Układ słoneczny - charakterystyka planet

Na pierwszy rzut oka obserwatorowi wydaje się, że Słońce krąży wokół Ziemi. W rzeczywistości jest jednak odwrotnie – Ziemia, wraz z ośmioma innymi planetami, porusza się dookoła Słońca, tworząc wraz z nimi Układ Słoneczny. Centralne położenie Słońca to główne założenie teorii heliocentrycznej, którą w 1543 roku przedstawił polski astronom Mikołaj Kopernik, obalając tym samym uznawaną wcześniej teorię geocentryczną, według której to Ziemia jest centrum całego wszechświata.
Planety to ciała niebieskie o średnicach większych niż 1000 km, obiegające gwiazdę i nie mające własnych źródeł energii promienistej, widoczne dzięki oświetleniu ich promieniowaniem gwiazdy. Obecnie jest znanych 9 planet należących do Układu Słonecznego: Merkury, Wenus - planety dolne, Ziemia, Mars, Jowisz, Saturn, Uran, Neptun, Pluton - planety górne.
Planety krążą wokół Słońca z różnymi prędkościami i w różnych odległościach od niego. Najbliżej Słońca znajduje się Merkury. Dalej od Słońca kolejno krąży: Wenus, Ziemia, Mars, Jowisz, Saturn, Uran, Neptun i Pluton.
Merkury, Wenus, Ziemia i Mars znajdują się stosunkowo blisko Słońca, są dość małe, a ich powierzchnie są zbudowane ze skał. Rozmiarami i budową przypominają Ziemię, dlatego często nazywamy je planetami typu ziemskiego. Pozostałe planety, znajdujące się dalej od Słońca, należą do grupy planet olbrzymów i składają się głównie z gazów. Jedynie Pluton swoimi rozmiarami przypomina planety typu ziemskiego. Planety grupy ziemskiej mają razem tylko trzy księżyce, natomiast planety olbrzymy maję ich razem ponad 60.
Niemal codziennie można obserwować spadające gwiazdy, czyli meteory. Widoczny na niebie krótkotrwały błysk, to efekt spalania w atmosferze ziemskiej okruchów skalnych – meteoroidów. Zdarza się również, że do atmosfery dostają się ciała większe, które – nie zniszczone – uderzają w ziemię. Są to meteoryty.
SŁOŃCE
Słońce jest jedyną gwiazdą Układu Słonecznego. Jest ono kulą gorących gazów- wodoru oraz helu. Temperatura na jej powierzchni to około 1 mln stopni Celsjusza. Średnica wynosi w przybliżeniu 1,4 mln km. W porównaniu z Ziemią Słońce jest olbrzymem: mogłoby pomieścić 1,3 mln takich planet.
Słońce wiruje wokół własnej osi i podobnie jak inne gwiazdy stale się zmienia. W jego wnętrzu nieustannie zachodzą reakcje jądrowe.
Głównym składnikiem Słońca jest wodór.
MERKURY
Merkury to najbliższa Słońcu i jednocześnie najszybciej poruszająca się planeta Układu Słonecznego. Wykonuje ona jedno okrążenie wokół Słońca w czasie zaledwie 88 dni, podczas gdy Ziemi zajmuje to 365 dni. Na Merkurym nie występują żadne zjawiska tektoniczne, nie ma on również atmosfery. Merkury jest jedną z najgorętszych i jednocześnie najzimniejszych planet Układu Słonecznego. Temperatura dziennej strony Merkurego, zalanej palącymi promieniami Słońca, wynosi ponad 380 stopni.
WENUS
Wenus jest drugą planetą Układu Słonecznego. Jest planetą niewiarygodnie gorącą i jednocześnie pochmurną. Na Wenus nie ma wody ani tlenu i człowiek nie mógłby tam żyć.
Temperatura na jej powierzchni wynosi około 500 stopni Celsjusza. Planeta jest otulona kilkoma warstwami chmur. Wenus jest pokryta skałami, a także lawą pochodzącą z wulkanów. Na okrążenie Słońca potrzebuje 225 dni ziemskich. W ten sposób dzień na Wenus jest dłuższy niż rok .
ZIEMIA
Jest trzecią planetą Układu Słonecznego. Podobnie jak Mars i Wenus, jest ona masywną kulą. Okrąża Słońce raz na 365 dni. Obrót wokół własnej osi wynosi 24 godziny. Średnica Ziemi to około 12 800km. Planeta jest jedyną, na której jest życie, a także ciekła woda. Jej atmosfera składa się w ok. 70% z azotu i 21% z tlenu.
Z przestrzeni kosmicznej Ziemia wygląda jak błękitna kula z przecinającymi jej powierzchnię małymi smugami. Swój kolor zawdzięcza Ziemia oceanom i otaczającej ją atmosferze. Białe smugi to pasma chmur.
Oś Ziemi jest nachylona. Dzięki temu nachyleniu na Ziemi istnieją pory roku. Atmosfera ziemska składa się głównie z dwu gazów: azotu i tlenu. Dzięki temu na Ziemi możliwe jest życie .
MARS
Mars jest to czwarta i ostatnia ziemiopodobna planeta Układu Słonecznego. Okrąża Słońce raz na 2 lata ziemskie. Średnica Marsa to w przybliżeniu 6 800km.
Orbita Marsa jest większa niż orbita Ziemi , dlatego planeta ta potrzebuje 687 ziemskich dni, by okrążyć Słońce ,ponieważ Słońce nie znajduje się dokładnie w środku orbity, Mars krążąc raz oddala się od niego, a raz przybliża. Jeden obrót Marsa dookoła osi trwa 24 godziny i 37 minut. Tak więc dzień na Marsie jest niewiele dłuższy niż na Ziemi.
JOWISZ
Jowisz jest największą planetą Układu Słonecznego. Rok na nim trwa 12 lat ziemskich, natomiast jego doba - 10 godzin. Jowisz nie ma powierzchni. Jest kulą gazów - głównie wodoru i helu. Wielka „Czerwona Plama” widoczna na powierzchni Jowisza to gigantyczny sztorm szalejący w jego atmosferze od setek lat. Szybki ruch obrotowy Jowisza powoduje powstawanie wirów w jego atmosferze. Jowisz, podobnie jak Słońce, składa się prawie wyłącznie z wodoru i helu.
SATURN
Saturn jest drugą co do wielkości planetą Układu Słonecznego. Jego średnica to 120 000km. Cechą charakterystyczną Saturna są jego pierścienie. prawdopodobnie są one utworzone z brył lodu, o średnicy od kilku centymetrów do kilkudziesięciu metrów. Saturn, podobnie jak Jowisz, posiada wiele księżyców.
Saturn jest ostatnią planetą, którą łatwo można oglądać gołym okiem. Podobnie jak Jowisz, Saturn jest gazowym gigantem. Temperatura atmosfery Saturna spada poniżej - 180 stopni.
Jedno okrążenie Słońca przez Saturna trwa 29 lat. Temperatura na jego powierzchni spada do 270 stopni poniżej zera - jest tu zimniej niż na jakimkolwiek miejscu na Ziemi.
URAN
Uran jest siódmą planetą Układu Słonecznego. Rok na Uranie trwa 84 lata ziemskie. Przypuszcza się, że pod jego powierzchnią może się znajdować woda. Na Uranie jest ciemno i zimno. Słońce jest stąd widoczne jako mały świecący krążek, a temperatura atmosfery wynosi 270 stopni poniżej zera. Oś obrotu Urana jest nachylona pod kontem prawie 98 stopni, tak że planeta wygląda jak tocząca się wokół Słońca piłka i co pewien czas zwraca się do niego jednym ze swych biegunów. Wokół osi Uran obraca się raz na 10 godzin 50 minut. Rok na Uranie jest bardzo długi. Planeta ta potrzebuje 84 ziemskich lat, by raz okrążyć Słońce.
NEPTUN
Neptun to ósmą z kolei planetą Układu Słonecznego. Na okrążenie Słońca potrzebuje 164 lata ziemskie. Ma 8 odkrytych księżyców, a także układ cienkich pierścieni.
Cechą charakterystyczną jest jego błękitny kolor (przypomina barwę oceanu), występowanie najsilniejszych wiatrów osiągające prędkość 2 000 km/h oraz najniższa temperatura ze wszystkich planet Układu Słonecznego.
PLUTON
Pluton to ostatnią planetą Układu Słonecznego. Została odkryta w 1930 roku. Jego średnica to 4000 km. Z Plutona Słońce wygląda jak jasna gwiazda, która daje mu niewiele więcej światła niż Księżyc w pełni daje Ziemi. Okrąża je w czasie 248 lat ziemskich.