja, asertywność.

Zapoczątkowany w końcu XIX w rozwój technologii zaznacza się dziś niezwykle widocznie w naszym codziennym życiu. Niewątpliwie ma to związek z poprawą warunków życiowych całego społeczeństwa. Dzięki takim ludziom jak Judym w dzisiejszych czasach los ludzi bezdomnych jest lepszy niż w początkach XX wieku. W większych miastach funkcjonują już przytułki dla bezdomnych, dzięki którym mają oni pewną szansę odbić się od dna społecznego. Zmienił się również sposób patrzenia na ludzi niepełnosprawnych. Rozumiemy, że jako ogół społeczeństwa nie tylko powinniśmy pomagać im przezwyciężyć problemy związane ze swoją odmiennością, ale sami musimy dostosowywać otoczenie do ich potrzeb tworząc np. podjazdy dla niepełnosprawnych.

Wśród współczesnych ludzi możemy za równo spostrzec pozytywne przykłady altruistów patrzących z empatią na potrzebujących jak i tych, którym obojętna jest Judymowska idea ładu społecznego. Sztuka w tym by czasem umieć zrezygnować z własnych ambicji i przyjemności i oddać cząstkę z siebie innym.

Tomek B.