Odwołując się do wybranych utworów L. Staffa, K. P. Tetmajera i J. Kasprowicza, przedstaw nastroje wpisane w młodopolską poezję.(matura ustna)

Leopold Staff, czołowy liryk epoki Młodej Polski, jest piewcą symbolizmu. Jest to kierunek literacki i artystyczny wyrażający treść przy pomocy określonego symbolu, który prezentuje wnętrze, jaźń, zjawiska trudne do nazwania. Myśli Staffa wędrują także wokół filozofii Nietzschego, który nawołuje człowieka do doskonalenia własnego wnętrza, aby stać się nadczłowiekiem. Symbolizm i nietzscheanizm odnajdujemy w wierszu napisanym w formie sonetu pt. „Kowal”. Poetycki obraz wiersza, to wykuwanie przez Kowala na stalowym kowadle serca, które ma być „dumne, mężne, silne”. Tytułowy kowal, wykona dzieło wielkie, zahartowane. Praca jego jest celowa, gdyż poprzez pracę ochrania własne serce przed własną słabością i niemocą czasów, w których przyszło mu żyć. Dosłowność liryki tkwi w tym. Kowal, to artysta, człowiek który ma moc twórcy i pracuje nad ukształtowaniem własnego charakteru w myśl znanego porzekadła: „Każdy jest kowalem własnego losu”. Człowiek, poeta, ma nie tylko sny o potędze, ale moc odnajdywania w sobie twórczej siły.
Jan Kasprowicz – także jest młodopolskim twórcą, który doszedł od chłopskiego zagonu do uniwersyteckiej togi. Wczesne wiersze Kasprowicza znajdują się na pograniczu realizmu i naturalizmu. Wiersz „W chałupie” rejestruje w sposób naturalistyczny brzydotę, która staje się nowym kanonem piękna w epoce Młodej Polski. Oglądamy szybę zatkaną szmatami, zgniłą poręcz, resztki skromnego posiłku. Z tym opisem zestawiony jest inny: opis postaci kobiecych, czarne włosy, niebieskie oczy, czerwone wargi. Wielkość talentu poetyckiego pokazał w hymnach pt. „Ginącemu światu”. W hymnie pt. „Dias irae”, co znaczy „Dzień Sądu Ostatecznego” zaprezentował katastrofizm, zagładę świata, kultury, wartości. Źródła katastrofizmu tkwią w sferze osobistej poety i w świecie zewnętrznym. Po prostu Kasprowicz stracił zaufanie do ludzi. W obrazach hymnu „Dias irae” odnajdujemy także ekspresjonizm wyrażony lękiem, strachem, przerażeniem i niepokojem. Oto kroczy „żałobny pochód miliardów krzyży”, lub królestwo śmierci skojarzone ze styksową otchłanią.
Poetą, który tworzy w duchu epoki jest Kazimierz - Przerwa Tetmajer. Prądem duchowym epoki jest dekadentyzm, oznaczający schyłek wszelkich wartości, niewiarę w sens życia u schyłku XIX w. Poeta – dekadent manifestuje swoją postawę w liryku pt. „Koniec wieku XIX”. Podmiot liryczny zadaje szereg pytań, w których stawia znaki zapytania pod adresem: wzgardy, rozpaczy, walki, idei. Okazuje się, że pokoleniu „końca wieku” nic już nie zastało. Człowiek jest bezradny wobec biegu świata „niczym mrówka rzucona na szyny” pod koła pędzącego pociągu.
Wieczorny mrok, mgły, melancholia, tęsknota, żal, to znaki rozpoznawcze impresjonizmu – prądu artystycznego epoki, mającego wywołać wzruszenie. Te elementy odnajdujemy w liryku niezwykłej urody pt. „Na Anioł Pański”. W owe znaki wtopiona jest melodia bici dzwonów oraz płynność i ulotność obrazu, co jest cechą impresjonistycznego wizerunku.
Motywem wierszy Tetmajera jest miłość zmysłowa, świat Nirwany, przyroda tatrzańska oraz pozycja artysty w świecie.