Konserwatyzm, liberalizm, romantyzm, ruchy narodowe - ściąga
KonserwatyzmEdmunt Burke – publicysta ang, Irlandczyk z pochodzenia
podstawę państwa stanowi tron, religia, kościół
powszechne prawo wyborcze szkodliwe dla państwa
twórca zasady „trzeba pomóc sÄ…siadom gasić pożar”
Józef de Maistre – minister sardyÅ„ski, z pochodz Francuz
wyznawca prowidencjonalizmu (rządy boże nad światem)
państwo absolutne pochodzi z woli bożej
człowiek z natury jest zły
rewolucja – bunt przeciw bogu
Ludwik de Bonald – fr filozof i publicysta
demokracji przeciwstawiał chrześcijaństwo
przeciwnik industrializacji
Adam Henryk Muler – austriacki dyplomata
paÅ„stwo idealne – absolutne i stanowe
państwo musi opierać się na etyce chrześcij
Karol von Haller – prof. z Berna
oparcie się państwa o prawa natury
paÅ„stwo – rodzina, ojciec – wÅ‚adca
państwo z natury jest patrymonialne
Metternich – rewolucje powstajÄ… dlatego że spoÅ‚eczeÅ„stwo zatruwajÄ… rewolucjoniÅ›ci
rewolucja jest największym nieszczęściem
Juliusz Stahl – pro prawa w Niemczech, Å»yd
władza państwa z woli bożej
W II poÅ‚ XIX wieku – nowoczesny konserwatyzm
Filozofia Hegla – teza i antyteza tworzÄ… syntezÄ™
Twórca nowego konserwatyzmu – Beniamin Disraeli
Najlepsza forma rzÄ…dów – monarchia
Kościół i religia spajają społeczeństwo
Konserwatyści muszą jednak podejmować reformy
Zmian nie należy wprowadzać gwałtownie
Liberalizm
Wyrósł z liberalizmu ekonomicznego, twórcą Adam Smith
Zasada lefeseryzmu – wolność ekonomiczna
Benjamin Constant – pisarz, polityk fr
Wolności polit gwarantować ma podział władz
Rodzaje władz: ustawodawcz, gabinet, monarsza, sądowa, samorząd terytorialny
Przeciw cenzurze
Jeremi Bentham – prawnik, filozof ang
Utylitaryzm – dążenie do szczęścia i przyjemnoÅ›ci
Indywidualizm – jednostka na I plan – spoÅ‚eczeÅ„stwo jest szczęśliwe to każda jednostka jest szczęśliwa
John Stuart Mill – ang, przedstawiciel liberalizmu radykalnego – krytykowaÅ‚ utylitaryzm
„O rzÄ…dzie reprezentacyjnym”
rządzenie ma zabezpieczyć wolność
wolność – przeciwieÅ„stwo przymusu i ucisku
państwo może ingerować tam gdzie dzieje się krzywda
dopuszczał ograniczenie wolności
Alexis Tocqeville – fr, przedstaw liberalizmu sceptycznego
„O demokracji w Ameryce”
czÅ‚owiek jest niewolnikiem swojego Å›rodowiska „Dawny ustrój i rewolucja”
państwo powinno być scentralizowane
septyczny co do wolności
Romantyzm
Naród – nowa wspólnota, czynnik spajajÄ…cy paÅ„stwo, noÅ›nik tradycji
Ruchy narodowe
Nacjonalizm – wyższość jednego narodu nad drugim
Często łączy się z szowinizmem(bezkrytyczne uwielbienie własnego narodu) i antysemityzmem
Idee pannarodowe:
Panslawizm (łączenie narodów słowiańskich)
Pangermanizm(germańskich)
Syjonizm – utworzenie niepodl paÅ„stwa Izrael na terenie Palestyny