„Powrót posÅ‚a” J.U. Niemcewicza przykÅ‚adem realizacji idei programu reform oÅ›wieceniowych.

J. Ursyn Niemcewicz – poseÅ‚ na Sejm Czteroletni, należaÅ‚ do stronnictwa politycznego. PopieraÅ‚ dążenie obozu reform, zwalczaÅ‚ z trybuny sejmowej poglÄ…dy konserwatystów i przeciwników reform. W swojej komedii „Powrót posÅ‚a” pragnÄ…Å‚ oÅ›mieszyć zacofana szlachtÄ™, zaagitować na rzecz reform – widzów i przekonać ich tym, że interes osobisty powinien ustÄ™pować dobru Rzeczpospolitej.
Utwór powstał w dobie działań Sejmu Czteroletniego, na których postępowi posłowie walczyli o reformy w kraju. Akcja komedii rozgrywa się w 1790r na wsi w środowisku szlachty średniozamożnej. Treść komedii podporządkowana jest ideologii reformatorskiej. Poznajemy dwa stronnictwa polityczne. Pierwsze- to Podkomorzy, Podkomorzyna, Dobrójscy, ich syn Walery (poseł na sejm) i Teresa ( córka starosty Gadulskiego). Wszyscy mówią poprawnym językiem, o co walczyła literatura stanisławowska. To oni są za przeprowadzeniem reform w Polsce.
ProponujÄ…:
- liberum veto
- sukcesje tronu
- przymierze z Prusami przeciwko Rosji
- układ polityczny pomiędzy szlachtą , a chłopstwem

Obozem wsteczników i egoistów autor pogardza. Jest to Starosta i StaroÅ›cina oraz fircyk Szarmantcki. SÄ… to kosmopolici, ludzie zapatrzeni w obcÄ… modÄ™. Szarmantcki to „Å‚owca posagów” , czyha na TeresÄ™.
Gadulskiego nie można przekonać, chce wydać swoja córkę za fircyka, dopiero bodziec finansowy (Walery rezygnuje posagu) rozwiązuje sprawę. Swoje gospodarstwo Walery i Teresa rozpoczynają od uwłaszczenia chłopów.

Utwór dotyczy programu reform, bo:
-ukazuje sprawy nurtujące ówczesne społeczeństwo
-szkicuje program reform
-ukazuje niebezpieczne postawy polityczne