Jan Paweł II
W chwili porodu matka poprosiÅ‚a akuszerkÄ™, by otworzyÅ‚a okno.Z pobliskiego koÅ›cioÅ‚a dobiegaÅ‚y dźwiÄ™ki odprawianego wÅ‚aÅ›nie nabożeÅ„stwa majowego. Przy ich akompaniamencie urodziÅ‚ siÄ™ przyszÅ‚y papież Jan PaweÅ‚ II. PrzyszedÅ‚ na Å›wiat 18 maja 1920 roku. ByÅ‚ drugim synem Karola WojtyÅ‚y seniora i Emilii z Kaczorowskich. Sakrament chrztu przyjÄ…Å‚ 20 czerwca 1920 roku i otrzymaÅ‚ imiona Karol Józef. Karol po ojcu, Józef po Józefie z Nazaretu i swoim wuju. Rodzicami chrzestnymi byli Józef KuÅ›mierczyk i Maria Wiadrowska. Rodzina Wojtyłów żyÅ‚a skromnie, utrzymujÄ…c siÄ™ z pensji ojca, który pracowaÅ‚ jako urzÄ™dnik w Rejonowej Komendzie UzupeÅ‚nieÅ„. Matka pracowaÅ‚a dorywczo jako szwaczka i zajmowaÅ‚a siÄ™ dziećmi. Brat Edmund, zwany w domu Mundkiem, starszy od Karola o 14 lat, pobieraÅ‚ nauki w wadowickim gimnazjum, a potem studiowaÅ‚ medycynÄ™ w Krakowie. Karol jako maÅ‚y chÅ‚opiec byÅ‚ utalentowany, wesoÅ‚y i jak wiÄ™kszość swoich rówieÅ›ników uwielbiaÅ‚ wolne chwile spÄ™dzać na Å›wieżym powietrzu. LubiÅ‚ grać również w piÅ‚kÄ™ nożnÄ…. ByÅ‚ tak zaangażowany emocjonalnie w mecz, że każdÄ… rozgrywkÄ™ z innÄ… klasÄ… traktowaÅ‚ jak Å›wiÄ™tÄ… wojnÄ™, pragnÄ…Å‚ jednoczeÅ›nie wygrać. PrzyjÄ…Å‚ on pseudonim „Lolek”. Na beztroskie dzieciÅ„stwo cieÅ„ rzuciÅ‚a choroba matki. Pomimo, że byÅ‚a sÅ‚aba i niedomagajÄ…ca, a opieka nad mÅ‚odszym synem sprawiaÅ‚a jej dużo trudnoÅ›ci, to zawsze mawiaÅ‚a „Mój Lolek zostanie wielkim czÅ‚owiekiem”. Jego matka zmarÅ‚a jednakże 13 kwietnia 1929 roku, gdy Lolek miaÅ‚ 9 lat. Å»ycie nie szczÄ™dziÅ‚o Karolowi smutku, w wieku 26 lat, jego brat nagle zmarÅ‚. „Lolek” przeżyÅ‚ wtedy wielki wstrzÄ…s, ojciec chcÄ…c wynagrodzić mu podwójne sieroctwo prowadziÅ‚ dom, pracowaÅ‚, sprzÄ…taÅ‚, a także byÅ‚ najlepszym przyjacielem chÅ‚opca. To wÅ‚aÅ›nie ojciec wprowadziÅ‚ Karola w bogaty i piÄ™kny Å›wiat górskiej przyrody. W 1938 roku we wrzeÅ›niu Karol zdaÅ‚ egzamin do mÄ™skiego gimnazjum. Jak wspomina jego sÄ…siad z Å‚awki Antoni Bohdanowicz, Karol miaÅ‚ zawsze bardzo monotonne Å›wiadectwa – od góry do doÅ‚u „bardzo dobre” Z grona rówieÅ›ników odróżniaÅ‚ siÄ™ ogromnÄ… pobożnoÅ›ciÄ…, zawsze przed pójÅ›ciem do szkoÅ‚y wstÄ™powaÅ‚ do koÅ›cioÅ‚a na chwilÄ™ by siÄ™ pomodlić, częściej niż inni przystÄ™powaÅ‚ do Komunii ÅšwiÄ™tej, byÅ‚ prezesem Kółka Ministranckiego, a później sekretarzem Sodalicji MariaÅ„skiej. Na drodze Karola stanÄ…Å‚ teatr, w szkole chÅ‚opiec wyróżniaÅ‚ siÄ™ jako bardzo dobry recytator. Wszystko zaczęło siÄ™ ukÅ‚adać, kiedy 18 lutego 1941 roku 21-letni mężczyzna zostaÅ‚ na Å›wiecie caÅ‚kiem sam. ByÅ‚ to dla niego kolejny wstrzÄ…s. Po tym zdarzeniu Karol pracowaÅ‚ ciężko jako pracownik zakÅ‚adu chemicznego Solvay w Borku Fałęckim. Później Karol WojtyÅ‚a na jakiÅ› czas zostaÅ‚ aktorem. 29 Lutego 1944 roku potrÄ…ciÅ‚a go niemiecka ciężarówka wojskowa. LeżaÅ‚ nieprzytomny na ziemi, dopóki, dopóty pewna kobieta nie zobaczyÅ‚a go i zaopiekowaÅ‚a siÄ™ na pewien czas. Potem mężczyzna zÅ‚ożyÅ‚ Å›luby. 1 Listopada 1946 roku Książe Metropolita kardynaÅ‚ Sapieha osobiÅ›cie wyÅ›wiÄ™ca Karola Wojtyłę na ksiÄ™dza. Przez caÅ‚y czas od 1946 do 1938 roku WojtyÅ‚a wspinaÅ‚ siÄ™ na górÄ™, by jako 38 latek zostać biskupem krakowskim. W późniejszym czasie zostaÅ‚ mianowany kardynaÅ‚em, jednak przeÅ‚omowym momentem jego życia byÅ‚o mianowania na papieża. 16 X 1978 zostaÅ‚ wybrany pierwszym od ponad 400 lat papieżem nie-WÅ‚ochem. PrzedsiÄ™wziÄ…Å‚ bardzo aktywne dziaÅ‚ania duszpasterskie, m.in. wizyty w wielu krajach Å›wiata (odwiedziÅ‚ przeszÅ‚o 200 paÅ„stw w trakcie 91 pielgrzymek), zyskujÄ…c ogromnÄ… sympatiÄ™ i popularność. W dniach 20-27 marca 2000 odbyÅ‚a siÄ™ historyczna pielgrzymka do Ziemi ÅšwiÄ™tej w trakcie, której papież odwiedziÅ‚ JordaniÄ™, AutonomiÄ™ PalestyÅ„skÄ… oraz Izrael. Szerokie echa w Å›wiecie wzbudziÅ‚o m.in. odwiedzenie przez Ojca ÅšwiÄ™tego Instytutu PamiÄ™ci Yad Vashem oraz Åšciany PÅ‚aczu w Jerozolimie. W 1979 przybyÅ‚ do Polski, co miaÅ‚o duże znaczenie dla rozwoju sytuacji politycznej w kraju, do którego przyjeżdżaÅ‚ jeszcze w 1983, 1987, 1991 (dwukrotnie), 1997, 1999. 1981 zostaÅ‚ ciężko ranny w zamachu dokonanym przez tureckiego terrorystÄ™. Do głównych przesÅ‚aÅ„ pontyfikatu Jana PawÅ‚a II należą: "nowa ewangelizacja" zarówno spoÅ‚eczeÅ„stw krajów zachodnich, jak i postkomunistycznych, respektowanie praw czÅ‚owieka, prawa do pracy i zachowania godnoÅ›ci ludzkiej, przeciwstawianie siÄ™ bezwzglÄ™dnej pogoni za zyskiem, sprzeciw wobec totalitaryzmu, szczególnie komunistycznego (przed jego upadkiem), ekumenizm, walka o zachowanie pokoju. Obrona tradycyjnych wartoÅ›ci i nakazów moralnych KoÅ›cioÅ‚a katolickiego (np. w kwestii ograniczonego uczestnictwa kobiet w KoÅ›ciele, celibatu, antykoncepcji i aborcji) wywoÅ‚aÅ‚a pod adresem Jana PawÅ‚a II zarzuty konserwatyzmu, mimo programowego otwarcia na problemy Å›wiata współczesnego. PrzeÅ‚omowym momentem w jego życiu byÅ‚ zamach na jego osobÄ™ 13 maja 1981 roku. Po pobycie w szpitalu, papież odwiedziÅ‚ swojego zamachowca, podaÅ‚ mu rÄ™kÄ™, a także wyspowiadaÅ‚. PokazaÅ‚ caÅ‚emu Å›wiatu, że skoro on mógÅ‚ przebaczyć zÅ‚oczyÅ„cowi zamach tak i my możemy pogodzić siÄ™ z naszymi wrogami. W trakcie jego pontyfikatu zreformowano prawo kanoniczne (1984), opublikowano nowy Katechizm KoÅ›cioÅ‚a katolickiego (1992, wydanie polskie 1995), dokonano reorganizacji Kurii Rzymskiej, licznych kanonizacji i beatyfikacji.
Do dorobku filozoficznego Jana Pawła II (głównie w dziedzinie myśli o osobie ludzkiej, etyki, antropologii) należą m.in.: Miłość i odpowiedzialność (1960), Osoba i czyn (1969), Zagadnienia podmiotu moralności (1991). Główne wątki swojej filozofii rozwijał po 1978 w papieskich encyklikach m.in.: Redemptor hominis (1979), Dives in misericordia (1980), Laborem exercens (1981) Centesimus annus (1991).
Twórczość literacka Jana Pawła II (gł. pod pseudonimem Andrzej Jawień) składa się z wierszy, poematów medytacyjnych i dramatów: Przed sklepem jubilera (wystawione 1981), Brat naszego Boga (wystawiony 1980). Wybór utworów Poezje i dramaty (1980).