Szwigniza, żuraw. suwnic, przenośnik-definicje

DŹWIGNICA, maszyna robocza o ograniczonym zasięgu, służąca do przemieszczania (transportu bliskiego) różnorodnych ładunków ruchem przerywanym (w przeciwieństwie do przenośnika) w obrębie zakładu wytwórczego, składowiska lub portu. Przerywane ruchy robocze dźwignicy wynikają z potrzeby pobierania, przenoszenia i zwalniania kolejnych ładunków. Charakterystycznymi częściami dźwignicy są: konstrukcja nośna, przejmująca wszystkie obciążenia, i mechanizm przemieszczania ładunku (napędzany silnikiem elektr. lub rzadziej ręcznie). Podstawowym ruchem roboczym dźwignicy jest podnoszenie (dźwiganie) i opuszczanie ładunku (nosiwa), inne mechanizmy (np. jazdy) i przynależne im części konstrukcji, takie jak: wózki, pomosty, bramy, mosty i obrotowe wysięgnice służą do przemieszczania nosiwa wzdłuż linii prostych lub po łuku, zależnie od potrzeb transportowych lub możliwości technologicznych. Do uchwycenia nosiwa służą: haki, zawiesia,chwytaki, chwytnie, chwytniki elektromagnet., pojemniki, palety, platformy, kubły, kabiny itp. Dźwignicę cechuje różnorodność form konstrukcyjnych. Do podnoszenia i rzadziej przemieszczania ładunków stosuje się dźwigniki (śrubowe, zębatkowe, tłokowe) oraz cięgniki (wciągarki, wciągniki — podwieszone wciągarki, dźwigi, przyciągarki i wodzarki). Do przemieszczania ładunków po torach i jezdniach zakładów pracy służą wózki widłowe. Rozbudowane dźwignice, np. suwnice, żurawie, linotorowe dźwignice, oprócz mechanizmu podnoszenia mogą mieć inne, bardzo różnorodne mechanizmy i konstrukcje zwiększające ich możliwości ruchowe.

PRZENOŚNIK, transporter, urządzenie do transportu ciał stałych, najczęściej materiałów sypkich, grudkowych itp. w sposób ciągły: przenośnik taśmowy przenosi materiał na taśmie podpartej na obracających się rolkach; przenośnik zbierakowy przesuwa zgarnikami lub łańcuchami po nieruchomej rynnie; przenośnik śrubowy przenosi za pomocą ślimaka; przenośnik kubełkowy (elewator) przenosi w kubełkach przymocowanych do łańcucha; samotok, złożony z napędzanych wałków, służy do przenoszenia długich przedmiotów; przenośnik pneumatyczny zasysa lub przetłacza materiały sypkie w strumieniu powietrza; przenośnik hydrauliczny unosi materiał w strumieniu wody.

SUWNICA, dźwignica utworzona z przejezdnego pomostu, bramy lub mostu, wzdłuż których może poruszać się wózek zaopatrzony w wyciągarkę (hakową lub chwytakową), co daje możliwość przestrzennego przemieszczania ładunku zw. nosiwem (w 3 wzajemnie prostopadłych kierunkach). Mechanizmy jazdy i podnoszenia mają napęd elektr. lub (rzadko) ręczny. Suwnica poruszająca się wzdłuż torów ułożonych wysoko (na słupach wzdłuż ścian budynku lub na estakadzie) nosi nazwę pomostowej i jest często używana w halach produkcyjnych; suwnica o konstrukcji nośnej wspartej na 2 przejezdnych podporach, poruszających się po torach ułożonych na ziemi, nosi nazwę bramowej lub, przy większych rozpiętościach, mostowej ; suwnice te są używane do obsługi składowisk i statków w portach (w tym przypadku wychylna część mostu jest zwodzona dla omijania bliżej położonych części statku). Udźwigi współczesnych suwnic wynoszą maks. ok. 1000 t. Suwnice zaczęto budować na pocz. XIX w.; zastosowanie w suwnicach ok. 1890 napędu elektr. zapoczątkowało ich rozpowszechnienie.

ŻURAW, dźwignica o konstrukcji nośnej składającej się z obrotowej ostojnicy (słupa lub platformy) i połączonego z nią wspornika: stałego (wysięgnicy) lub wychylnego w płaszczyźnie pionowej (wysięgnika); na końcu wysięgnicy bądź wysięgnika znajdują się krążki niosące cięgna wciągarki (hakowej lub chwytakowej) umieszczonej na ostojnicy. Podstawowymi ruchami żurawia są: podnoszenie i opuszczanie nosiwa (ładunku) i jego przemieszczanie po łuku o stałym (wysięgnica) lub zmiennym (wysięgnik) promieniu. Pole obsługiwane przez żurawie może być rozszerzone przez umiejscowienie ostojnicy na konstrukcji w kształcie przejezdnej bramy (żuraw bramowy), na wózku (toczącym się po jezdni, po torach lub po przejezdnej bramie), na samochodzie, pontonie lub statku; żurawie zamontowane na konstrukcji kratowej w kształcie wieży noszą nazwę wieżowych. Udźwigi współczesnych żurawi wynoszą maks. ok. 1000 t. Żurawie studzienne były już znane ok. 4000 p.n.e. (w Chinach); prostych żurawi używano przy budowie piramid w Egipcie; ok. 1838 skonstruowano pierwszy ciężki żuraw portowy, ok. 1870 — żuraw przejezdny, a 1886 — żuraw pływający; 1890 zastosowano w żurawiach napęd elektryczny.