Stosunki polsko-niemieckie za Bolesława I Chrobrego z uwzględnieniem przebiegu
1. Sytuacja sprzed Zjazdu Gnieźnieńskiego (1000 r.)1.1. Stosunki między Bolesławem Chrobrym, a władcą Rzeszy Niemieckiej – Ottonem III układały się pomyślnie.
1.2. Chrobry wspomagał militarnie wyprawy Ottona III
- W 992 r. wsparł wyprawę Ottona III na Słowian Połabskich
- W 993 r. odbyła się polsko – niemiecka wyprawa na Brenne (rządzoną przez Kizo.)
- W 995 r. Chrobry ponownie wspomógł Ottona III w wyprawie na Słowian Połabskich.
2. Zjazd Gnieźnieński (pierwsza połowa marca 1000 r.)
2.1. W wyniku męczeńskiej śmierci św. Wojciecha (997 r.), Chrobry uzyskał zezwolenie na utworzenie archidiecezji w Polsce (Gniezno).
- Arcybiskupem św. Wojciecha został Radzim Gaudenty (do godności tej w 999 r. wyniósł go Sylwester II).
2.2. Postanowienia Zjazdu.
- Arcybiskup Radzim Gaudenty objął władztwo nad nowo utworzonymi biskupstwami w Kołobrzegu (biskup - Reinbern), Krakowie (biskup - Poppon), we Wrocławiu (biskup - Jan).
- Biskupem w Poznaniu pozostał Unger.
- W wyniku darów przekazanych przez Ottona III Bolesławowi: Diademu Cesarskiego, gwoździa z Krzyża Pańskiego wraz z Włócznią św. Maurycego, doszło do nadania inwestytury.
- Częściowo uległa osłabieniu zwierzchność Polski od Rzeszy Niemieckiej.
- Księstwo Polskie zyskało pewną suwerenność.
3. Sytuacja po śmierci Ottona III (24 styczeń 1002 r.)
3.1. Porozumienie z Henrykiem Bawarskim (wiosna 1002 r.)
- Bolesław Chrobry zajął Milsko i Łużyce z grodami: Budziszynem i Miśnią (ziemie konkurenta Henryka - Ekkeharda).
4. Zjazd po koronacji Henryka Bawarskiego na króla (24 - 25 lipiec 1002 r.)
4.1. Bolesław Chrobry złożył hołd lenny z Milska i Łużyc.
4.2. Doszło do zaślubin córki Bolesława – Regelindy z grafem Hermanem (synem Ekkeharda).
4.3. Po zjeździe doszło do nieudanego zamachu na Bolesława Chrobrego i Henryka ze Schweinfurtu.
- Powodem prawdopodobnie była odmowa orszaku Bolesława Chrobrego do złożenia broni przed wejściem do pałacu w Meresburgu.
- Doszło do zawarcia porozumienia między Bolesławem Chrobrym a Henrykiem ze Schweinfurtu przeciw Henrykowi II.
- W drodze do Polski Chrobry podpalił gród Strzałę (Strehla.)
- Początek wojny.
5. Przygotowania Bolesława Chrobrego do wojny.
5.1. Bolesław Chrobry uzyskał poparcie Guncelina (pan grodu Miśni) i Henryka ze Schweinfurtu.
5.2. Wysłanie szpiegów na dwór króla i panów wschodnioniemieckich.
5.3. W 1003 r. Uzyskanie władzy w Czechach.
- Wygnanie i oślepienie Bolesława Rudego.
5.4. Uzyskanie wpływów wśród panów wschodnioniemieckich: grafa Ernesta, Henryka Babenberga ze Schweinfurtu, Bruna (brata Henryka II.)
6. Wybuch Wielkiej Wojny (maj 1003 r.)
6.1. Wybuch powstania pod wodzą Henryka ze Schweinfurtu.
- Klęska powstańców.
- Wzięcie do niewoli polskich wojów wspierających powstańców.
- Ucieczka Henryka ze Schweinfurtu do Czech.
7. Pierwsza faza Wojny (1003 r. – 1005 r.)
7.1. Koncentracja wojsk Polskich w okolicach Budziszyna.
- Odmowa wydania Miśni przez Guncelina.
- Podział wojska Bolesława Chrobrego.
- Zniszczenie ziemi Mogilan.
7.2. Zapowiedź wyprawy Henryka II na Milsko (grudzień 1003 r.)
7.3. Wyprawa Henryka II na Milsko (luty 1004 r.)
- Posiłki z Saksonii i Turyngii.
- Wyprawa przerwana z powodu ostrej zimy.
7.4. Kolejna wyprawa Henryka II na Milsko (15 sierpnia 1004 r.)
- Plan zajęcia Czech i ataku na Budziszyn.
- „Mała wojna” (nękanie armii Henryka II przez armię Bolesława Chrobrego) w drodze na Czechy.
7.5. Walki wewnętrzne w Czechach między stronnictwami polskimi a niemieckimi.
- Zabójstwo Sobiesława (brata św. Wojciecha).
- Wymordowanie polskiej załogi w Zatec.
- Przejście Czech pod zwierzchnictwo Rzeszy Niemieckiej (8 wrzesień 1004 r.).
7.6. Wyprawa Henryka II na Budziszyn.
- Długie i trudne oblężenie. (Henryk II prawie przypłacił je życiem.)
- Opuszczenie grodu przez polską załogę oraz utrata Milska i Miśni.
7.7. Wyprawa Henryka II na Łużyce (15 sierpień 1005 r.)
- Utrudnianie ataku przez wojska oraz szpiegów Chrobrego.
- Wycofywanie się oraz atakowanie. (Taktyka Bolesława Chrobrego.)
- Dojście wojsk Henryka II pod Poznań.
8. Pokój w Poznaniu (wrzesień 1005 r.)
8.1. Postanowienia.
- Utrata Milska i Łużyc oraz ustępstwa w sprawie Wolina na rzecz Rzeszy.
- Henryk II zobowiązał się do zerwania sojuszu z Wieletami.
9. Drugi etap Wielkiej Wojny (1006 r. – 1013 r.)
9.1. Przygotowania do wojny.
· Bolesław Chrobry
- Układy z feudałami w Czechach.
- Szukanie wsparcia wśród Wieletów.
- Zerwanie pokoju poznańskiego.
· Henryk II
- Rozprawienie się ze zdrajcami układającymi się z Chrobrym.
- Rokowania z Hobolanami, budowa twierdzy Arneburg.
- Wysłanie posła (Hermana – zięcia Chrobrego) do Polski.
9.2. Wyprawa Bolesława Chrobrego (1007 r.)
- Zajęcie grodu Czerwiszcz (Zerbst)
- Pościg wojsk niemieckich dotarł śladem Chrobrego do Jutryboku i zawrócił nie wchodząc w kontakt z wojskami polskimi.
- Zajęcie Dolnych Łużyc, ziem między Bobrem a Nysą.
- Zajęcie Budziszyna (lato 1007 r.)
9.3. Zapowiedź wyprawy przeciw Bolesławowi. (1010 r.)
- Henryk II zmuszony był uporać się z Baldwinem IV (władca Flandrii) (1007 r.), a także doprowadzić do osadzenia przychylnego arcybiskupa w Trewirze oraz doprowadzić do zakończenia sporu między Hermanem a Guncelinem (1009 r.)
- Koncentracja wojsk w rejonie Białej Góry nad Łabą. (Zebrana armia grabiła ziemię margrabiego Gero II).
- Wysłanie do Chrobrego poselstwa (odrzucone przez Bolesława.)
- Wyprawa na Śląsk (na wieść o układach Chrobrego z Hobolanami), utrudniana przez wojska Chrobrego ograniczyła się do zniszczenia ziem Dziadoszan.
- Pozostawienie Milska i Łużyc w rękach Chrobrego.
9.4. Nieudana wyprawa Henryka II (lipiec 1012 r.)
- Koncentracja wojsk pod Białą Górą.
- Rozejście się wojsk.
9.5. Wyprawa Bolesława Chrobrego na umocnienia Henryka II.
- Otoczenie i szturm na gród w Lubuszy (20 sierpień 1012 r.)
- Wycofanie się wojsk Bolesława Chrobrego.
9.6. Droga do porozumienia.
- Załagodzenie konfliktu w Czechach i nawiązanie porozumienia z Hobolanami przez Henryka II.
- Rozpoczęcie pertraktacji z Bolesławem Chrobrym (6 styczeń 1013 r.) w Allstedt.
10. Traktat pokojowy w Meresburgu (24 maj 1013 r.)
10.1. Przyczyny.
- Plany uderzenia na Ruś (Bolesław Chrobry)
- Konflikt Italski (Henryk II)
10.2. Przebieg i postanowienia
- Złożenie hołdu, jako gwarancji pokoju przez Mieszka II.
- Milsko i Łużyce stały się lennem Polski.
- Obietnica wsparcia militarnego. (Henryk II zobowiązał się w udzieleniu wsparcia w wyprawie na Ruś, a Chrobry do wsparcia militarnego wyprawy Henryka do Italii.)
- Zaślubienie Mieszka II z Rychezą (siostrzenicą Ottona III.)
11. Sytuacja po traktacie meresburgskim.
11.1. Postawa Bolesława Chrobrego wobec postanowień traktatu z Meresburgu.
- Nie dotrzymanie obietnicy wysłania posiłków.
- Wspieranie przeciwników cesarza (Henryk II został koronowany na cesarza 14 lutego 1014 r.)
11.2. Działania Henryka II.
- Zatrzymanie Mieszka II w Rzeszy.
- Wydanie Mieszka II Chrobremu w zamian za obietnice posłuszeństwa.
11.3. Działania Bolesława Chrobrego.
- Próba interwencji w Czechach.
- Nawiązanie porozumienia z władcami duńskimi Kanutem Wielkim i Haraldem (siostrzeńcy Bolesława) skierowanego przeciw Henrykowi II (1014 r./1015 r.)
- Wysłanie Stojgniewa do Rzeszy w celu nawiązania kontaktu ze stronnictwami
anty-cesarskimi.
- Nie wywiązywanie się z obietnic danych Henrykowi II.
12. Ostatni etap Wielkiej Wojny (1015 r. – 1018 r.)
12.1. Wyprawa Henryka II na Polskę (8 lipiec 1015 r.)
- Wojska niemieckie grabiły z braku żywności tereny panów wschodnioniemieckich.
- Walki pomiędzy oddziałami Henryka II, a wojskiem Mieszka II na terenie Łużyc.
- Odcięcie posiłków Bernarda Saskiego przez Bolesława Chrobrego.
12.2. Atak Czechów i Bawarów na ziemię Polskie
- Spalenie Busini przez Czechów.
- Odwrót Bawarów w wyniku interwencji Morawian.
12.3. Odwrót wojsk Henryka II.
- Rozbicie obozu w ziemi Dziadoszan.
- Wysłanie posła Tuni – Antoniego przez Chrobrego w celu opóźnienia odwrotu cesarza.
- Udanie się Henryka II do Miśni.
- Zmiażdżenie osłabionej (po wyjeździe Henryka II do Miśni) armii niemieckiej, przez Polaków.
- Pościg Mieszka II za Henrykiem II i oblężenie Miśni.
- Odwołanie oblężenia z powodu podnoszącego się poziomu Łaby (13 wrzesień 1015 r.)
12.4. Próby nawiązania porozumienia (grudzień 1016)
- Bolesław Chrobry rezygnował z rozmów poza terenami Polski.
- Przygotowania do kolejnej wyprawy.
12.5. Nowa wyprawa Henryka II (marzec 1017 r.)
- Sojusz Henryka II z Jarosławem Mądrym (Ruś Kijowska) i królem węgierskim – Stefanem.
- Koncentracja wojsk w Licykawie (8 lipca 1017 r.)
- Zmiażdżenie posiłków bawarskich przez Morawian.
- Wyprawa Mieszka II do Czech mająca na celu odciągniecie posiłków czeskich.
- Umocnienie grodu w Niemczy przez załogę polską.
- Uderzenie wojsk Chrobrego z Łużyc na Białą Górę.
- Zajęcie przez Węgrów przygranicznego grodu.
- Pustoszenie Czech przez oddziały Mieszka II i Morawian.
- Odwrót Henryka II przez Czechy (wrzesień 1017 r.)
12.6. Rozmowy pokojowe w Meresburgu. (1 październik 1017 r.)
- Zwolnienie jeńców (m.in. Guncelina.)
13. Pokój w Budziszynie (30 styczeń 1018 r.)
13.1. Postanowienia.
- Zniesienie poddańczego stosunku Bolesława Chrobrego od Henryka II.
- Polska otrzymała Łużyce i Milsko.
- Polska zyskała suwerenność.
- Obietnice wsparcia militarnego między Chrobrym a Henrykiem II.
- Zaślubiny Bolesława Chrobrego z Odą (córką Ekkeharda)
14. Sytuacja od pokoju w Budziszynie do koronacji Bolesława Chrobrego (1018 r. – 1025 r.)
14.1. Stosunki między Bolesławem Chrobrym a Henrykiem II pozostawały bez zmian od pokoju w Budziszynie aż do śmierci Henryka II (13 sierpień 1024.)
14.2. Po śmierci cesarza na tron Rzeszy Niemieckiej obrany został Konrad starszy.
- Pochodził z niechętnego Henrykowi II stronnictwa.
- Utrzymywał bliskie stosunki z dworem Chrobrego.
14.3. Koronacja Bolesława I Chrobrego na króla Polski.
- Korzystna sytuacja w Stolicy Apostolskiej (konflikt między nowym papieżem – Janem XIX, a nowym władcą Rzeszy Niemieckiej - Konradem)
- Koronacja Chrobrego (prawdopodobnie przypadająca na Wielkanoc <18 kwietnia> 1025 r.) nie doprowadziła do zerwania stosunków z Rzeszą Niemiecką (jednakże niektórzy panowie niemieccy uznali ją za bezprawną.)
- Bolesław I Chrobry zmarł 17 czerwca 1025 r. Ustanawiając swym następcą Mieszka II.
15. Podsumowanie
15.1. Stosunki polsko – niemieckie za panowania Bolesława Chrobrego w okresie panowania Ottona III układały się pomyślnie. Wraz z panowaniem Henryka II toczyła się Wielka Wojna polsko – niemiecka negatywnie rzutująca na stosunki miedzy tymi państwami. Dopiero po pokoju w Budziszynie sytuacja uległa znacznej poprawie i utrzymała się aż do końca panowania Bolesława I Chrobrego.