"Ten czas" K. K. Baczyński - interpretacja wiersza

Pokolenie urodzonych na początku lat dwudziestych naszego wieku jest pokoleniem szczególnym. Od tytułu powieści Romana Bratnego zostali określeni mianem Kolumbów. Byli to młodzi ludzie, którym wojna brutalnie przerwała młodość. Pokolenie to nazwane jest również poetami Apokalipsy spełnionej. Apokalipsa w Biblii to wizja końca świata. Poeci tego pokolenia obawiają się obecnego stanu. Swe refleksje na temat katastroficznej wizji przekładają na papier.

Jednym z nich był Krzysztof Kamil Baczyński. Urodził się w roku 1921, w chwili wybuchu wojny był tuż po maturze. Wojna uniemożliwiła mu normalne życie. Polonistykę studiuje na tajnych kompletach, jednocześnie działa w harcerskich grupach szturmowych, kończy też konspiracyjną szkołę podchorążych rezerwy. Baczyński najwybitniejszy poeta swego pokolenia tworzy w epoce współczesnej. Jego wiersze zdominowane są atmosferą czasów, w których przyszło mu żyć – ciągły strach, smutek, uczucie grozy.

Jednym z wierszy Baczyńskiego, który chciałabym omówić jest utwór zatytułowany „Ten czas”. Jest to wiersz o budowie ciągłej podzielony na 2 części. Wersy zbudowane są z trzynastu głosek. W utworze występują rymy aabb. Wyróżnić możemy wiele środków stylistycznych, które nadają utworowi odpowiedni ton. Pierwszym są epitety - mają na celu podkreślić apokaliptyczną wizję („ciemna noc”). Występuje również apostrofa – „miła moja, kochana”. Jest to bezpośredni zwrot podmiotu lirycznego do żony. Zauważyć można kontrast miedzy miłością do ukochanej, a potwornością czasów wojny. Kolejnym środkiem są metafory, które wzmacniają jeszcze bardziej niż epitety grozę obrazu. Ostatnie to porównania. Uwypuklają zagubienie pokolenia Kolumbów w zawirowaniach historii („My sami – takie chmurki u skrzyżowaniu dróg”).
Utwór pt.„Ten czas” jest obrazem katastrofy pokolenia Apokalipsy spełnionej. Tematem wiersza jest czas w jakim żyje podmiot liryczny. Ten czas jest czasem przerażającym. Przedstawia katastroficzną wizję czasów wojny. Świat pogrążony jest w mroku, symbolizuje zło, śmierć i zagubienie : „(...) Taki to mroczny czas. Ciemna noc, tak już dawno ciemna noc, bez gwiazd”. Na ziemi zapanowała śmierć. Umarła także natura („drzew upiory wydarte ziemi – drżą”), umierają ludzie, czas zmierza ku zagładzie. W wierszu dominuje nastrój smutku, grozy, przerażenia apokaliptyczną wizją świata i zagłady jaką może przynieść wojna. Podmiot liryczny to człowiek, który żyje w tych okropnym jakże niespokojnym i trudnym okresie wojny. Snuje on refleksje nad tragicznym zmierzchem pokolenia. Uważa, iż świat ogarnęło zło oraz brak w nim Boga. Ostatnie 3 wersy informują nas o zapowiedzi totalnej Apokalipsy. „Mroczny czas” o którym pisze Baczyński to moment kiedy kończy się świat jego i wszystkich, którzy wraz z nim żyją. Nic po nich nie zostanie. Potomkowie nie będą chcieli pamiętać o upodleniu, rozpaczy, które dotknęło ludzi czasów wojny. W rzeczywistości jest inaczej, albowiem stali się dla nas bohaterami, którzy poświęcili życie dla ojczyzny abyśmy dziś mogli żyć w niepodległym kraju. Myślę, że zawsze będziemy podziwiać z pełną czcią tych bohaterów.

W utworze występują również motywy biblijne. Przedstawiając je, autor używa metafory biblijnej. Porównuje istniejący stan do Apokalipsy w Biblii – czyli całkowitej zagłady. Przedmioty tj. krzyż, groby, trumny, sznury, szubienice itp. Symbolizują śmierć i zagładę. Wprowadzają atmosferę przygnębienia, smutku – sugerują ostateczny kres wszystkiego (podobnie jak w Biblii koniec świata). Wyraźnie widać dominację kolorów ciemnych (”mroczny czas” „ ciemna noc”, „płynie mrok”). Nie ma w tym wierszu żadnej nadziei, dominuje przekonanie, że pokolenie, któremu przyszło żyć w takim czasie, to pokolenie stracone, skazane na katastrofę, klęskę.

Dzięki poetom czasów wojny, możemy tylko wyobrażać sobie czasy z jakimi musieli się oni uporać. Omawiany wyżej wiersz pozwala nam bliżej zrozumieć ludzi tamtego pokolenia. Przekazuje co czuli, a także czego się obawiali. Wiersz jest smutny, ponury ale jednocześnie skłania do refleksji odbiorcę.

Baczyński nie tylko pisał o wojnie, również a może przede wszystkim, chciał od tej wojny uciec w krainę marzeń, zapomnieć o straszliwym czasie zagłady. Czasem może było łatwiej przelać swe uczucia na papier. Czas w jakim żył Baczyński to czas okrutny dla wszystkich ludzi. Wiemy że nie mieli oni łatwego życia, wiele się wycierpieli także poświęcali życie, dla tego powinniśmy być im wdzięczni - pamięć o nich nigdy nie zginie z naszych serc. Dla następnych pokoleń zawsze będą bohaterami.