Portret wzorowego subiekta na podstawie „Lalki” Bolesława Prusa a ekspedient współczesny.

Powieść Bolesława Prusa pt. „Lalka” ukazała się w 1890 roku. Akcja utworu obejmuje głównie koniec wieku XIX. W tych czasach znajomość dobrych manier i kultura osobista były bardzo ważne. Takie cechy z pewnością powinny charakteryzować wzorowego subiekta, gdyż w ten sposób budzi on zaufanie do klienta. Niestety w dzisiejszych czasach coraz częściej możemy spotkać się z nieżyczliwością i obojętnością ze strony ekspedientów. Dlatego warto zastanowić się nad portretem wzorowego subiekta i nad tym czego powinniśmy się spodziewać podchodząc do sklepowej lady.

Przykładem wzorowego subiekta może być Mraczewski, jeden z pracowników w sklepie Stanisława Wokulskiego. Był on dobrze wychowany i zachowywał się kulturalnie w stosunku do klientów. Budził zaufanie wśród kupujących, szczególnie kobiet, które nie chciały być obsługiwane przez nikogo innego. Mraczewski chętnie doradzał zainteresowanym i pomagał w dokonaniu odpowiedniego wyboru. Witał klientów z uśmiechem i niskim ukłonem. Ignacy Rzecki, inny subiekt w sklepie Wokulskiego, określił go mianem geniusza. Współcześnie nie ma już takiego kontaktu między sprzedawcą a kupującym. Dawniej sklepy miały swoich stałych i znanych klientów, tak więc między ludźmi łatwiej tworzyły się pewnego rodzaju więzi. Natomiast w naszych czasach rola ekspedienta często sprowadza się tylko do odebrania zamówienia i wydania reszty. Coraz częściej możemy spotkać się z nieżyczliwością ze strony sprzedawcy, jednak takie sytuacje są rzadkością. Mogą być spowodowane tym, że osoby pracujące w sklepie wybrały zawód ekspedienta z przymusu, a nie z wyboru. Taka postawa nigdy nie przyniesie pełnej satysfakcji z wykonywanej pracy. Mraczewski lubił swoją pracę i był do niej pozytywnie nastawiony, dlatego wykonywał ją świetnie. Wierzył w siebie i swój profesjonalizm. Widział, że klienci są zadowoleni z jego obsługi, co dopingowało go do dalszej pracy i oczywiście sprawiało mu przyjemność. Mraczewski miał podstawy aby zachwalać produkty znajdujące się w sklepie Wokulskiego, gdyż był przekonany o ich dobrej jakości. W dzisiejszych czasach jest wiele artykułów wadliwego wykonania lub nieświeżych w przypadku wyrobów spożywczych. W takich przypadkach sprzedawcy trudno jest zachwalać produkty znajdujące się w sklepie, ponieważ sam nie jest do nich przekonany.

Współczesna obsługa klienta nie różni się w znaczący sposób od tej przedstawionej w „Lalce”. Kontakt między sprzedawcą a kupującym jest obecnie mniejszy, jednak klient nadal może i powinien spodziewać się życzliwości i profesjonalizmu od ekspedienta. Zasady dobrej obsługi kupującego przetrwały do naszych czasów i są nadal stosowane.